Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
वीरभद्रः सुदुःखार्तो मलिनांबरसंवृतः । अब्रवीच्च ततः कोपान्मामेवं परुषाक्षरम्
Transliteration
vīrabhadraḥ suduḥkhārto malināṃbarasaṃvṛtaḥ | abravīcca tataḥ kopānmāmevaṃ paruṣākṣaram
Translation
വീരഭദ്രൻ അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായി, മലിനവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവനായി. പിന്നെ കോപത്തോടെ എന്നോടു കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
Word by Word
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (वीरः + भद्रः)
सुदुःखार्तःgreatly afflicted with sorrow
सुदुःखार्तः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसुदुःखार्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (सु + दुःख-आर्तः)
मलिन-अंबर-संवृतःcovered with a dirty garment
मलिन-अंबर-संवृतः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमलिन (प्रातिपदिक) + अंबर (प्रातिपदिक) + संवृत (कृदन्त, √वृ (धातु) + सम् उपसर्ग, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘संवृत’; समासः—तत्पुरुष (मलिनं अंबरं येन/यः)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/thereafter)
कोपात्from anger
कोपात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
माम्me
माम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/in this manner)
परुष-अक्षरम्harsh word(s)
परुष-अक्षरम्:
Karman (कर्म/Object; harsh words)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (वाक्य/वचनं प्रति); समासः—कर्मधारय (परुषम् अक्षरम्)
Speaker
Narrator (reporting Vīrabhadra’s speech)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Vīrabhadra stands grief-stricken in soiled garments, eyes reddened, body tense; he turns toward the narrator and speaks harshly, anger flaring amid sorrow.
Characters & Entities
V
VīrabhadraFAQs
Sorrow and anger can distort speech; dharma calls for restraint even amid grief.
Not stated in this verse.
None; it introduces an angry reprimand within the story.