Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

सूत उवाच । तस्य पीठस्य माहात्म्यं वक्तुं नो शक्यते द्विजाः । सहस्रेणापि वर्षाणां मुखानामयुतैरपि

sūta uvāca | tasya pīṭhasya māhātmyaṃ vaktuṃ no śakyate dvijāḥ | sahasreṇāpi varṣāṇāṃ mukhānāmayutairapi

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ പീഠത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പൂർണ്ണമായി പറയാൻ കഴിയില്ല; ആയിരം വർഷം പറഞ്ഞാലും, അയുതം വായുകളുണ്ടായാലും പോലും കഴിയുകയില്ല.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
पीठस्यof the peetha
पीठस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोग
नःfor us / by us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूप (Dat./Gen.), बहुवचनार्थे; अत्र चतुर्थी (to us)
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Singular); कर्मणि-प्रयोग (passive)
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन (Plural)
सहस्रेणwith a thousand
सहस्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (even/also)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
मुखानाम्of mouths/faces
मुखानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
अयुतैःwith tens of thousands
अयुतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (even/also)

Sūta

Tirtha: Citreśvara-pīṭha

Type: kshetra

Listener: Dvāijāḥ/Ṛṣayaḥ

Scene: Sūta, composed and authoritative, raises a hand in gentle restraint, indicating the immeasurable greatness of Citreśvara; sages listen in awe.

S
Sūta
D
Dvija

FAQs

Some tīrthas/pīṭhas are portrayed as so spiritually potent that their merit exceeds the limits of ordinary description, inspiring श्रद्धा (faith) and pilgrimage.

A particular pīṭha within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (the immediate verses continue its praise, though the site-name is not stated in this single śloka).

No specific rite is prescribed here; the verse establishes the incomparable greatness of the pīṭha as the basis for later practices (japa, etc.).