Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

तां दृष्ट्वा सोऽपि दुष्टात्मा वैराग्यं परमं गतः । सत्याशया पुनः प्राप्ता संत्यज्य प्राणजं भयम्

tāṃ dṛṣṭvā so'pi duṣṭātmā vairāgyaṃ paramaṃ gataḥ | satyāśayā punaḥ prāptā saṃtyajya prāṇajaṃ bhayam

അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ആ ദുഷ്ടഹൃദയനും പരമവൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ചു. സത്യാശ്രയത്തോടെ അവൾ വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നു, പ്രാണബന്ധമായ ഭയം ഉപേക്ഷിച്ചു.

ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप (fem. acc. sg.)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having seen’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-रूप (masc. nom. sg.)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ ‘also/even’
दुष्टात्माthe wicked-souled one
दुष्टात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष्ट (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दुष्टः आत्मा यस्य/दुष्ट आत्मा)
वैराग्यम्dispassion, detachment
वैराग्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neut. acc. sg.)
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘वैराग्यम्’ प्रति (neut. acc. sg.)
गतःattained, went to
गतः:
Karta (Predicate participle/कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (masc. nom. sg.)
सत्याशयाwith true hope / by hope in truth
सत्याशया:
Hetu/Karaṇa (Instrument/Cause/करण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + आशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास ‘सत्य-आशया’ = सत्ये आशा यस्याः/सत्याशा; (instr. sg.)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
प्राप्ताwas obtained/returned (fem.)
प्राप्ता:
Karta (Predicate participle/कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (fem. nom. sg.)
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having completely abandoned’
प्राणजम्born of life (i.e., instinctive)
प्राणजम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + ज (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘born’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष ‘प्राणात् जायते’ (neut. acc. sg.), विशेषणं ‘भयम्’ प्रति
भयम्fear
भयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neut. acc. sg.)

Narrator (Purāṇic narrator voice within the Māhātmya)

Type: kshetra

Scene: A tense forest-tīrtha encounter: a fearsome tiger, softened by witnessing a woman’s unwavering truth and return; the atmosphere shifts from threat to serenity as dispassion dawns in the predator and fear drops away in the devotee.

N
Nandinī
V
vyāghra (tiger)
V
vairāgya
S
satya

FAQs

Truth and vow-keeping have transformative power, awakening detachment and moral clarity even in a violent being.

The sanctity is conveyed through the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; the line itself does not name a separate tīrtha.

None explicitly; the emphasis is on inner dharma—fearlessness rooted in satya.