
മുന്പ് പരാമര്ശിച്ച കര്ണോത്പലയുടെ പൂര്ണവൃത്താന്തം ഋഷികള് ചോദിച്ചു. സൂതന് പറയുന്നു—ഗൗരിയുടെ പാദങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തപസ്സു ചെയ്തിരുന്ന അവളുടെ ഭക്തിയില് പ്രസന്നയായി ഗിരിജാദേവി ദര്ശനം നല്കി, വരം ചോദിക്കുവാന് കല്പിച്ചു. കര്ണോത്പല തന്റെ ദുഃഖം അറിയിച്ചു—പിതാവ് രാജസൗഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു ശോകത്തിലും വൈരാഗ്യത്തിലും ജീവിക്കുന്നു; താനും വൃദ്ധയായിട്ടും അവിവാഹിതയാണ്. അതിനാല് അത്യന്തം സുന്ദരനായ ഭര്ത്താവിനെയും പുനര്യൗവനവും അപേക്ഷിച്ചു, പിതാവിനും സന്തോഷം മടങ്ങിവരണമെന്നു കരുതി. ദേവി വിധി നിര്ദേശിച്ചു—മാഘമാസത്തിലെ തൃതീയ, ശനിയാഴ്ച, വാസുദേവബന്ധ നക്ഷത്രത്തില് പുണ്യജലത്തില് സ്നാനം ചെയ്ത് സൗന്ദര്യ-യൗവന ധ്യാനം ചെയ്യണം; ആ ദിവസം സ്നാനം ചെയ്യുന്ന ഏതു സ്ത്രീക്കും സമാന സൗന്ദര്യം ലഭിക്കും. നിശ്ചിത സമയത്ത് കര്ണോത്പല അര്ദ്ധരാത്രിയില് ജലത്തില് പ്രവേശിച്ച് ദിവ്യദേഹവും യൗവനവും നേടി പുറത്തുവന്നു; കാണികള് അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഗൗരിയുടെ പ്രേരണയാല് കാമദേവന് (മനോഭവ) അവളെ ഭാര്യയായി അപേക്ഷിക്കാന് വന്നു; പ്രീതിയോടെ വന്നതിനാല് അവളുടെ പേര് “പ്രീതി” ആകുമെന്ന് വ്യാഖ്യാനിച്ചു. കര്ണോത്പല ആദ്യം പിതാവിനോട് വിധിപൂര്വം അപേക്ഷിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞു. അവള് പിതാവിനെ സമീപിച്ച് തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ഗൗരികൃപയാല് യൗവനം മടങ്ങിയതായി അറിയിച്ചു വിവാഹാനുമതി ചോദിച്ചു. പിന്നെ കാമദേവന് അപേക്ഷിച്ചപ്പോള് പിതാവ് അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി ബ്രാഹ്മണസന്നിധിയില് കന്യാദാനം നടത്തി. അവള് “പ്രീതി” എന്ന പേരില് പ്രസിദ്ധയായി; തീര്ത്ഥവും അവളുടെ പേരാല് പ്രശസ്തമായി. ഫലശ്രുതി—മാഘമാസത്തില് സ്നാനം ചെയ്താല് പ്രയാഗഫലം ലഭിക്കും; രൂപവാനും ശേഷിയുള്ളവനുമായി ജന്മാന്തരങ്ങളിലും നിലനില്ക്കും, ബന്ധുവിയോഗദുഃഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । या सा कर्णोत्पलानाम त्वयास्माकं प्रकीर्तिता । किञ्चिज्जलाश्रयं प्राप्य तपस्तपति संस्थिता । तस्याः सर्वं समाचक्ष्व यथा तपसि सा स्थिता
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—നീ ഞങ്ങളോട് വിവരിച്ച കർണോത്പലാ എന്ന സ്ത്രീ, ഏതോ ജലാശ്രയം പ്രാപിച്ച് തപസ്സിൽ സ്ഥാപിതയായി തപം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. അവളെക്കുറിച്ച് എല്ലാം പറയുക—അവൾ എങ്ങനെ തപസ്സിൽ സ്ഥിരയായി നിന്നു?
Verse 2
सूत उवाच । गौरीपादकृतस्थाना श्रद्धया परया युता । तावत्तुष्टिं गता देवी गिरिजा शंकरप्रिया
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഗൗരിയുടെ പാദസ്പർശം പവിത്രമാക്കിയ സ്ഥാനത്ത്, പരമശ്രദ്ധയോടെ നിലകൊണ്ടതിനാൽ, ശങ്കരപ്രിയയായ ദേവി ഗിരിജ അപ്പോൾ പ്രസന്നയായി.
Verse 3
ततः प्रोवाच ते पुत्रि तुष्टाहं वांछितं वद । येन यच्छाम्यसंदिग्धं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
അപ്പോൾ ദേവി അവളോട് പറഞ്ഞു—“മകളേ, ഞാൻ പ്രസന്നയാണ്; നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് പറയുക. അതി ദുർലഭമായാലും, നീ അപേക്ഷിക്കുന്നതു ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നൽകും.”
Verse 4
कर्णोत्पलोवाच । मम पत्युः कृते देवि मम तातः सुदुःखितः । राज्याद्भ्रष्टः सुखाच्चापि कुटुंबेन विवर्जितः
കർണോത്പല പറഞ്ഞു—“ദേവി, എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കാരണത്താൽ എന്റെ പിതാവ് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി. അദ്ദേഹം രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി, സുഖത്തിൽ നിന്നും വഞ്ചിതനായി, കുടുംബത്തിൽ നിന്നും വേർപെട്ടിരിക്കുന്നു.”
Verse 5
ततश्चैव तपस्तेपे वैराग्यं परमं गतः । अहं वार्द्धक्यमापन्ना कौमार्येऽपि च संस्थिता
“പിന്നീട് അദ്ദേഹം തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് പരമവൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ചു. എന്നാൽ ഞാൻ—കൗമാര്യത്തിൽ തന്നെയിരിക്കെ—വാർദ്ധക്യം വന്നതുപോലെ ആയിരിക്കുന്നു.”
Verse 6
तस्माद्भवतु मे भर्त्ता कश्चिद्रूपोत्कटः स्मृतः । सर्वेषां देवमर्त्यानां त्वत्प्रसादात्सुरेश्वरि
അതുകൊണ്ട്, ഹേ സുരേശ്വരി ദേവീ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് അത്യദ്ഭുത സൗന്ദര്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഭർത്താവ് ലഭിക്കട്ടെ—സകല ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും മറികടക്കുന്നവൻ।
Verse 7
तथा स्यात्परमं रूपं तारुण्यं त्वत्प्रसादतः । यथास्य जायते सौख्यं तापसस्यापि मे पितुः
അതുപോലെ നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്കും പരമ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ലഭിക്കട്ടെ; അതിനാൽ തപസ്വിയായ എന്റെ പിതാവിനും സന്തോഷം ഉദിക്കട്ടെ।
Verse 8
देव्युवाच । माघमासतृतीयायां शनैश्चरदिने शुभे । नक्षत्रे वसुदैवत्ये रूपं ध्यात्वाथ यौवनम्
ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—മാഘമാസത്തിലെ തൃതീയ തിഥിയിൽ, ശുഭമായ ശനിയാഴ്ച, വസുദൈവത്യ നക്ഷത്രത്തിൽ, സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ധ്യാനിക്ക.
Verse 9
त्वया स्नानं प्रकर्तव्यं सुपुण्येऽत्र जलाशये । ततो दिव्य वपुर्भूत्वा यौवनेन समन्विता । भविष्यसि न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्
നീ ഇവിടെ ഈ അതിപുണ്യ ജലാശയത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ദിവ്യദേഹം പ്രാപിച്ച് യൗവനസഹിതയായി നീ മാറും—സംശയമില്ല; ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാകുന്നു।
Verse 10
अन्यापि या महाभागे नारी स्नानं करिष्यति । तस्मिन्नहनि साप्येवं रूपयुक्ता भविष्यति
ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, ആ ദിവസത്തിൽ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ത്രീ സ്നാനം ചെയ്താലും അവളും ഇതുപോലെ സൗന്ദര്യസമ്പന്നയാകും।
Verse 11
सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ सा देवी गता चादर्शनं ततः । सापि चान्वेषयामास तृतीयां शनिना सह
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ദേവി ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു അപ്രത്യക്ഷയായി. തുടർന്ന് കർണോത്പല ശനിയോടുകൂടിയ തൃതീയ തിഥിയെ അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
Verse 12
वसुदेवात्मकेनैव नक्षत्रेण प्रयत्नतः । ध्यायमाना च तां देवीं सर्वकामप्रदायिनीम्
‘വസുദേവാത്മക’ എന്ന ശുഭ നക്ഷത്രത്തിൽ അവൾ പരിശ്രമത്തോടെ സർവകാമപ്രദായിനിയായ ആ ദേവിയെ ധ്യാനിച്ചു.
Verse 13
ततः कतिपयाहस्य जाता सा योगसंयुता । तृतीया या यथोक्ता च तया देव्या पुरा द्विजाः
അതിനുശേഷം കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കകം അവൾ യോഗശക്തിയോടെ സമ്പന്നയായി. മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ആ തൃതീയ തിഥിയെ ദേവി പുരാതനകാലത്ത് ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു.
Verse 14
ततः सा रूपसौभाग्यं यौवनं वांछितं पतिम् । ध्यायमाना जले तस्मिन्नर्द्धरात्रे विवेश च
പിന്നീട് രൂപസൗഭാഗ്യം, യൗവനം, ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭർത്താവ് എന്നിവ ആഗ്രഹിച്ച് ധ്യാനലീനയായി അവൾ അർദ്ധരാത്രിയിൽ ആ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
Verse 15
ततो दिव्यवपुर्भूत्वा यौवनेन समन्विता । निष्क्रांता सलिलात्तस्माज्जनविस्मयकारिणी
അപ്പോൾ അവൾ ദിവ്യപ്രഭാമയമായ ദേഹം ധരിച്ചു, യൗവനസമ്പന്നയായി, ആ ജലത്തിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്നു—എല്ലാവരെയും വിസ്മയിപ്പിച്ചു.
Verse 16
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो गौरीवाक्यप्रबोधितः । तदर्थं भगवान्कामः पत्न्यर्थं प्रीतिसंयुतः । अब्रवीच्च महाभागे कामोहं स्वयमागतः
അന്നേരം ഗൗരിയുടെ വചനത്താൽ പ്രബോധിതനായി, ഭാര്യാർത്ഥം പ്രീതിയോടെ ഭഗവാൻ കാമദേവൻ അവിടെ എത്തി. അവൻ ആ മഹാഭാഗ്യവതിയോട്—“ഞാൻ കാമൻ; സ്വയം ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു” എന്നു പറഞ്ഞു.
Verse 17
पार्वत्यादेशिता भार्या तस्मान्मे भव मा चिरम्
പാർവതി നിന്നെ എന്റെ ഭാര്യയായി നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ വൈകാതെ എന്റെതാകുക.
Verse 18
यस्मात्प्रीत्या समायातस्तवांतिकमहं शुभे । तस्मात्प्रीतिरिति ख्याता मम भार्या भविष्यसि
ഹേ ശുഭേ! പ്രീതിയാൽ ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ ‘പ്രീതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി എന്റെ ഭാര്യയാകും.
Verse 19
कर्णोत्पलोवाच । यद्येवं स्मर मत्तातं तं गत्वा प्रार्थय स्वयम् । स्वच्छंदा स्याद्यतः कन्या न कथंचित्प्रवर्तिता
കർണോത്പല പറഞ്ഞു—“അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, ഹേ സ്മരാ! എന്റെ പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു നീ തന്നേ അപേക്ഷിക്കൂ. കാരണം കന്യ സ്വേച്ഛാധീനയായിരിക്കണം; അവളെ യാതൊരു വിധത്തിലും നിർബന്ധിക്കരുത്.”
Verse 20
य एष दृश्यते रम्यः प्रासादो नाति दूरतः । अस्यांते तिष्ठतेऽस्माकं तातस्तपसि संस्थितः
അവിടെ കാണുന്ന ആ മനോഹരമായ പ്രാസാദം വളരെ ദൂരമല്ല; അതിന്റെ അറ്റത്ത് ഞങ്ങളുടെ പിതാവ് തപസ്സിൽ സ്ഥാപിതനായി വസിക്കുന്നു.
Verse 21
अत्राहं पूर्वतो गत्वा तस्य तिष्ठामि चांतिके । भवानागत्य पश्चाच्च प्रार्थयिष्यति मां ततः
ഞാൻ ഇവിടെ മുമ്പേ ചെന്നു അവന്റെ സമീപത്ത് നില്ക്കും. പിന്നെ നീ പിന്നീടെത്തി, അവന്റെ സന്നിധിയിൽ, എന്നോടു അപേക്ഷിക്കണം.
Verse 22
बाढमित्येव कामोक्ते गता सा तत्समीपतः । प्रणिपत्य ततः प्राह दिष्ट्या तात मया पुनः
കാമൻ ‘ബാഢം’ എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ അവന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു. നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു—“ദിഷ്ട്യാ, താതാ, ഞാൻ വീണ്ടും നിങ്ങളെ കണ്ടുമുട്ടി।”
Verse 23
संप्राप्तं यौवनं कांतं समाराध्य हरप्रियाम् । तस्मात्कुरु विवाहं मे हृत्स्थं सुखमवाप्नुहि
പ്രിയനേ, എനിക്ക് ഇപ്പോൾ മനോഹരമായ യൗവനം ലഭിച്ചു. ഹരപ്രിയയായ ഗൗരിയെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, അതിനാൽ എന്റെ വിവാഹം നടത്തിക്കൊടുത്ത് ഹൃദയസ്ഥമായ സന്തോഷം പ്രാപിക്കൂ.
Verse 24
मदर्थे प्रेषितो भर्त्ता तया देव्याऽतिसुन्दरः । पुष्प चापः स्वयं प्राप्तः सोऽपि तात तवांतिकम्
എന്റെ കാര്യമെന്നോണം ആ ദേവി അത്യന്തം സുന്ദരനായ ഭർത്താവിനെ അയച്ചിരിക്കുന്നു. പുഷ്പചാപനായ കാമദേവനും സ്വയം, താതാ, നിങ്ങളുടെ സമീപത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
Verse 25
अथ तां स समालोक्य स्वां सुतां यौवनान्विताम् । हर्षेण महता युक्तां कांतयुक्तां विशेषतः । अब्रवीदद्य मे पुत्रि संजातं तपसः फलम्
അപ്പോൾ അവൻ യൗവനസമ്പന്നയായ തന്റെ പുത്രിയെ കണ്ടു—മഹാ ഹർഷം നിറഞ്ഞവളായി, പ്രത്യേക കാന്തിയാൽ ദീപ്തയായവളായി—പറഞ്ഞു: “ഇന്ന്, മകളേ, എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലം സഫലമായി।”
Verse 26
जीवितस्य च कल्याणि यत्वं प्राप्ता नवं वयः । भर्तारं च तथाभीष्टं देव्या दत्तं मनोभवम्
ഹേ കല്യാണി! നിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നവയൗവനം ലഭിച്ചു; ദേവി നൽകിയ മനോഭവൻ (കാമൻ) എന്ന ഇഷ്ടഭർത്താവും നിനക്കു പ്രാപ്തനായി।
Verse 27
एतस्मिन्नंतरे कामस्तस्यांतिकमुपाद्रवत् । अब्रवीद्देहि मे भूप स्वां कन्यां चारुहासिनीम्
അപ്പോഴേക്കും കാമൻ അവന്റെ അടുക്കൽ ഓടിവന്ന് പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭൂപാ! മധുരഹാസിനിയായ നിന്റെ സ്വന്തം കന്യയെ എനിക്കു തരിക.”
Verse 28
अस्या अर्थेऽहमादिष्टः स्वयं गौर्या नृपोत्तम । कामदेव इति ख्यातस्त्रैलोक्यं येन मोहितम्
“ഹേ നൃപോത്തമാ! ഈ കന്യയ്ക്കായി സ്വയം ഗൗരിയാണ് എന്നെ ആജ്ഞാപിച്ചത്. ഞാൻ കാമദേവൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; എന്നാൽ ത്രിലോകവും മോഹിതമാകുന്നു.”
Verse 29
ततस्तामर्पयामास तां कन्यां स महीपतिः । कृत्वाग्निं साक्षिणं वाक्याद्ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः
അപ്പോൾ ആ മഹീപതി ആ കന്യയെ അവനു സമർപ്പിച്ചു. ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം അഗ്നിയെ സാക്ഷിയായി വെച്ച് വിധിപൂർവ്വം കർമ്മം നടത്തി।
Verse 30
सा चास्य चाभवत्प्रीतिस्थानं यस्मात्सुलोचना । रतेरनंतरा तस्मात्प्रीतिनामाऽभवच्छुभा
ആ സുലോചന അവന്റെ പ്രീതിയുടെ ആലയമായി മാറി; രതിക്കു പിന്നാലെ അവൾക്കായിരുന്നു സ്ഥാനം, അതിനാൽ അവൾ ശുഭമായി ‘പ്രീതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി।
Verse 31
एवं तया तपस्तप्तं तस्मात्तत्र जलाशये । तन्नाम्ना ख्यातिमायातं समस्तेऽत्र महीतले
ഇങ്ങനെ അവൾ അവിടെ ആ പുണ്യജലാശയത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു; അതുകൊണ്ട് ആ ജലാശയം അവളുടെ നാമത്താൽ തന്നെ സർവ്വ ഭൂമണ്ഡലത്തിലും പ്രസിദ്ധമായി।
Verse 32
सकलं माघमासं च या स्त्री स्नानं समाचरेत् । पुमान्वा प्रातरुत्थाय स प्रयागफलं लभेत्
മാഘമാസം മുഴുവൻ ഒരു സ്ത്രീ സ്നാനവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പുരുഷൻ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സ്നാനം ചെയ്താലും—അവന് പ്രയാഗഫലത്തിന് തുല്യമായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കും।
Verse 33
रूपवाञ्जायते दक्षः सदा जन्मनि जन्मनि । न वियोगमवाप्नोति कदात्रिद्बांधवैः सह
അവൻ ജന്മം ജന്മമായി സദാ രൂപവാനും ദക്ഷനുമായിട്ടു ജനിക്കുന്നു; ഒരിക്കലും ബന്ധുക്കളോടുള്ള വേർപാട് അനുഭവിക്കുകയില്ല।
Verse 127
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कर्णोत्पलातीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ‘കർണോത്പലാതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നൂറ്റി ഇരുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।