Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3
स्थापयामास विप्रेंद्राः श्रद्धया परया युतः । ततश्चानीय विप्रेंद्रं मध्यगं नागरोद्भवम् । गर्तातीर्थसमुद्भूतमाहिताग्निं प्रयाजिनम् । यथैतन्नगरस्थानं तथा त्वमपि दीक्षितः
sthāpayāmāsa vipreṃdrāḥ śraddhayā parayā yutaḥ | tataścānīya vipreṃdraṃ madhyagaṃ nāgarodbhavam | gartātīrthasamudbhūtamāhitāgniṃ prayājinam | yathaitannagarasthānaṃ tathā tvamapi dīkṣitaḥ
ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! പരമ ശ്രദ്ധയോടെ അവൻ (ലിംഗം) സ്ഥാപിച്ചു. തുടർന്ന് ഗർത്താതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച, നാഗരന്മാരിൽ മദ്ധ്യസ്ഥാനനായ, ആഹിതാഗ്നിയും യാഗകർമ്മവും ചെയ്യുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനെ കൊണ്ടുവന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“ഇത് നഗരസ്ഥാനമായതുപോലെ, നീയും ഇവിടെ വിധിപൂർവ്വം ദീക്ഷിതനായി അധിഷ്ഠിതനാകുക।”
Sūta (continued narration)
Tirtha: Gartā-tīrtha (as origin-point) / nagara-sthāna within Hāṭakeśvara-kṣetra
Type: tirtha
Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya (implied)
Scene: A ceremonial installation: a revered brāhmaṇa (āhitāgni) is brought to the center; sacred fires, ladles, and yajña implements appear; elders declare his dīkṣā to preside over the city-seat connected to the shrine.
FAQs
Sacred places are sustained by faith, proper consecration, and the appointment of qualified ritual leaders rooted in Vedic discipline.
Hāṭakeśvara-kṣetra and the associated Gartā-tīrtha within the Nāgara Khaṇḍa narrative landscape.
Consecration/establishment (sthāpanā) and initiation (dīkṣā) of an āhitāgni, sacrifice-performing brāhmaṇa to preside over rites.