Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

Devanagari script

रक्तां सप्तसु गात्रेषु त्रिगंभीरां तथा पुनः । सर्वलक्षणसंपूर्णां जातीयां सुमनोरमाम्

Transliteration

raktāṃ saptasu gātreṣu trigaṃbhīrāṃ tathā punaḥ | sarvalakṣaṇasaṃpūrṇāṃ jātīyāṃ sumanoramām

Translation

അവളുടെ ശരീരത്തിലെ ഏഴ് ഭാഗങ്ങളിൽ രക്തിമാഭ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ത്രിഗംഭീരാ; എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, സ്വജാതിയിലുള്ള, അത്യന്തം മനോഹരിയായവൾ ആയിരുന്നു।

Word by Word

• रक्ताम्: reddish/red
• रक्ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

• सप्तसु: in seven
• सप्तसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (प्रातिपदिक/संख्या)
• Form: सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण (loc. pl.)

• गात्रेषु: limbs/parts of the body
• गात्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (loc. pl.)

• त्रिगंभीराम्: threefold deep
• त्रिगंभीराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + गंभीर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (fem. acc. sg.)

• तथा: thus; also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb: 'thus/also')

• पुनः: again; further
• पुनः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्त्यर्थक (adverb: 'again/further')

• सर्वलक्षणसंपूर्णाम्: complete with all auspicious marks
• सर्वलक्षणसंपूर्णाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + लक्षण + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

• जातीयाम्: of noble kind; well-born
• जातीयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जातीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

• सुमनोरमाम्: very charming
• सुमनोरमाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु + मनोहर/मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

Speaker

Narrator (contextual; within Nāgarakhaṇḍa narrative)

Visual Art Cues

Scene: The woman is portrayed as possessing auspicious bodily signs: rosy hue in seven places, ‘three depths’ (tri-gambhīra) suggesting classical ideals (navel/voice/eyes or other traditional triads), and complete auspicious lakṣaṇas—an emblem of charm and fortune.

Characters & Entities

• lakṣaṇa (auspicious marks)
• jāti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It highlights the allure of auspicious beauty, setting up a dharmic test of motives—whether desire is governed by righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.