Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

दूतं कलिंगदैत्याय त्यज त्वं त्रिदिवं द्रुतम् । स गत्वा बाष्कलिं दैत्यं सामपूर्वं वचोऽब्रवीत्

dūtaṃ kaliṃgadaityāya tyaja tvaṃ tridivaṃ drutam | sa gatvā bāṣkaliṃ daityaṃ sāmapūrvaṃ vaco'bravīt

ദേവി കലിംഗ ദാനവനോടു ദൂതനെ അയച്ചു—“നീ ഉടൻ ത്രിദിവം വിട്ടൊഴിയുക.” അവൻ ചെന്നു ബാഷ്കലി ദൈത്യനോടു ആദ്യം സാമപൂർവ്വം മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

दूतम्a messenger
दूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कलिंगदैत्यायto the Kaliṅga-daitya
कलिंगदैत्याय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकलिंग-दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; तत्पुरुषः (कलिंगदेशीयः दैत्यः)
त्यजabandon/leave
त्यज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 2nd person pronoun
त्रिदिवम्heaven
त्रिदिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Desha-Kala (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative) = quickly
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्ययान्त absolutive/gerund)
बाष्कलिम्Bāṣkali
बाष्कलिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाष्कलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; proper name
दैत्यम्the Daitya
दैत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘बाष्कलिम्’
सामपूर्वम्with conciliation first
सामपूर्वम्:
Desha-Kala (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाम-पूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverb) = with conciliatory words first/preceded by sāman
वचःspeech/words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Narrator (contextually Pulastya continuing the account)

Listener: King (pārthiva) within the story frame

Scene: A messenger is dispatched with the command to the Kaliṅga dānava; he approaches Bāṣkali and begins with conciliatory speech, hands folded, posture respectful yet firm.

K
Kaliṅga Dānava
B
Bāṣkali
M
messenger (dūta)
T
the Goddess (Devī/Śrīmātā)
T
Tridiva (Svarga)

FAQs

Dharma employs measured counsel before force; even divine correction begins with sāma (peaceful persuasion).

The setting remains within the Arbuda-khaṇḍa stream of sacred geography, but this verse highlights the heavenly dispute and the messenger’s mission.

None; the verse describes a diplomatic message and approach.