Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

गौर्युवाच । तपःशक्त्यान्वितः शंभो करोषि विपुलं तपः । तव बुद्धिरियं जाता तपस्तप्तुं महात्मनः

gauryuvāca | tapaḥśaktyānvitaḥ śaṃbho karoṣi vipulaṃ tapaḥ | tava buddhiriyaṃ jātā tapastaptuṃ mahātmanaḥ

ഗൗരി പറഞ്ഞു— “ഹേ ശംഭൂ, തപശ്ശക്തിയാൽ സമന്വിതനായി നീ മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്യുന്നു. ഹേ മഹാത്മാവേ, തപസ്സു അനുഷ്ഠിക്കാനുള്ള ഈ നിശ്ചയം നിനക്കുള്ളിൽ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.”

gaurīGaurī
gaurī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śaktyāwith power
śaktyā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
anvitaḥendowed (with)
anvitaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu-√i (धातु) / anvita (प्रातिपदिक; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्तार्थ (endowed/possessed)
śaṃbhoO Śambhu
śaṃbho:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
karoṣiyou do/perform
karoṣi:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
vipulamgreat; abundant
vipulam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तपः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
buddhiḥintention; mind
buddhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
iyamthis
iyam:
Visheshana (विशेषण/Pronominal)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
jātāhas arisen
jātā:
Kriya (क्रिया/Predicate as participle)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (arisen/been born)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
taptumto practice (austerity)
taptum:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√tap (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive), अव्यय; प्रयोजनार्थ (to perform/undergo)
mahātmanaḥO great-souled one
mahātmanaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/षष्ठी एकवचन; प्रसङ्गतः सम्बोधन (O great-souled one)

Gaurī (Pārvatī)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Gaurī addresses Śambhu with reverent admiration, highlighting his tapas-śakti; Śiva is shown as a yogin radiating quiet power, the mountains echoing his immensity.

G
Gaurī
P
Pārvatī
Ś
Śambhu
Ś
Śiva

FAQs

Tapas is a divine power when guided by steady resolve; spiritual effort is portrayed as purposeful and potent.

The Kedāra sacred region is the broader frame; this verse glorifies tapas rather than a named tīrtha.

No specific rite; it references tapas as a disciplined spiritual practice.