Adhyaya 58

Verse 1

। सूत उवाच । एवं संस्थाप्य गांगेयः पुण्यं देवचतुष्टयम् । ततः संस्थापयामास गंगां त्रिपथगामिनीम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഗാംഗേയൻ (ഭീഷ്മൻ) പുണ്യമായ നാലുദേവതാസമൂഹത്തെ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ത്രിപഥഗാമിനിയായ ഗംഗയെയും സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 2

कूपिकायां महाभाग शिवलिंगस्य पूर्वतः । ततः प्रोवाच तान्हृष्टः संपूज्य द्विजसत्तमान्

ഹേ മഹാഭാഗാ! ശിവലിംഗത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്തുള്ള ആ ചെറിയ കൂപികയ്ക്കരികെ, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂജിച്ച് ഹർഷത്തോടെ അവരോടു പറഞ്ഞു।

Verse 3

अस्यां यः पुरुषः स्नानं कृत्वा मां वीक्षयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकं प्रयास्यति

ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്ത് പിന്നെ എന്നെ ദർശിച്ചാൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി ശിവലോകം പ്രാപിക്കും।

Verse 4

करिष्यति तथा यस्तु शपथं चात्र मानवः । असत्यं यास्यति क्षिप्रं स यमस्य गृहं प्रति

എന്നാൽ ഇവിടെ ശപഥം ചെയ്ത് അസത്യം പറയുന്ന മനുഷ്യൻ, शीഘ്രം യമന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകും।

Verse 5

एवमुक्त्वा महाभागो भीष्मः कुरुपितामहः । जगाम स्वपुरं तस्माद्धर्षेण महता वृतः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹാഭാഗനായ കുരുപിതാമഹൻ ഭീഷ്മൻ, മഹാഹർഷം നിറഞ്ഞവനായി ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 6

सूत उवाच । तत्रासीच्छूद्रसंभूतः पौंड्रकोनाम नामतः । बालभावे समं मित्रैः स क्रीडति दिवानिशम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ ശൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിച്ച ‘പൗണ്ഡ്രക’ എന്ന പേരുള്ള ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ബാല്യത്തിൽ അവൻ സുഹൃത്തുകളോടൊപ്പം പകലും രാത്രിയും കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 7

हास्यभावाच्च मित्रस्य पुस्तकं तेन चोरितम् । मित्रैः पृष्टः पौण्ड्रकः स प्राह नैव मया हृतम्

കളിയുടെയും ഹാസ്യത്തിന്റെയും ഭാവത്തിൽ അവൻ സുഹൃത്തിന്റെ പുസ്തകം മോഷ്ടിച്ചു. സുഹൃത്തുകൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ പൗണ്ഡ്രകൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ അതൊന്നും എടുത്തിട്ടില്ല.”

Verse 8

पुस्तकं चैव युष्माकं चिन्तनीयं सदैव तत् । भवद्भिर्यत्नमास्थाय दृश्यतां क्वापि पुस्तकम्

“ആ പുസ്തകം നിങ്ങളുടെതുതന്നെ; അതിനെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും ചിന്തിക്കണം. നിങ്ങൾ പരിശ്രമിച്ച് എവിടെയെങ്കിലും ആ പുസ്തകം അന്വേഷിച്ച് കണ്ടെത്തുക.”

Verse 9

कृताश्च शपथास्तत्र स्नात्वा भागीरथीजले । अदुष्टचेतसा तेन दत्तं तत्पुस्तकं हृतम्

അവിടെ ഭാഗീരഥീജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശപഥങ്ങൾ എടുത്തു; നിർദോഷചിത്തനെന്ന് കരുതപ്പെട്ട അവൻ തന്നെ മോഷ്ടിച്ച പുസ്തകം ശരിയായ ദാനമെന്നപോലെ കൈമാറി.

Verse 10

पुनश्च रुचिरं हास्यं कृत्वा तेन समं बहु । अथासावभवत्कुष्ठी तत्क्षणादेव गर्हितः

വീണ്ടും അവനോടൊപ്പം ഏറെ മനോഹരമായ ഹാസ്യവിനോദം ചെയ്ത ശേഷം, അവൻ അതേ ക്ഷണത്തിൽ കുഷ്ഠരോഗബാധിതനായി നിന്ദ്യനായി.

Verse 11

स त्यक्तो बांधवैः सर्वैः कलत्रैरपि वल्लभैः । ततो वैराग्यमापन्नो भृगुपातं पपात सः

എല്ലാ ബന്ധുക്കളും, പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ/ഭാര്യകളും പോലും, അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന് അവൻ വൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ച് ഭൃഗുപാത തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 12

जातश्च तत्प्रभावेन कुष्ठेन परिवर्जितः । शास्त्रचौर्यकृताद्दोषान्मूकरूपः स हास्यकृत्

ആ തീർത്ഥപ്രഭാവത്താൽ അവൻ കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി. എന്നാൽ ശാസ്ത്രചൗര്യദോഷം മൂലം ആ പരിഹാസകൻ മൂകരൂപനായി.

Verse 13

न कार्यः शपथस्तस्मात्तस्याग्रेऽपि लघुर्द्विजाः । अपि हास्योपचारेण आत्मनः सुखमिच्छता

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവന്റെ സന്നിധിയിലും ശപഥം ലഘുവായി ചെയ്യരുത്. സ്വന്തം ശ്രേയസ്സു ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പരിഹാസോപചാരത്താലും ഇതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കട്ടെ.

Verse 58

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शिवगंगामाहात्म्यवर्णनंनाम अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ‘ശിവഗംഗാമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന അഷ്ടപഞ്ചാശത്തമ അധ്യായം സമാപ്തമായി.