Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 121

तथाऽयं नैव सामान्यो ब्राह्मणश्च परावसुः । यश्चेदृशीं समासाद्य कन्यां नो विकृतः स्थितः

tathā'yaṃ naiva sāmānyo brāhmaṇaśca parāvasuḥ | yaścedṛśīṃ samāsādya kanyāṃ no vikṛtaḥ sthitaḥ

അതുപോലെ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ പരാവസുവും സാധാരണക്കാരനല്ല; ഇത്തരത്തിലുള്ള കന്യയെ കണ്ടിട്ടും അവൻ വികൃതനാകാതെ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/likewise)
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation: not)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle: indeed/just)
सामान्यःordinary
सामान्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसामान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्राह्मणःBrahmin
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
परावसुःParāvasu
परावसुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (who)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
ईदृशीम्such (a)
ईदृशीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कन्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); अर्थः—समासाद्य (having approached/attained)
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नःof us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; अस्माकम् (of us/our)
विकृतःdisturbed/altered
विकृतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + कृ (धातु) → विकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेषणम् (disturbed/changed)
स्थितःremained
स्थितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे—स्थितः (remained/stood)

Ānarta (contextual)

Scene: Parāvasu, a composed brāhmaṇa, stands with calm gaze and controlled posture before the maiden; observers remark on his unshaken steadiness, suggesting a moral ‘trial’ scene.

P
Parāvasu
R
Ratnāvatī

FAQs

Spiritual nobility is shown through restraint and steadiness; virtue is tested in encounter and proven by unwavering conduct.

The narrative belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya within the Nāgara-khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

No explicit ritual here; the emphasis is on brāhmaṇical conduct—self-control and moral steadiness.