Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

यक्ष्मणा व्यापितश्चंद्रः क्षयं याति दिनेदिने । क्षीणो द्युतिविहीनस्तु चिंतयामास चंद्रमाः

yakṣmaṇā vyāpitaścaṃdraḥ kṣayaṃ yāti dinedine | kṣīṇo dyutivihīnastu ciṃtayāmāsa caṃdramāḥ

യക്ഷ്മ ബാധിച്ച ചന്ദ്രൻ ദിനംപ്രതി ക്ഷയിച്ചു. ക്ഷീണനും കാന്തിഹീനനും ആയി ചന്ദ്രമാ ആശങ്കയിൽ മുങ്ങി.

यक्ष्मणाby consumption (disease)
यक्ष्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
व्यापितःpervaded/afflicted
व्यापितः:
Karta (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + आप् (धातु) → व्यापित (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषणवत् (pervaded/afflicted)
चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
क्षयम्decay
क्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
यातिgoes/undergoes
याति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन
दिनेin (each) day
दिने:
Adhikarana (Location/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; पुनरुक्ति (day by day)
क्षीणःwaned
क्षीणः:
Karta (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षी (धातु) → क्षीण (क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (wasted/waned)
द्युति-विहीनःdevoid of radiance
द्युति-विहीनः:
Karta (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootद्युति (प्रातिपदिक) + विहीन (हा धातु → क्त; 'devoid of')
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषसमास (द्युत्या विहीनः); विशेषण
तुbut
तु:
Sambandha (Contrast/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
चिन्तयामासpondered/thought
चिन्तयामास:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्/चन्द्रमा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

Narrator

Scene: Candra, overtaken by yakṣmā, visibly wanes day by day; his halo fades, his posture slumps, and he sits in solitary contemplation under a darkening sky.

C
Candra/Candramā
Y
Yakṣmā

FAQs

Suffering can become the turning point that leads one toward dharma, prayer, and seeking divine healing.

The narrative arc is tied to Arbuda (Mount Abu region in the Purāṇic map), where austerity culminates in Śiva’s favor.

Not explicitly here; the verse describes decline that motivates later tapas, japa, and homa.