Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

कस्त्वं का प्रकृतिः सूक्ष्मा भगवंस्तद्विमृश्यताम् । पार्वत्यास्तद्वचः श्रुत्वा महेशो वाक्यमब्रवीत्

kastvaṃ kā prakṛtiḥ sūkṣmā bhagavaṃstadvimṛśyatām | pārvatyāstadvacaḥ śrutvā maheśo vākyamabravīt

“നീ ആരാണ്? ഈ സൂക്ഷ്മ പ്രകൃതി എന്താണ്? ഹേ ഭഗവൻ, ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിചാരിക്കണം.” പാർവതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹേശൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
what (fem.)?
:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prakṛtiḥnature; constitution
prakṛtiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sūkṣmāsubtle
sūkṣmā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रकृतिः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vimṛśyatāmlet it be reflected upon
vimṛśyatām:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvi-√mṛś (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे (let it be considered)
pārvatyāḥof Pārvatī
pārvatyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vacaḥspeech; words
vacaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
maheśaḥMaheśa (Śiva)
maheśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vākyama statement
vākyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa-tradition), quoting Pārvatī and introducing Śiva’s reply

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: A contemplative moment: Pārvatī poses a profound question about identity and subtle prakṛti; Maheśa prepares to answer, the atmosphere turning inward and philosophical against the vast mountains.

P
Pārvatī
M
Maheśa
Ś
Śiva
P
Prakṛti

FAQs

Liberation-oriented dharma begins with inquiry into self and the subtle forces of nature (prakṛti).

Kedārakhaṇḍa’s Kedāra setting is implied; the verse is primarily philosophical.

None; it prescribes reflection (vimarśa) as an inner discipline.