Adhyaya 140
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 140

Adhyaya 140

ഈ അധ്യായം ചോദ്യം–ഉത്തരം എന്ന രീതിയിൽ പുരോഗമിക്കുന്നു. ധർമ്മരാജൻ (യമൻ) ബന്ധപ്പെട്ട മനുഷ്യാവതാരപുത്രൻ ആരെന്നു ഋഷികൾ ചോദിക്കുമ്പോൾ, സൂതൻ അവൻ പാണ്ഡുവിന്റെ വംശ/ക്ഷേത്രത്തിൽ ജനിച്ച യുധിഷ്ഠിരനാണെന്നും ക്ഷത്രിയരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമ്മനിഷ്ഠനും ആണെന്നും പറയുന്നു. യുധിഷ്ഠിരന്റെ മാതൃകാപരമായ രാജധർമ്മം ഇവിടെ തെളിയിക്കുന്നു—പൂർണ്ണ ദക്ഷിണയോടെ രാജസൂയ യാഗം നടത്തി, അഞ്ചു അശ്വമേധ യാഗങ്ങളും വിധിപൂർവ്വം സമാപിപ്പിച്ചു; അതുവഴി യാഗസമ്പൂർണതയും ധർമ്മാധിഷ്ഠിത രാജത്വവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഒരു മൂല്യനിർണ്ണയ വാക്യം വരുന്നു—പുത്രന്മാർ പലരെയെങ്കിലും ആഗ്രഹിച്ചാലും, പിതാവിന്റെ കൃതകൃത്യതയ്ക്ക് ഒരേയൊരു പുത്രൻ മതി; അവൻ ഗയയിൽ ചെന്നു പിതൃകർമ്മം ചെയ്യുകയോ, അശ്വമേധം നടത്തുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ നീലവൃഷഭം (നീല നിറമുള്ള കാള) മോചിപ്പിക്കുക/ഉത്സർഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ മതിയാകുന്നു. സൂതൻ ഇതിനെ ധർമ്മവർദ്ധികരമായ ഉപദേശമായി സമാപിപ്പിച്ച്, രാജധർമ്മാദർശവും തീർത്ഥപുണ്യനീതിയും ഒരുമിച്ചു ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं पुत्रो मानुषविग्रहः । भविष्यति यमस्यात्र कः संभूतः स सूतज

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതപുത്രാ! ഇവിടെ യമന് മനുഷ്യവിഗ്രഹത്തിൽ ഒരു പുത്രൻ ഉണ്ടാകും എന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞല്ലോ; ആ പുത്രനായി ജനിച്ചവൻ ആരാണ്?

Verse 2

सूत उवाच । तस्य पुत्रः समुत्पन्नः पांडोः क्षेत्रे महीतले । युधिष्ठिर इति ख्यातः सर्वक्षत्रियपुंगवः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ പുത്രൻ ഭൂമിയിൽ പാണ്ഡുവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ (വംശത്തിൽ) ജനിച്ചു; അവൻ യുധിഷ്ഠിരൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായി, സർവ്വ ക്ഷത്രിയരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ ആയിരുന്നു.

Verse 3

राजसूयो मखो येन इष्टः सम्पूर्णदक्षिणः । सर्वान्भूमिपतीन्वीर्यात्संविधाय करप्रदान्

അവൻ സമ്പൂർണ്ണ ദക്ഷിണകളോടുകൂടി രാജസൂയ യാഗം നിർവഹിച്ചു; തന്റെ വീര്യത്താൽ സർവ്വ ഭൂമിപതികളെ ക്രമത്തിലാക്കി അവരിൽ നിന്ന് കരപ്രദാനം ചെയ്യിപ്പിച്ചു।

Verse 4

अश्वमेधाः कृताः पंच तथा सम्पूर्णदक्षिणाः । भ्रामयित्वा हयं भूमौ पश्चात्प्राप स सद्गतिम्

അവൻ സമ്പൂർണ്ണ ദക്ഷിണകളോടുകൂടി അഞ്ചു അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി; യജ്ഞാശ്വത്തെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിപ്പിച്ച ശേഷം അവൻ സദ്ഗതി പ്രാപിച്ചു।

Verse 5

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् । यजेत वाऽश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

അനേകം പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കണം—അവരിൽ ഒരാളെങ്കിലും ഗയയിലേക്കു പോകുകയോ; അശ്വമേധ യാഗം നടത്തുകയോ; അല്ലെങ്കിൽ നീലവർണ്ണ വൃഷഭത്തെ ദാനാർത്ഥം വിട്ടയക്കുകയോ ചെയ്താൽ।

Verse 6

यदनेन वृतं मत्तः पुत्रित्वं सुमहात्मना । हयमेधान्महायज्ञान्कर्ता स्यादस्य वै सुतः

ആ മഹാത്മാവ് എന്നിൽ നിന്ന് പുത്രത്വം വരമായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിനാൽ, അവന്റെ പുത്രൻ തീർച്ചയായും അശ്വമേധാദി മഹായാഗങ്ങളുടെ കർത്താവാകും।

Verse 7

मन्येत कृतकृत्यत्वं येन पुत्रेण धर्मपः । अन्यैः पुत्रशतैः किं वा वंशानुद्धारकारकैः

ഏത് പുത്രനാൽ ധർമ്മപതി താൻ കൃതകൃത്യനാണെന്ന് കരുതുമോ, അപ്പോൾ വംശോദ്ധാരകരായ നൂറുകണക്കിന് മറ്റു പുത്രന്മാർ കൊണ്ടെന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 8

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं धर्मराजसुतोद्भवम् । आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठा धर्मवृद्धिकरं परम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മരാജന്റെ പുത്രന്റെ ഉദ്ഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ പരമാഖ്യാനം ധർമ്മവർദ്ധകവും മംഗളപ്രദവും ആകുന്നു.

Verse 140

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धर्मराजपुत्राख्यानवर्णनंनाम चत्वारिंशदुत्तर शततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്ര ശ്ലോകസമാഹാരമായ സംഹിതയിൽ, ഷഷ്ഠമായ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ശ്രീഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ‘ധർമ്മരാജപുത്രാഖ്യാനവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റിനാൽപ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.