Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

तच्छ्रुत्वा सा च दुःखेन मूर्च्छिता संबभूव ह । संबोधिता ततस्तेन वाक्यैर्दृष्टांतसंभवैः

tacchrutvā sā ca duḥkhena mūrcchitā saṃbabhūva ha | saṃbodhitā tatastena vākyairdṛṣṭāṃtasaṃbhavaiḥ

അത് കേട്ട് അവൾ ദുഃഖത്തിൽ മൂർച്ചിതയായി; പിന്നെ അവൻ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാൽ പിന്തുണച്ച വാക്കുകളാൽ അവളെ ബോധത്തിലാക്കി।

तत्that (news/thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय; अव्ययभाव)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): 'having heard'
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दुःखेनfrom/with sorrow
दुःखेन:
Karana (Cause/करण)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.); हेतौ/करणे
मूर्च्छिताfainted
मूर्च्छिता:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्च्छित (√मूर्च्छ् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्तान्त (PPP)
संबभूवbecame; came to be
संबभूव:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √भू (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
indeed
:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
संबोधिताwas consoled/awakened
संबोधिता:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + √बुध् (धातु) → संबोधित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्तान्त (PPP)
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (Time/Place adjunct)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय; अपादान/कालार्थक (adverb: 'then/from that')
तेनby him
तेन:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (instr. pl.)
दृष्टान्तसंभवैःarising from examples/illustrations
दृष्टान्तसंभवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदृष्टान्त + संभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (instr. pl.)

Narrator (contextual)

Scene: The wife collapses in a faint from grief; the husband supports her and speaks gently, using illustrative stories—hands raised in calming gesture, a water pot or fan nearby to revive her.

B
bhāryā (wife)

FAQs

Dharma is also compassionate speech: restoring courage through wise, example-based counsel.

No site is named in this verse.

None.