Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कोपसंरक्तलोचनः । त्रिशाखां भृकुटीं कृत्वा ततः स प्राह लक्ष्मणम्
Transliteration
tasya tadvacanaṃ śrutvā kopasaṃraktalocanaḥ | triśākhāṃ bhṛkuṭīṃ kṛtvā tataḥ sa prāha lakṣmaṇam
Translation
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നു; ഭ്രൂകുടി മൂന്നു ചുളിവുകളാക്കി പിന്നെ അവൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു।
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; विशेषणम् (that)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः
कोपसंरक्तलोचनःone whose eyes were reddened with anger
कोपसंरक्तलोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोप-संरक्त-लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कोपेन संरक्ते लोचने यस्य सः इति तृतीया-तत्पुरुषः (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)
त्रिशाखाम्three-branched
त्रिशाखाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि-शाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; त्रयः शाखाः यस्याः सा इति द्विगु-समासः; विशेषणम्
भृकुटीम्frown/knitted brow
भृकुटीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभृकुटी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरवाचक (then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
लक्ष्मणम्Lakṣmaṇa
लक्ष्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Sūta (narration; describing Rāma’s reaction)
Visual Art Cues
Scene: Close-up dramatic portrait: the noble’s eyes redden; brows knit into three furrows; he turns sharply toward Lakṣmaṇa to speak, while the envoy and crowd watch, sensing impending escalation.
Characters & Entities
L
LakṣmaṇaFAQs
Even great persons face anger; dharma narratives often show the need to transform impulsive emotion into right action.
No tīrtha is specified in this verse.
None.