Adhyaya 9

Verse 1

ततः स विप्रः प्रत्यूषे पुत्रशोकेन पीडितः । अशोक दत्तसंयुक्तो भार्यया विललाप ह

അതിനുശേഷം പ്രഭാതത്തിൽ ആ ബ്രാഹ്മണൻ പുത്രശോകത്തിൽ പീഡിതനായി, ഭാര്യയോടും അശോകദത്തനോടും കൂടെ വിലപിച്ചു।

Verse 2

विलपंतं समालोक्य गोविंदस्वामिनं द्विजाः । वणिक्समुद्रदत्ताख्यः समानिन्ये निजं गृहम्

വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഗോവിന്ദസ്വാമി എന്ന ദ്വിജനെ കണ്ടു, സമുദ്രദത്തൻ എന്ന വ്യാപാരി അവനെ തന്റെ വീട്ടിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി।

Verse 3

समानीय समाश्वास्य दयायुक्तो वणिग्वरः । स्वधनानां हि सर्वेषां रक्षितारमकल्पयत्

അവനെ കൊണ്ടുവന്ന് ആശ്വസിപ്പിച്ച്, കരുണയുള്ള ആ ശ്രേഷ്ഠ വ്യാപാരി തന്റെ സമസ്ത ധനത്തിന്റെയും രക്ഷകനായി അവനെ നിയമിച്ചു।

Verse 4

स्मरन्महायतिवचः पुत्रदर्शनलालसः । स तस्थौ वणिजो गेहे पुत्रभार्यासमन्वितः

മഹായതിയുടെ വചനങ്ങൾ സ്മരിച്ച്, പുത്രദർശനലാലസയോടെ അദ്ദേഹം ഭാര്യയോടുകൂടെ ആ വണിക്കിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ താമസിച്ചു।

Verse 5

अशोकदत्तनामा तु द्वितीयो विप्रनंदनः । शस्त्रे चैव तथा शास्त्रे बभूवातिविचक्षणः

അശോകദത്തൻ എന്ന പേരുള്ള ആ രണ്ടാമത്തെ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ ശസ്ത്രവിദ്യയിലും ശാസ്ത്രവിദ്യയിലും അത്യന്തം പ്രാവീണ്യം നേടി।

Verse 6

तथान्यास्वपि विद्यासु नास्ति तत्सदृशो भुवि । कृतविद्यो द्विजसुतः प्रख्यातो नगरेऽभवत्

മറ്റു വിദ്യകളിലും ഭൂമിയിൽ അവനോടു തുല്യൻ ആരുമില്ലായിരുന്നു; കൃതവിദ്യനായ ആ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ നഗരത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 7

अत्रांतरे नरपतिं प्रतापमुकुटाभिधम् । काशीदेशाधिपो मल्लः कश्चिदभ्याययौ बली

ഇതിനിടയിൽ കാശീദേശാധിപനായ ഒരു ബലവാൻ മല്ലൻ പ്രതാപമുകുടൻ എന്ന നരപതിക്കെതിരേ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി വന്നു।

Verse 8

प्रतापमुकुटो राजा मल्लस्यास्य जयाय सः । बलिनं द्विजपुत्रं तमाह्वयामास भृत्यकैः

ആ മല്ലനെ ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച രാജാവ് പ്രതാപമുകുടൻ തന്റെ ഭൃത്യന്മാർ മുഖേന ആ ബലവാൻ ബ്രാഹ്മണപുത്രനെ വിളിപ്പിച്ചു।

Verse 9

तमागतं समालोक्य प्रतापमुकुटोऽब्रवीत् । अशोकदत्त सहसा मल्लमेनं बलोत्कटम्

അവൻ അടുത്തുവരുന്നതു കണ്ടു പ്രതാപമുകുടൻ ഉടൻ പറഞ്ഞു— “അശോകദത്താ! ബലോന്മത്തനായ ഈ മല്ലനെ ക്ഷണത്തിൽ കീഴടക്കുക.”

Verse 10

दुर्जयं जहि संग्रामे त्वं वै वलवतां वरः । दाक्षिणात्यमहामल्लपतावस्मिञ्जिते त्वया

“യുദ്ധത്തിൽ ഈ ദുര്ജയ ശത്രുവിനെ സംഹരിക്ക; നീ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. ദക്ഷിണദേശ മഹാമല്ലന്മാരുടെ അധിപൻ ഇവൻ നിനക്കാൽ ജയിക്കപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ…”

Verse 11

यदिष्टं तव तत्सर्वं दास्याम्यहं न संशयः । इति तस्य वचः श्रुत्वा वलवान्द्विजनंदनः

“നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ഞാൻ തരാം—സംശയമില്ല।” അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബലവാനായ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ…

Verse 12

दाक्षिणात्यमहामल्लनृपतिं समताडयत् । ताडितो द्विजपुत्रेण मल्लः स बलिना बली

അവൻ ദക്ഷിണദേശ മഹാമല്ലന്മാരുടെ നൃപതിയെ പ്രഹരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണപുത്രന്റെ അടിയേറ്റ് ആ മല്ലൻ, സ്വയം ബലവാനായിരുന്നിട്ടും, അതിലധികം ബലത്താൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടു।

Verse 13

सद्यो विवृत्तनयनः परासुर्न्यपतद्भुवि । द्विज पुत्रस्य तत्कर्म देवैरपि सुदुष्करम्

ഉടൻ തന്നെ അവന്റെ കണ്ണുകൾ മറിഞ്ഞു, പ്രാണൻ വിട്ടു, അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണു. ബ്രാഹ്മണപുത്രന്റെ ആ കർമ്മം ദേവന്മാർക്കും അത്യന്തം ദുഷ്കരമായിരുന്നു।

Verse 14

प्रतापमुकुटो दृष्ट्वा प्रसन्नहृदयोऽभवत् । दत्त्वा वहुधनान्ग्रामान्समीपेऽस्थापयत्तदा

അതു കണ്ട പ്രതാപമുകുടൻ ഹൃദയം പ്രസന്നനായി. തുടർന്ന് അനേകം ധനസമ്പന്ന ഗ്രാമങ്ങൾ ദാനമായി നൽകി അവനെ തന്റെ സമീപത്ത് പാർപ്പിച്ചു.

Verse 15

स कदाचिन्महाराज सहितो द्विजसूनुना । संध्यायां विजने देशे चचार तुरगेण वै

ഒരിക്കൽ ആ മഹാരാജാവ് ദ്വിജപുത്രനോടൊപ്പം സന്ധ്യാസമയത്ത് നിർജനദേശത്ത് കുതിരപ്പുറത്ത് സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 16

द्विजसूनुसखस्तत्र दीनां वाणीमथाशृणोत् । राजन्नल्पापराधोऽहं शत्रुप्रेरणयासकृत्

അവിടെ ദ്വിജപുത്രന്റെ സഖാവ് ഒരു ദീനസ്വരം കേട്ടു—“ഹേ രാജൻ, എന്റെ കുറ്റം ചെറുതാണ്; ശത്രുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഞാൻ ഒരിക്കൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.”

Verse 17

दण्डपालेन निहितः शूले निर्घृणचेतसा । दिनमद्य चतुर्थं मे शूलस्थस्यैव जीवतः

“നിർഘൃണചിത്തനായ ദണ്ഡപാലൻ എന്നെ ശൂലത്തിൽ കുത്തി വെച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് ശൂലസ്ഥനായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന എനിക്ക് നാലാം ദിവസം.”

Verse 18

प्राणाः सुखेन निर्यांति न हि दुष्कृतकर्मणाम् । भृशं मां बाधते तृष्णा तां निवारय भूपते

“ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തവരുടെ പ്രാണൻ എളുപ്പത്തിൽ വിടുകയില്ല. കടുത്ത ദാഹം എന്നെ അതിയായി പീഡിപ്പിക്കുന്നു—ഹേ ഭൂപതേ, അത് ശമിപ്പിക്കണമേ.”

Verse 19

इति दीनां समाकर्ण्य वाचं राजा द्विजा त्मजम् । अशोकदत्तनामानं धैर्यवंतमभाषत

ദീനരുടെ ആർത്തവാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ബ്രാഹ്മണപുത്രനായ അശോകദത്തൻ എന്ന ധൈര്യശാലിയും വീരനുമായ യുവാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 20

अस्मै निरपराधाय शूलप्रोताय जंतवे । तृष्णार्दिताय दातव्यं द्विजसूनो त्वया जलम्

ഈ നിരപരാധ ജീവി ശൂലത്തിൽ കുത്തപ്പെട്ട് ദാഹത്താൽ പീഡിതനാണ്—ഹേ ബ്രാഹ്മണപുത്രാ, നീ അവന് ജലം നൽകണം।

Verse 21

इत्यादिष्टो नरेन्द्रेण सहसा द्विजनन्दनः । जलपूर्णं समादाय कलशं वेगवान्ययौ

രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച ഉടൻ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ ജലപൂർണ്ണമായ കലശം എടുത്ത് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 22

तच्छ्मशानं समासाद्य भूतवेतालसंकुलम् । शूलप्रोताय वै तस्मै जलं दातुं समुत्सुकः

ഭൂതവേതാളങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ ശ്മശാനത്തിൽ എത്തി, ശൂലത്തിൽ കുത്തപ്പെട്ട അവന് ജലം നൽകാൻ അവൻ അത്യന്തം ഉത്സുകനായി।

Verse 23

ददर्शाथ स्थितां नारीं नवयौवनशालिनीम् । उदैक्षत महाकांतिं मूर्तामिव रतिं द्विजः

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണയുവാവ് അവിടെ നിൽക്കുന്ന നവയൗവനശാലിനിയായ സ്ത്രീയെ കണ്ടു; അവളുടെ മഹാകാന്തി രതിദേവി തന്നെ മൂർത്തിയായി വന്നതുപോലെ തോന്നി।

Verse 24

तामालोक्य ततः प्राह धैर्यवान्द्विजनंदनः । कासि भद्रे वरारोहे श्मशाने विजने स्थिता

അവളെ കണ്ടിട്ട് ധൈര്യവാനായ ദ്വിജനന്ദനൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭദ്രേ, വരാരോഹേ! ഈ നിർജന ശ്മശാനത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന നീ ആരാണ്?”

Verse 25

अस्याधस्तात्किमर्थं त्वं शूलप्रोतस्य तिष्ठसि । इति तस्य वचः श्रुत्वा सा प्राह रुचिरानना

“ശൂലത്തിൽ കുത്തിക്കയറ്റപ്പെട്ട ഈ പുരുഷന്റെ താഴെ നീ എന്തിനാണ് നിൽക്കുന്നത്?” എന്ന അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ രുചിരമുഖിനി പറഞ്ഞു।

Verse 26

पुरुषो वल्लभोऽयं मे शूले राज्ञा समर्पितः । धनं यथा च कृपणः पश्य प्राणान्न मुंचति

അവൾ പറഞ്ഞു— “ഇവൻ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ. രാജാവ് അവനെ ശൂലത്തിന് ഏല്പിച്ചു; നോക്കൂ, കൃപണൻ ധനം വിടാത്തതുപോലെ ഇവൻ പ്രാണം വിടുന്നില്ല.”

Verse 27

आसन्नमरणं चैनमनुयातुमिह स्थिता । तृषितो याचते वारि मामयं व्यथते मुहुः

“ഇവന്റെ മരണം അടുത്തിരിക്കുന്നു; അവനെ അനുഗമിക്കാനാണ് ഞാൻ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നത്. ദാഹത്തോടെ അവൻ വെള്ളം ചോദിക്കുന്നു; തന്റെ വേദനകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും എന്നെ വ്യഥിപ്പിക്കുന്നു.”

Verse 28

शूलप्रोतो द्धतग्रीवं मुमूर्षुं प्राणनायकम् । नास्मि पाययितुं शक्ता जलमेनमधःस्थिता

“ശൂലത്തിൽ കുത്തിക്കയറ്റപ്പെട്ട്, കഴുത്തുയർത്തി—മരണാസന്നനായ എന്റെ പ്രാണനാഥൻ ഇവൻ. താഴെ നിൽക്കുന്ന എനിക്ക് ഈ ജലം അവനെ കുടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.”

Verse 29

अशोकदत्तस्तच्छ्रुत्वा करुणावरुणालयः । तत्कालसदृशं वाक्यं तां वधूमब्रवीत्तदा

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കരുണയുടെ ആലയമായ അശോകദത്തൻ ഉടൻ തന്നെ ആ അടിയന്തര സമയത്തിന് യോജിച്ച വചനത്തോടെ ആ നവവധുവിനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 30

अशोकदत्त उवाच । मातर्मत्स्कंधमारुह्य देह्यस्मै शीतलं जलम् । सा तथेति तमाभाष्य तरुणी त्वरयान्विता

അശോകദത്തൻ പറഞ്ഞു—“മാതേ, എന്റെ തോളിൽ കയറുക; ഇദ്ദേഹത്തിന് തണുത്ത ജലം കൊടുക്കുക.” യുവതി “അങ്ങനെ തന്നെ” എന്നു പറഞ്ഞു വേഗത്തിൽ ഉടൻ ചെയ്തു.

Verse 31

आनम्रवपुषस्तस्य स्कंधं पद्भ्यां रुरोह वै । द्विजसूनुर्ददर्शाथ शोणितं नूतनं पतत्

അവൻ ശരീരം കുനിച്ചപ്പോൾ അവൾ കാലുകളാൽ അവന്റെ തോളിൽ കയറി. അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ പുതുതായി രക്തം വീഴുന്നത് കണ്ടു.

Verse 32

किमेतदिति सोपश्यदुन्नम्य सहसा मुखम् । भक्ष्यमाणं तया तत्स विज्ञाय द्विजनंदनः

“ഇതെന്ത്?” എന്നു വിചാരിച്ച് അവൻ പെട്ടെന്ന് മുഖം ഉയർത്തി നോക്കി; അവൾ അതു ഭക്ഷിക്കുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ സത്യം ഗ്രഹിച്ചു.

Verse 33

अशोकदत्तो जग्राह तस्याः पादं सनूपुरम् । ततोऽगान्नूपुरं त्यक्त्वा बद्धरत्नं विहाय तत्

അശോകദത്തൻ അവളുടെ നൂപുരം ധരിച്ച പാദം പിടിച്ചു. അപ്പോൾ അവൾ നൂപുരവും രത്നബന്ധിതാഭരണവും ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടിപ്പോയി.

Verse 34

प्रत्युप्तानेकरत्नाढ्यं तदादायच नूपुरम् । अशोकदत्तः प्रययौ तच्छ्मशानान्नृपांतिकम्

അനേകം രത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച ആ നൂപുരം എടുത്തുകൊണ്ട് അശോകദത്തൻ ശ്മശാനഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു രാജസന്നിധിയിലേക്കു പോയി।

Verse 35

स्मशानवृत्तं तत्सर्वं स नृपाय निवेद्य वै । महार्घ्यरत्नप्रत्युप्तं नूपुरं च ददौ तदा

ശ്മശാനത്തിൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം അവൻ രാജാവിനോട് വിനയത്തോടെ അറിയിച്ചു; പിന്നെ അമൂല്യ രത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച നൂപുരവും സമർപ്പിച്ചു।

Verse 36

ज्ञात्वा तद्वीरचरितं वीरैरन्यैः सुदुष्करम् । ददौ मदनलेखाख्यां सुतां तस्मै महीपतिः

ആ വീരകൃത്യം അറിഞ്ഞ്—മറ്റു വീരന്മാർക്കും അത്യന്തം ദുഷ്കരമായത്—രാജാവ് ‘മദനലേഖ’ എന്ന തന്റെ പുത്രിയെ അവനു നൽകി।

Verse 37

कदाचिदथ ताद्दिव्यं नूपुरं वीक्ष्य भूपतिः । अस्य नूपुरवर्यस्य तुल्यं वै नूपुरांतरम्

ഒരിക്കൽ ആ ദിവ്യ നൂപുരം കണ്ട രാജാവ് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—“ഈ ശ്രേഷ്ഠ നൂപുരത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊന്ന് എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടോ?”

Verse 38

कुतो वा लभ्यत इति सादरं समचिंतयत् । अशोकदत्तस्तु तदा विज्ञाय नृपकांक्षितम्

അവൻ ആദരത്തോടെ ചിന്തിച്ചു—“ഇത് എവിടെ നിന്ന് ലഭിക്കും?” അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കിയ അശോകദത്തൻ മറുപടി പറയാൻ ഒരുങ്ങി।

Verse 39

नृपुरांतरसि द्ध्यर्थं चिंतयामास चेतसा । श्मशाने नूपुरमिदं यतः प्राप्तं मया पुरा

രാജനഗരത്തിന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശസിദ്ധിക്കായി മാർഗം തേടി അവൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—“ഈ നൂപുരം എനിക്ക് മുമ്പ് ശ്മശാനത്തിൽ നിന്നു ലഭിച്ചതാണ്।”

Verse 40

तां नूपुरांतरप्राप्त्यै कुत्र द्रक्ष्यामि सांप्रतम् । इत्थं वितर्क्य बहुधा नि श्चिकाय महामतिः

“ഇപ്പോൾ നൂപുരം തിരികെ നേടാൻ അവളെ എവിടെ കാണും (കണ്ടെത്തും)?” എന്ന് പലവിധം വിചാരിച്ച് ആ മഹാമതി ദൃഢനിശ്ചയത്തിലെത്തി।

Verse 41

विक्रेष्यामि महामांसं समेत्य पितृकाननम् । तत्र राक्षसवेतालपिशाचादिषु सर्वशः

“ഞാൻ പിതൃകാനനത്തിലേക്ക് ചെന്നു ധാരാളം മാംസം വിൽക്കും; അവിടെ രാക്ഷസർ, വേതാളർ, പിശാചുകൾ മുതലായവർ എല്ലാടത്തുനിന്നും കൂടിവരും।”

Verse 42

मंत्रैराहूयमानेषु साप्यायास्य ति राक्षसी । तामागतां बलाद्गृह्य तद्ग्रहीष्यामि नूपुरम्

“മന്ത്രങ്ങളാൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ആ രാക്ഷസിയും വരും; അവൾ വന്നാൽ ബലമായി പിടിച്ച് ആ നൂപുരം തിരികെ എടുക്കും।”

Verse 43

राक्षसानां सहस्रं वा पिशाचानां तथायुतम् । वेतालानां तथा कोटिर्न लक्ष्यं बलिनो मम

“ആയിരം രാക്ഷസരായാലും, പത്തായിരം പിശാചുകളായാലും, ഒരു കോടി വേതാളുകളായാലും—ബലവാനായ എനിക്ക് തുല്യൻ ആരുമില്ല; അവർ എനിക്ക് സമമല്ല।”

Verse 44

इति निश्चित्य मनसा श्मशानं सहसा ययौ । विक्रीणानो महामांसं मंत्रैराहूय राक्षसान्

ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച് അവൻ ഉടൻ ശ്മശാനത്തിലേക്ക് പോയി. മഹാമാംസം വിൽക്കുന്നതുപോലെ നടിച്ച് മന്ത്രങ്ങളാൽ രാക്ഷസന്മാരെ ആഹ്വാനിച്ചു.

Verse 45

गृहाणेत्युच्चया वाचा चचार श्रावयन्दि शः । विक्रीयते महामांसं गृह्यतांगृह्यतामिति

‘എടുക്കൂ!’ എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ചുറ്റി നടന്നു; ദിക്കുകളെ മുഴുവൻ മുഴക്കിച്ചു—‘മഹാമാംസം വിൽപ്പനയ്ക്ക്, എടുക്കൂ, എടുക്കൂ!’

Verse 46

तत्र राक्षसवेतालाः कंकालाश्च पिशाचकाः । अन्ये च भूतनिवहाः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

അവിടെ രാക്ഷസന്മാരും വേതാളന്മാരും, അസ്ഥികൂടപ്രേതങ്ങളും പിശാചുക്കളും, മറ്റു ഭൂതസമൂഹങ്ങളും ആനന്ദത്തോടെ ഒന്നിച്ചു കൂടി.

Verse 47

भक्षयिष्यामहे सर्वे मांसमिष्टतमं त्विति । तत्रागच्छत्सु सर्वेषु रक्षःकन्यासमावृता

അവർ പറഞ്ഞു—‘ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഞങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായ ഈ മാംസം ഭക്ഷിക്കും.’ എല്ലാവരും അവിടെ എത്തുമ്പോൾ അവൾ രാക്ഷസകന്യകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ എത്തി.

Verse 48

आययौ राक्षसी सापि मांसभक्षणलालसा । गवेषयंस्तदा विप्रस्तां समुद्वीक्ष्य राक्षसीम्

ആ രാക്ഷസിയും മാംസഭക്ഷണലാലസയോടെ അവിടെ എത്തി. അപ്പോൾ അവളെ അന്വേഷിച്ചിരുന്ന വിപ്രൻ ആ രാക്ഷസിയെ വ്യക്തമായി കണ്ടു.

Verse 49

सेयं दृष्टा पुरेत्येष प्रत्यभिज्ञानमाप्तवान् । तामाह द्विजपुत्रोऽन्यद्देहि मे नूपुरं त्विति

അവളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവൻ—“നഗരത്തിൽ മുമ്പ് ഞാൻ കണ്ടത് ഇവളെയല്ലോ” എന്നു ഓർത്തു. പിന്നെ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ അവളോടു—“എനിക്ക് മറ്റൊരു നൂപുരം തരിക” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 50

सा तस्य वचनं श्रुत्वा प्रीता वाक्यमथाऽब्रवीत् । ममैव च त्वया नीतं पुरा वीरेंद्र नूपुरम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൾ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു—“ഹേ വീരേന്ദ്രാ! ആ നൂപുരം എന്റെതായിരുന്നു; നീ അതിനെ മുമ്പ് കൊണ്ടുപോയല്ലോ.”

Verse 51

गृहाण रत्नरुचिरं द्वितीयमपि नूपुरम् । इत्युक्त्वा नूपुरं तस्मै स्वसुतां च ददौ प्रियाम्

“രത്നകാന്തിയാൽ മനോഹരമായ ഈ രണ്ടാമത്തെ നൂപുരവും സ്വീകരിക്കൂ.” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൾ അവനു നൂപുരവും തന്റെ പ്രിയ പുത്രിയെയും നൽകി.

Verse 52

विद्युत्केश्या तदा दत्तां प्रियां विद्युत्प्रभाभिधाम् । विप्रः संप्राप्य मुमुदे रूपयौवनशालि नीम्

വിദ്യുത്കേശി അന്ന് നൽകിയ ‘വിദ്യുത്പ്രഭ’ എന്ന നാമമുള്ള പ്രിയ കന്യയെ ലഭിച്ചപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ആനന്ദിച്ചു; അവൾ രൂപവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു.

Verse 53

विद्युत्केशी तु जामात्रे हेमाब्जमपि सा ददौ । विद्युत्प्रभां नूपुरं च हेमाब्जमपिलभ्य सः

വിദ്യുത്കേശി തന്റെ ജാമാതാവിന് ഒരു സ്വർണ്ണപദ്മവും നൽകി. ഇങ്ങനെ അവൻ വിദ്യുത്പ്രഭയെയും നൂപുരത്തെയും സ്വർണ്ണപദ്മത്തെയും ലഭിച്ചു.

Verse 54

श्वश्रूमाभाष्य सहसा पुनः प्रायान्नृपांतिकम् । ततः प्रतापमुकुटो नूपुरप्राप्तिनंदितः

ശ്വശ്രുവിനോട് സഹസാ സംസാരിച്ച് അവൻ വീണ്ടും ഉടൻ രാജസന്നിധിയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ നൂപുരം ലഭിച്ചതിൽ ആനന്ദിച്ച പ്രതാപമുകുടൻ ഹർഷിച്ചു.

Verse 55

शौर्यधैर्यसमायुक्तं प्रशशंस द्विजात्मजम् । अथ विद्युत्प्रभां विप्रः सोऽब्रवीद्रहसि प्रियाम्

ശൗര്യവും ധൈര്യവും സമന്വിതനായ ആ ദ്വിജപുത്രനെ അവൻ പ്രശംസിച്ചു. പിന്നെ വിപ്രൻ തന്റെ പ്രിയയായ വിദ്യുത്പ്രഭയോട് ഏകാന്തത്തിൽ പറഞ്ഞു.

Verse 56

मात्रा तव कुतो लब्धमेतद्धेमांबुज प्रिये । एतत्तुल्यानि चान्यानि यतः प्राप्स्ये वरानने

പ്രിയേ, നിന്റെ മാതാവിന് ഈ സ്വർണ്ണകമലം എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? ഹേ വരാനനേ, ഇതിന് തുല്യമായ മറ്റു വസ്തുക്കൾ ഞാൻ ഏത് സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് നേടും?

Verse 57

द्विजात्मजं ततः प्राह पतिं विद्युत्प्रभा रहः । प्रभो कपालविस्फोटनाम्नो वेतालभूपतेः

അപ്പോൾ വിദ്യുത്പ്രഭ ഏകാന്തത്തിൽ തന്റെ ഭർത്താവായ ആ ദ്വിജപുത്രനോട് പറഞ്ഞു—“പ്രഭോ, കപാലവിസ്ഫോട എന്ന നാമമുള്ള വേതാളരാജാവുണ്ട്…”

Verse 58

अस्ति दिव्यं सरः किंचिद्धेमांबुजपरिष्कृतम् । तव श्वश्र्वा जलक्रीडां वितन्वं त्येदमाहृतम्

സ്വർണ്ണകമലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിവ്യസരോവരം ഉണ്ട്. നിന്റെ ശ്വശ്രു ജലക്രീഡ നടത്തുമ്പോൾ അവിടെ നിന്ന് ഇതു കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 59

इति श्रुत्वा वचस्तत्र मां नयेति जगाद सः । ततः सा सहसा विप्रं निन्ये तत्कांचनं सरः

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ അവിടെ തന്നെ—“എന്നെ അവിടേക്ക് നയിക്ക” എന്നു പറഞ്ഞു. ഉടൻ അവൾ ആ ബ്രാഹ്മണനെ ആ സ്വർണമയ സരോവരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

Verse 60

ततः स हेमपद्मानामाजिहीर्षुर्द्विजात्मजः । तद्विप्रकारिणः सर्वान्वेतालादींस्ततोऽवधीत्

പിന്നീട് ആ ദ്വിജപുത്രൻ സ്വർണപദ്മങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, ബ്രാഹ്മണദ്രോഹികളായ എല്ലാവരെയും—വേതാളന്മാരെ തുടങ്ങി—വധിച്ചു.

Verse 61

स्वयं कपालविस्फोटं निहताशेषसैनिकम् । ददर्श वेतालपतिं तं च हंतुं प्रचक्रमे

അവൻ സ്വയം, മുഴുവൻ സൈന്യവും നിഹതമായ വേതാളപതി കപാല-വിശ്ഫോടനെ കണ്ടു; അവനെയും വധിക്കാൻ തുടർന്നു.

Verse 62

अत्रांतरे महातेजा नाम्ना विज्ञप्तिकौतुकः । विद्याधरपतिः प्राप्य विमानेनैनमब्रवीत्

അതിനിടയിൽ മഹാതേജസ്സുള്ള ‘വിജ്ഞപ്തി-കൗതുക’ എന്ന പേരുള്ള വിദ്യാധരപതി വിമാനം കയറി എത്തി അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 63

अशोकदत्तं विप्रेंद्र साहसं मा कृथा इति । तदाकर्ण्य द्विजसुतो विमानवरसंस्थितम्

അവൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ അശോകദത്ത, വിപ്രേന്ദ്രാ! സാഹസം ചെയ്യരുത്.” അത് കേട്ട് ദ്വിജപുത്രൻ ശ്രേഷ്ഠവിമാനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന അവനെ നോക്കി.

Verse 64

ददर्श प्रभया युक्तं विद्याधरपतिं दिवि । तस्य दर्शनमात्रेण शापामुक्तो द्विजा त्मजः

അവൻ ആകാശത്തിൽ പ്രഭയോടെ യുക്തനായ വിദ്യാധരാധിപതിയെ ദർശിച്ചു. അവനെ ദർശിച്ചതുമാത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ ശാപമുക്തനായി.

Verse 65

संत्यज्य मानुषं रूपं दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढं दिव्याभरणभूषितम्

മാനുഷരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു. ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 66

शापान्मुक्तं सुकर्णं तं प्राह विज्ञप्ति कौतुकः । अयं सुकर्ण ते भ्राता गालवस्य महामुनेः

അപ്പോൾ വിജ്ഞപ്തി-കൗതുകൻ ശാപമുക്തനായ സുകർണനോട് പറഞ്ഞു— “ഈ സുകർണൻ നിന്റെ സഹോദരൻ; മഹാമുനി ഗാലവന്റെവൻ.”

Verse 67

शापाद्वेतालतां प्राप तत्कन्यास्पर्शपातकी । त्वं च शप्तः पुरा तेन तत्पापस्यानु मोदकः

“ശാപം മൂലം അവൻ വേതാളത്വം പ്രാപിച്ചു; ആ കന്യയെ സ്പർശിച്ച് പാപത്തിൽ പതിച്ചു. നീയും മുൻപ് അവനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടു, കാരണം ആ പാപത്തെ നീ അംഗീകരിച്ചു.”

Verse 68

तवायमल्पपापस्य शापो मद्दर्शनावधिः । कल्पिस्ततेन मुनिना शापांतो नास्य कल्पितः

“നിന്റെ പാപം അല്പം; നിനക്കുള്ള ഈ ശാപം എന്റെ ദർശനം വരെയേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എന്നാൽ അവനുവേണ്ടി ആ മുനി ശാപാന്തം നിശ്ചയിച്ചില്ല.”

Verse 69

तदेहि मुक्तशापोसि सुकर्ण स्वर्गमारुह । ततः सुकर्णस्तं प्राह विद्याधरकुलाधिपम्

“വരിക, സുകർണാ—നീ ശാപമുക്തനാണ്; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് आरोഹണം ചെയ്യുക.” തുടർന്ന് സുകർണൻ വിദ്യാധരകുലാധിപനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 70

विद्याधरपते भ्रात्रा विना ज्येष्ठेन सांप्रतम् । सर्वभोगयुतं स्वर्गं नैव गंतुं समुत्सहे

സുകർണൻ പറഞ്ഞു: “ഹേ വിദ്യാധരപതേ, ഇപ്പോൾ ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതാവില്ലാതെ, സർവ്വഭോഗസമ്പന്നമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കും പോകാൻ എനിക്ക് മനസ്സില്ല।”

Verse 71

शापस्यांतो यथा भूयान्मम भ्रातुस्तथा वद । तमुवाच महातेजास्तथा विज्ञप्तिकौतुकः

“എന്റെ സഹോദരന്റെ ശാപം എങ്ങനെ അവസാനിക്കുമോ, അങ്ങനെ പറയുക.” ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാതേജസ്വി ആ അപേക്ഷയിൽ കൗതുകംകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 72

दुर्निवारमिमं शापमन्यः को वा निवारयेत् । किं तु गुह्यतमं किंचित्तव वक्ष्यामि सांप्रतम्

“ഈ ശാപം ഒഴിവാക്കുക ദുഷ്കരം—ഇത് മറ്റാരാണ് തടയുക? എങ്കിലും നിന്റെ ഹിതത്തിനായി ഇപ്പോൾ ഒരു പരമഗുഹ്യമായ ഉപദേശം ഞാൻ പറയും।”

Verse 73

ब्रह्मणा सनकादिभ्यो मुनिभ्यः कथितं पुरा । सर्वतीर्थाश्रये पुण्ये दक्षिणस्यो दधेस्तटे

“പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവ് സനകാദി മുനിമാർക്ക് ഇത് ഉപദേശിച്ചു: ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്ത് സർവ്വതീർത്ഥാശ്രയമായ അതിപുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്।”

Verse 74

चक्रतीर्थसमीपे तु तीर्थमस्तिमहत्तरम् । महापातकसंघाश्च यस्य दर्शनमात्रतः

ചക്രതീർത്ഥത്തിനടുത്ത് അത്യുത്തമമായ ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്; അതിന്റെ ദർശനമാത്രത്താൽ മഹാപാതകസമൂഹങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.

Verse 75

नश्यंति तत्क्षणादेव न जाने स्नानजं फलम् । तत्र गत्वा तव ज्येष्ठो यदि स्नायान्महत्तरे

അവ അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു; അവിടെ സ്നാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഫലം ഞാൻ അളക്കാൻ കഴിയില്ല. നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ അവിടെ ചെന്നു ആ മഹത്തായ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ…

Verse 76

वेतालत्वं त्यजेन्नूनं तदा गालवशापजम् । सुकर्णस्तद्वचः श्रुत्वा भ्रात्रा वेतालरूपिणा

അപ്പോൾ അവൻ ഗാലവശാപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ വേതാലത്വം തീർച്ചയായും ഉപേക്ഷിക്കും. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുകർണ്ണൻ, വേതാലരൂപിയായ സഹോദരനോടൊപ്പം…

Verse 77

सहितः सहसा प्रायाद्दक्षिणस्योदधेस्तटम् । दक्षिणं चक्रतीर्थाख्यादुत्तरं गंधमादनात्

അവർ ഇരുവരും ചേർന്ന് വേഗത്തിൽ തെക്കൻ സമുദ്രതീരത്തേക്ക് പോയി—ചക്രതീർത്ഥം എന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ തെക്കിലും ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ വടക്കിലും.

Verse 78

ब्रह्मणा सनकादिभ्यः कथितं तीर्थमभ्यगात् । तत्तीर्थकूलमासाद्य भ्रातरं चेदमब्रवीत्

ബ്രഹ്മാവ് സനകാദി ഋഷിമാർക്ക് പറഞ്ഞ ആ തീർത്ഥത്തെ അവൻ എത്തി. ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ കരയിൽ എത്തി സഹോദരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 79

भ्रातर्गालवशापस्य घोरस्यास्य निवृत्तये । तीर्थेऽस्मिन्नचिरात्स्नाहि सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे

സഹോദരാ, ഗാലവന്റെ ഈ ഘോരശാപം നീങ്ങുവാൻ നീ വേഗത്തിൽ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ക; ഇത് സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും ഉത്തമോത്തമമാണ്.

Verse 80

तस्मिन्न वसरे विप्रास्तस्य तीर्थस्य शीकराः । न्यपतंस्तस्य गात्रेषु वायुना वै समाहृताः

അന്നേ നിമിഷം, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ആ തീർത്ഥത്തിലെ ജലകണങ്ങൾ—വായുവാൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട് കൊണ്ടുവന്നവ—അവന്റെ അവയവങ്ങളിൽ വീണു.

Verse 81

स तच्छीकरसंस्पर्शात्त्यक्त्वा वेतालतां तदा । तदेव मानुषं भावं द्विजपुत्रत्वमाप्तवान्

ആ ജലകണങ്ങളുടെ സ്പർശമാത്രത്തിൽ അവൻ അപ്പോൾ വേതാളാവസ്ഥ ഉപേക്ഷിച്ചു; വീണ്ടും മനുഷ്യഭാവം പ്രാപിച്ച് ബ്രാഹ്മണപുത്രനായി.

Verse 82

ततः संकल्प्य सहसा तस्मिंस्तीर्थोत्तमोत्तमे । मनुष्यत्वनिवृत्त्यर्थं निममज्ज द्विजात्मजः

അനന്തരം ദ്വിജാത്മജൻ ഉടൻ സംकल्पം ചെയ്ത്, മനുഷ്യഭാവത്തിൽ നിന്നുപോലും മോചനം നേടുവാൻ, ആ ഉത്തമോത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ മുങ്ങി.

Verse 83

उत्तिष्ठन्नेव सहसा दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढो देवस्त्रीपरिवारितः

എഴുന്നേറ്റ ഉടനെ അവൻ സഹസാ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു; ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി ദേവസ്ത്രീകളാൽ പരിവൃതനായി.

Verse 84

सर्वाभरणसंयुक्तः सह भ्रात्रा सुदर्शनः । श्लाघमानश्च तत्तीर्थं नमस्कत्य पुनःपुनः

സകലാഭരണങ്ങളാലും അലങ്കൃതനായി, സഹോദരനോടുകൂടിയ ആ സുദർശനൻ ആ തീർത്ഥത്തെ പുകഴ്ത്തി വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു।

Verse 85

विज्ञप्तिकौतुकं चापि पुरस्कृत्य दिवं ययौ । तदाप्रभृति तत्तीर्थं वेतालवरदाभिधम्

അവന്റെ കൃതജ്ഞമായ അപേക്ഷയും കൗതുകവും ആദരിച്ച് അദ്ദേഹം സ്വർഗത്തിലേക്കു പോയി। അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ‘വേതാല-വരദാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 86

वेतालत्वं विनष्टं यच्छीकरस्पर्शमात्रतः । य इदं तीर्थमासाद्य चक्रतीर्थस्य दक्षिणे

ഇതിന്റെ ജലബിന്ദുക്കളുടെ സ്പർശമാത്രത്താൽ തന്നെ വേതാലത്വം നശിക്കുന്നു—ചക്രതീർത്ഥത്തിന്റെ തെക്കുവശത്തുള്ള ഈ തീർത്ഥത്തെ ആരെങ്കിലും പ്രാപിച്ചാൽ,

Verse 87

स्नानं कदाचित्कुर्वंति जीवन्मुक्ता भवंति ते । एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति

ഇവിടെ ഒരിക്കൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ ജീവന്മുക്തരാകുന്നു। ഈ തീർത്ഥത്തോട് തുല്യമായ പുണ്യം ഭൂതകാലത്തിലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 88

घोरां वेतालतां त्यक्त्वा दिव्यतां स यदाप्तवान्

ഭീകരമായ വേതാലാവസ്ഥ ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ ദിവ്യത്വം പ്രാപിച്ചു।

Verse 89

अत्र संकल्प्य च स्नात्वा वेतालवरदे शुभे । पितृभ्यः पिंडदानं च कुर्याद्वै नियमान्वितः

ഇവിടെ ശുഭമായ വേതാലവരദ തീർത്ഥത്തിൽ സംकल्पം ചെയ്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് പിതൃകൾക്കായി വിധിപൂർവ്വം പിണ്ഡദാനം ചെയ്യണം.

Verse 90

एवं वः कथितं विप्रास्तस्य तीर्थस्य वैभवम् । वेतालवरदाभिख्या यथा चास्य समागता

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ഇങ്ങനെ ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അത് ‘വേതാലവരദ’ എന്ന നാമത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധമായതെന്നും അറിയിച്ചു.

Verse 91

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा स मुच्यते

ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും, കേൾക്കുന്നവനും പാപമുക്തനായി നിശ്ചയമായി മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.