Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

सूत उवाच । ततः स पृथिवीपालो यथासिद्धं सुसंस्कृम् । अन्नं भोज्यकृते तस्मै प्रददौ स्वयमेव हि

sūta uvāca | tataḥ sa pṛthivīpālo yathāsiddhaṃ susaṃskṛm | annaṃ bhojyakṛte tasmai pradadau svayameva hi

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അനന്തരം ഭൂമിപാലനായ രാജാവ് യഥാസിദ്ധമായി നന്നായി സംസ്കരിച്ച അന്നം, ഭോജനാർത്ഥം അവനു സ്വയം നൽകി.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनुक्रम-बोधक अव्यय (then/thereafter)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पृथिवीपालःthe king (protector of the earth)
पृथिवीपालः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पालः)
यथासिद्धम्as prescribed / duly
यथासिद्धम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + सिद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (as is proper/according to rule)
सुसंस्कृतम्well-prepared
सुसंस्कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + संस्कृ (धातु) → संस्कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (अन्नम् इत्यस्य)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भोज्यकृतेfor eating / for a meal
भोज्यकृते:
Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभोज्य (कृदन्त/प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे चतुर्थी (for the purpose of eating)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; सर्वनाम
प्रददौgave
प्रददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-vishesana (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः कर्तृत्व-बोधक (oneself)
एवindeed
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic/only)
हिfor / indeed
हि:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (for/indeed)

Sūta

Type: kshetra

Listener: assembled brāhmaṇas/ṛṣis (implied)

Scene: A king respectfully offers a brāhmaṇa guest a well-prepared meal with his own hands, in a palace or tīrtha-side rest house; attendants stand back as the act is personal and reverential.

S
Sūta
K
King
D
Durvāsā

FAQs

True rāja-dharma includes humble, hands-on service—personally ensuring a guest is fed.

The verse is part of a tīrthamāhātmya narrative frame but does not identify a specific tīrtha in this line.

Atithi-bhojana/anna-dāna: offering properly prepared food to the guest.