Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

स बभूव फलाहारो यावद्वर्षशतं नृपः । शीर्णपर्णाशनः पश्चात्तावत्कालं समाहितः

sa babhūva phalāhāro yāvadvarṣaśataṃ nṛpaḥ | śīrṇaparṇāśanaḥ paścāttāvatkālaṃ samāhitaḥ

ആ രാജാവ് നൂറുവർഷം ഫലാഹാരിയായി ജീവിച്ചു; പിന്നെ അത്രകാലം സമാധിയിൽ ലീനനായി, വീണ ഇലകളെ ആഹാരമാക്കി.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
फलाहारःone whose food was fruits
फलाहारः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootफल + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (फलम् आहारः यस्य/फलम् आहारः)
यावत्for as long as
यावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (परिमाण/कालवाचक): ‘as long as’
वर्षशतम्a hundred years
वर्षशतम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (शतं वर्षाणि) कालपरिमाणम्
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शीर्णपर्णाशनःone who ate withered leaves
शीर्णपर्णाशनः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशीर्ण + पर्ण + अशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (शीर्णानि पर्णानि अशनम् यस्य/शीर्णपर्णम् अशनम्)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb): ‘afterwards’
तावत्for that long
तावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय (परिमाणवाचक): ‘for that much/so long’
कालम्time
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाणम्
समाहितःcomposed, concentrated
समाहितः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘collected/absorbed (in meditation)’

Sūta (narration continues)

Type: kshetra

Scene: Time-lapse feel: the king in the same hermitage across ages—first with fruit offerings, later gathering fallen leaves; body lean, posture unwavering, eyes half-closed in meditation.

N
nṛpa (the King)

FAQs

A tīrtha’s greatness is accessed through sustained discipline—outer restraint (diet) supports inner steadiness (samādhi-like focus).

The austerities are performed in the Hāṭakeśvara sacred region described in this Adhyāya’s tīrtha-māhātmya.

Tapas through regulated diet (phalāhāra, then śīrṇaparṇāśana) and sustained mental composure (samāhita).