Adhyaya 235

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दानधर्मं प्रशंसंति सर्वधर्मेषु सर्वदा । हरौ सुप्ते विशेषेण दानं ब्रह्मत्वकारणम्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—സകല ധർമ്മങ്ങളിലും എപ്പോഴും ദാനധർമ്മം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ഹരി യോഗനിദ്രയിൽ ശയിക്കുമ്പോൾ ചെയ്യുന്ന ദാനം ബ്രഹ്മത്വപ്രാപ്തിക്കു കാരണമാകുന്നു.

Verse 2

अन्नं ब्रह्म इति प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । तस्मादन्नप्रदो नित्यं वारिदश्च भवेन्नरः

അന്നം ബ്രഹ്മമാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; അന്നത്തിലാണ് പ്രാണങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിതം. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ നിത്യവും അന്നദാതാവും ജലദാതാവും ആകണം.

Verse 3

वारिदस्तृप्तिमायाति सुखमक्षय्यमन्नदः । वार्यन्नयोः समं दानं न भूतं न भविष्यति

ജലദാതാവ് തൃപ്തി പ്രാപിക്കുന്നു; അന്നദാതാവ് അക്ഷയസുഖം പ്രാപിക്കുന്നു. ജലവും അന്നവും ദാനം ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമായ ദാനം മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല.

Verse 4

मणिरत्नप्रवालानां रूप्यं हाटकवाससाम् । अन्येषामपि दानानामन्नदानं विशिष्यते

മണി, രത്നം, പ്രവാളം, വെള്ളി, സ്വർണം, വസ്ത്രം മുതലായ ദാനങ്ങളെക്കാളും—മറ്റെല്ലാ ദാനങ്ങളിലും അന്നദാനം അതിവിശിഷ്ടമാണ്.

Verse 6

वैकुण्ठपदवाञ्छा चेद्विष्णुना सह संगमे । सर्वपापक्षयार्थाय चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत्

വൈകുണ്ഠപദം ആഗ്രഹിച്ച് വിഷ്ണുവിനോടുള്ള സംഗമം തേടുന്നുവെങ്കിൽ, സർവ്വപാപക്ഷയാർത്ഥം ചാതുർമാസ്യത്തിൽ അന്നദാതാവാകണം.

Verse 7

सत्यंसत्यं हि देवर्षे मयोक्तं तव नारद । जन्मांतरसहस्रेषु नादत्तमुपतिष्ठते

ഹേ ദേവർഷേ! സത്യം സത്യം, നാരദാ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് അചഞ്ചലം. ആയിരം ജന്മങ്ങളിലും ദാനം ചെയ്യാത്തത് ആശ്രയമായി വരികയില്ല.

Verse 8

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वे हृष्यंति जन्तवः । देवाश्च स्पृहयंत्येनमन्नदानप्रदायिनम्

അതുകൊണ്ട് അന്നദാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ ജീവികളും ആനന്ദിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും അന്നദാനദാതാവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 9

अन्नोदकप्रदानं च गोप्रदानं च नित्यदा । वेदपाठो वह्निहोमश्चातुर्मास्ये महाफलम्

നിത്യമായി അന്നവും ജലവും ദാനം ചെയ്യുക, ഗോദാനം ചെയ്യുക; അതുപോലെ വേദപാരായണവും അഗ്നിഹോമവും—ചാതുർമാസ്യത്തിൽ മഹാഫലം നൽകുന്നു.

Verse 10

भोजनं गुरुविप्राणां घृतदानं च सत्क्रिया । एतानि यस्य तिष्ठन्ति चातुर्मास्ये न मानवः

ഗുരുവിനും ബ്രാഹ്മണർക്കും ഭോജനം നൽകുക, ഘൃതദാനം, സത്ക്രിയകൾ—ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ഇവ സ്ഥിരമായി പാലിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ദുർലഭൻ.

Verse 11

सद्धर्मः सत्कथा चैव सत्सेवा दर्शनं सताम् । विष्षुपूजा रतिर्दाने चातुर्मास्येषु दुर्लभाः

സദ്ധർമ്മം, സത്കഥ, സത്സേവ, സജ്ജനദർശനം; വിഷ്ണുപൂജയും ദാനത്തിൽ രതിയും—ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ദുർലഭം.

Verse 12

पितॄनुद्दिश्य यो मर्त्यश्चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत् । सर्वपापविशुद्धात्मा पितृलोकमवामुयात्

പിതൃന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ അന്നദാനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യൻ, സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു ശുദ്ധനായി പിതൃലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 13

देवाः सर्वेऽन्नदानेन तृप्ता यच्छन्ति वांछितम् । पिपीलिकाऽपि यद्गेहाद्भक्ष्यमादाय गच्छति

അന്നദാനത്തിൽ തൃപ്തരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഒരാളുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഉറുമ്പ് പോലും ഭക്ഷണകണം എടുത്തുകൊണ്ടുപോയാലും അതും പുണ്യഹേതുവാകുന്നു.

Verse 14

रात्रौ दिवाऽनिषिद्धान्नो ह्यन्नदानमनुत्तमम् । हरौ सुप्ते हि पापघ्नं वार्य मपि शत्रुषु

രാത്രിയോ പകലോ, നിഷിദ്ധമല്ലാത്ത അന്നദാനം അത്യുത്തമ ദാനമാണ്. ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ ഹരി യോഗനിദ്രയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ശത്രുക്കളോടും ജലദാനം പാപനാശകമാകുന്നു.

Verse 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ പാലദാനം, കൂടാതെ തൈരും മോര്‍ദാനവും മഹാഫലം നൽകുന്നു. ജന്മകാലത്ത് ഏത് ആഹാരത്താൽ ദേഹം പോഷിതമായിരുന്നുവോ, അതിന്റെ ദാനമാണ് ഉത്തമമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 16

शाकप्रदाता नरकं यमलोकं न पश्यति । वस्त्रदः सोमलोकं च वसेदाभूतसंप्लवम्

ശാകദാനം ചെയ്യുന്നവൻ നരകമോ യമലോകമോ കാണുകയില്ല. വസ്ത്രദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപ്രളയം വരെയും സോമലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 17

सुप्ते देवे यथाशक्ति ह्यन्यासु प्रतिमासु च । पुष्पवस्त्रप्रदानेन सन्तानं नैव हीयते

ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ ദേവൻ യോഗനിദ്രയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, മറ്റു മാസങ്ങളിലും യഥാശക്തി, പുഷ്പവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്താൽ കുലസന്താനം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കുകയില്ല।

Verse 18

चन्दनागुरुधूपं च चातुर्मास्ये प्रयच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तो विष्णुरूपी भवेन्नरः

ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ ചന്ദനം, അഗരു, ധൂപം എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പുത്രപൗത്രസമൃദ്ധനായി, വിഷ്ണുസദൃശമായ ദിവ്യതേജസ്സും അനുഗ്രഹവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

सुप्ते देवे जगन्नाथे फलदानं प्रय च्छति । विप्राय वेदविदुषे यमलोकं न पश्यति

ജഗന്നാഥൻ യോഗനിദ്രയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഫലദാനം ചെയ്ത്, വേദവിദ്വാനായ ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കുന്നവൻ യമലോകം കാണുകയില്ല।

Verse 20

विद्यादानं च गोदानं भूमिदानं प्रयच्छति । विष्णुप्रीत्यर्थमेवेह स तारयति पूर्वजान्

ഇവിടെ വിഷ്ണുപ്രീതിക്കായി മാത്രം വിദ്യാദാനം, ഗോദാനം, ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ പൂർവ്വജനങ്ങളെയും മോചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 21

गुडसैंधवतैलादिमधुतिक्ततिलान्नदः । देवतायास्समुद्दिश्य तासां लोकं प्रयाति हि

ശർക്കര, സൈന്ധവലവണം, എണ്ണ മുതലായവ, തേൻ, തിക്ത ഔഷധദ്രവ്യങ്ങൾ, എള്ള്, അന്നം എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത്, ഏത് ദേവതയെ ഉദ്ദേശിച്ച് സമർപ്പിക്കുന്നുവോ, അവൻ ആ ദേവതയുടെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 22

चातुर्मास्ये तिलान्दत्त्वा न भूयः स्तनपो भवेत् । यवप्रदाता वसते वासवं लोकमक्षयम्

ചാതുര്മാസ്യകാലത്ത് എള്ള് ദാനം ചെയ്താൽ വീണ്ടും മുലകുടിക്കുന്ന ശിശുരൂപത്തിൽ ജന്മമെടുക്കുകയില്ല. യവം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ)ന്റെ അക്ഷയ ലോകത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 23

हूयेत हव्यं वह्नौ च दानं दद्याद्द्विजातये । गावः सुपूजिताः कार्याश्चातुर्मास्ये विशेषतः

പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഹവ്യം ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം; ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം നൽകണം. പ്രത്യേകിച്ച് ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ പശുക്കളെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു പൂജിക്കണം।

Verse 24

यत्किंचित्सुकृतं कर्म जन्मावधि सुसंचितम् । चातुर्मास्ये गते पात्रे विमुखे यन्न दीयते

ജന്മകാലം മുഴുവൻ സൂക്ഷിച്ച് സമ്പാദിച്ച ഏതു പുണ്യകർമ്മവും—ചാതുര്മാസ്യത്തിൽ യോഗ്യപാത്രൻ വന്നിട്ടും തിരിഞ്ഞുപോയാൽ, ദാനം നൽകാതിരുന്നാൽ—

Verse 25

प्रणश्यति क्षणादेव वचना द्यस्तु प्रच्युतः । दिवसेदिवसे तस्य वर्द्धते च प्रतिश्रुतम्

തന്റെ വാക്കിൽ നിന്ന് വഴുതുന്നവൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു; അവൻ നൽകിയ പ്രതിശ്രുതിയുടെ ഭാരവും ദിനംപ്രതി വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും।

Verse 26

तस्मान्नैव प्रतिश्राव्यं स्वल्पमप्याशु दीयते । तावद्विवर्द्धते दानं यावत्तन्न प्रयच्छति

അതുകൊണ്ട് വെറും പ്രതിജ്ഞ മാത്രം ചെയ്യരുത്; അല്പമായാലും ദാനം ഉടൻ നൽകണം. കാരണം നൽകാത്തിടത്തോളം ദാനത്തിന്റെ ബാധ്യത വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും।

Verse 27

यो मोहान्मनुजो लोके यावत्कोटिगुणं भवेत् । ततो दशगुणा वृद्धिश्चातुर्मास्ये प्रदातरि

മോഹവശാൽ ഈ ലോകത്തിൽ മനുഷ്യൻ (പുണ്യഫലം) കോടിഗുണമാക്കിയാലും, ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ദാതാവിന് അത് അതിലും പത്തിരട്ടി വർധിക്കുന്നു।

Verse 28

नरके पतनं तस्य याव दिंद्राश्चतुर्दश । अतस्तु सर्वदा देयं नरैर्यत्तु प्रतिश्रुतम्

അവന് പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരുടെ കാലം വരെ നരകപതനം ഉണ്ടാകും; അതിനാൽ മനുഷ്യർ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു എപ്പോഴും നൽകണം।

Verse 29

अन्यस्मै न प्रदातव्यं प्रदत्तं नैव हारयेत् । चातुर्मास्येषु यः शय्यां द्विजाग्र्याय प्रयच्छति

അത് മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകരുത്; നൽകിയതു തിരികെ പിടിക്കയും അരുത്. ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനു ശയ്യ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—

Verse 30

वेदोक्तेन विधानेन न स याति यमालयम् । आसनं वारिपात्रं च भाजनं ताम्रभाजनम्

വേദോക്തവിധിപ്രകാരം ചെയ്താൽ അവൻ യമാലയത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല. (ദാനമായി) ആസനം, ജലപാത്രം, ഉപകരണങ്ങൾ, താമ്രപാത്രം എന്നിവ നൽകണം।

Verse 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

ചാതുർമാസ്യത്തിൽ സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് പരിശ്രമത്തോടെ ദാനം നൽകണം. ജഗദ്ഗുരു (വിഷ്ണു) യോഗനിദ്രയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണർക്കു സർവ്വവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകി—

Verse 32

आत्मानं पूर्वजैः सार्द्धं स मोचयति पातकात् । गौर्भूश्च तिलपात्रं च दीपदानमनुत्तमम्

അവൻ തന്റെ പൂർവ്വികരോടുകൂടെ സ്വയം പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. ഗോദാനം, ഭൂദാനം, തിലപാത്രദാനം, പ്രത്യേകിച്ച് അനുത്തമമായ ദീപദാനം മഹത്തായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 33

ददद्विजातये मुक्तो जायते स ऋणत्रयात्

ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ത്രിവിധ ഋണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; ആ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 34

स विश्वकर्ता भुवनेषु गोप्ता स यज्ञभुक्सर्वफलप्रदश्च । दानानि वस्तुष्वधिदैवतं च यस्मिन्समुद्दिश्य ददाति मुक्तः

അവൻ തന്നെയാണ് വിശ്വകർത്താവ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും രക്ഷകൻ; യജ്ഞഭോക്താവും സർവ്വഫലപ്രദാതാവും. വൈരാഗ്യത്തോടെ അവനെയേ ഉദ്ദേശിച്ച്, എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും അധിദേവതയായി അവനെയേ കരുതി ദാനങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ ദാനങ്ങൾ സമ്യകമായി അർപ്പിതമാകുന്നു.

Verse 235

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यदानमहिमवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിന്റെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വര ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്തെ ശേഷശായീ ഉപാഖ്യാനവും ചാതുർമാസ്യമാഹാത്മ്യവും, ബ്രഹ്മ–നാരദ സംവാദത്തിലെ ‘ചാതുർമാസ്യ ദാന മഹിമ വർണനം’ എന്ന 235-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.