Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

बाढमित्येव सोऽप्याह स मुनिः संशितव्रतः । पितामहमुपागम्य प्रणिपत्याब्रवीद्वचः

bāḍhamityeva so'pyāha sa muniḥ saṃśitavrataḥ | pitāmahamupāgamya praṇipatyābravīdvacaḥ

“ബാഢം,” എന്നു പറഞ്ഞ് ദൃഢവ്രതനായ ആ മുനി പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ച് നമസ്കരിച്ചു ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

बाढम्certainly; agreed
बाढम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय/निपात)
Formअव्यय (निपात/स्वीकृतिवाचक), ‘एवम्/तथास्तु’ इत्यर्थः
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/इत्यादि-प्रयोगः), वाक्यसमाप्तिसूचक
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि-कार)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःthat (same) he
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पुनरुक्त-कर्तृनिर्देश
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
संशितव्रतःof firm vows
संशितव्रतः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंशित-व्रत (प्रातिपदिक); संशित (कृदन्त-विशेषण) + व्रत (नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (मुनिः)
पितामहम्(to) the grandsire (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उपागम्यhaving approached
उपागम्य:
Kriya (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउप-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund), ‘उपागत्य’
प्रणिपत्यhaving bowed down
प्रणिपत्य:
Kriya (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-नि-पत् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund), ‘प्रणम्य’
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वचःwords; speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वचनम्’

Sūta (narration)

Scene: A vow-bound sage, hands folded, approaches four-faced Brahmā seated on a lotus-throne; the sage bows fully and begins a formal petition.

S
Sūta
V
Viśvāmitra
P
Pitāmaha (Brahmā)

FAQs

Firm vows and humility before higher divine authority are integral to completing great rites in accordance with dharma.

The broader episode remains anchored in the Hāṭakeśvara tīrtha māhātmya, though this verse shifts to Brahmā’s realm for ritual sanction.

A procedural step: seeking Brahmā’s assent/support for the intended sacrificial undertaking.