Adhyaya 7

Verse 1

श्रीसूत उवाच । स्वसैन्यमवलोक्याथ महिषो दानवेश्वरः । हतं देव्या महाक्रोधाच्चंडकोपमथाब्रवीत्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ദാനവേശ്വരനായ മഹിഷൻ ദേവി തന്റെ സൈന്യത്തെ നിഹതമാക്കിയതു കണ്ടു, മഹാക്രോധത്തോടെ ചണ്ഡകോപനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 2

महिष उवाच । चंडकोप महावीर्य युद्ध्यस्वैनां दुरात्मिकाम् । तथास्त्विति स चोक्त्वाथ चंडकोपः प्रतापवान्

മഹിഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാവീര്യനായ ചണ്ഡകോപാ! ഈ ദുരാത്മികയായ സ്ത്രീയോട് യുദ്ധം ചെയ്യുക. ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞ് പ്രതാപവാനായ ചണ്ഡകോപൻ മുന്നേറി.

Verse 3

अवाकिरद्बाणवर्षैर्देवीं समरमूर्द्धनि । बाणजालानि तस्याशु चंडकोपस्य लीलया

സമരത്തിന്റെ ഉച്ചത്തിൽ അവൻ ബാണവർഷംകൊണ്ട് ദേവിയെ മൂടി; ചണ്ഡകോപന്റെ ലീലാമാത്രത്തിൽ തന്നെ വേഗത്തിൽ ബാണജാലങ്ങൾ പ്രക്ഷിപ്തമായി.

Verse 4

छित्त्वा जघान शस्त्रेण चंडकोपस्य सांबिका । चकर्त वाजिनोऽप्यस्य सारथिं च ध्वजं धनुः

അവനെ ഛേദിച്ച് സാംബിക ശസ്ത്രംകൊണ്ട് ചണ്ഡകോപനെ പ്രഹരിച്ചു; അവന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും ധ്വജത്തെയും ധനുസ്സിനെയും കൂടി മുറിച്ചുകളഞ്ഞു।

Verse 5

उन्ममाथ रथं चापि तं बाणैर्हृद्यताडयत् । स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः

അവൾ ബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ രഥവും തകർത്തു, ഹൃദയത്തിൽ ബാണപ്രഹാരം ചെയ്തു; ധനുസ്സ് ഒടിഞ്ഞു, രഥം നഷ്ടമായി, കുതിരകളും സാരഥിയും ഹതരായി അവൻ നിർബ്ബലനായി।

Verse 6

चंडकोपस्ततो देवीं खड्गचर्मधरोऽभ्यगात् । खड्गेन सिंहमाजघ्ने देव्या वाहं महासुरः

അപ്പോൾ ഖഡ്ഗവും പരിചയും ധരിച്ച ചണ്ഡകോപൻ ദേവിയിലേക്കു മുന്നേറി; ആ മഹാസുരൻ ഖഡ്ഗംകൊണ്ട് ദേവിയുടെ വാഹനം സിംഹത്തെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 7

देवीमपि भुजे सव्ये खड्गेन प्रजघान सः । खङ्गो देव्या भुजे सव्ये व्यशीर्यत सहस्रधा

അവൻ ദേവിയുടെ ഇടത് ഭുജത്തിലും ഖഡ്ഗംകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; എന്നാൽ ദേവിയുടെ ഇടത് ഭുജത്തെ സ്പർശിച്ച മാത്രത്തിൽ ആ ഖഡ്ഗം ആയിരം കഷണങ്ങളായി തകർന്നു।

Verse 8

ततः शूले न महता चंडकोपं तदांबिका । जघान हृदये सोऽपि पपात च ममार च

പിന്നീട് അതിവലുതല്ലാത്തെങ്കിലും മഹാശക്തിയുള്ള ശൂലംകൊണ്ട് അംബിക ചണ്ഡകോപന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു; അവൻ വീണു മരണമടഞ്ഞു।

Verse 9

चंडकोपे हते तस्मिन्महावीर्ये महाबले । चित्रभानुर्गजारूढो देवीं तामभ्यधावत

മഹാവീര്യനും മഹാബലനും ആയ ചണ്ഡകോപൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഗജാരൂഢനായ ചിത്രഭാനു ദേവിയിലേക്കു വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തി।

Verse 10

दिव्यां शक्तिं ससर्जाथ महाघंटारवाकुलाम् । न्यवारयत हुंकारैर्देवी शक्तिं निराकुलाम्

അവൻ മഹാഘണ്ടാരവം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് ഒരു ദിവ്യശക്തി എറിഞ്ഞു; എന്നാൽ നിർവികാരയായ ദേവി തന്റെ ഘോര ഹൂംകാരങ്ങളാൽ ആ ആയുധം തടഞ്ഞു।

Verse 11

ततः शूलेन सा देवी चित्रभानुं व्यदारयत् । मृते तस्मिंस्ततो युद्धे करालो द्रुतमभ्यगात्

അതിനുശേഷം ദേവി തന്റെ ശൂലത്തോടെ ചിത്രഭാനുവിനെ പിളർത്തി. യുദ്ധത്തിൽ അവൻ മരിച്ചപ്പോൾ, കരാളൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുവന്നു।

Verse 12

करमुष्टिप्रहारेण सोऽपि देव्या निपातितः । ततो देवी मदोन्मत्तं गदया व्यसुमातनोत्

ദേവിയുടെ കൈയടിയും മുഷ്ടിപ്രഹാരവും കൊണ്ട് അവനും നിലംപതിച്ചു. തുടർന്ന് ദേവി മദോന്മത്തനായ ശത്രുവിനെ ഗദകൊണ്ട് അടിച്ച് പ്രാണഹീനനാക്കി।

Verse 13

बाष्कलं पट्टिशेनापि चक्रेणापि तथांतिकम् । प्राहिणोद्यमलोकाय दुर्गा देवी द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ദേവി ദുർഗ ബാഷ്കലനെ പട്ടിശത്താലും, അടുത്ത് ചക്രത്താലും സംഹരിച്ചു യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു।

Verse 14

एवमन्यान्महाकायान्मंत्रिणो महिषस्य च । शूलेन प्रोथयित्वाथ प्राहिणोद्यमसादनम्

ഇങ്ങനെ ദേവി മഹിഷന്റെ മറ്റു മഹാകായ മന്ത്രിമാരെയും ശൂലത്തോടെ കുത്തിവീഴ്ത്തി യമസദനമായ മരണധാമത്തിലേക്ക് അയച്ചു।

Verse 15

आत्मसैन्ये हते त्वेवं दुर्गया महिषासुरः । माहिषेणाथ रूपेण गणान्देव्या अभक्षयत्

ദുർഗ്ഗ ഇങ്ങനെ അവന്റെ സ്വന്തം സൈന്യത്തെ വധിച്ചപ്പോൾ, മഹിഷാസുരൻ മഹിഷരൂപം ധരിച്ചു ദേവിയുടെ ഗണങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 16

तुण्डेन निजघानैकान्सुराघातैस्तथापरान् । निश्वासवायुभिश्चान्यान्पातयामास रोषितः

കോപത്തോടെ അവൻ തുമ്പുകൊണ്ട് ചിലരെ അടിച്ചുവീഴ്ത്തി; ചിലരെ ഉഗ്രപ്രഹാരങ്ങളാൽ; മറ്റുചിലരെ തന്റെ ശ്വാസവായുവിന്റെ കാറ്റടിയാൽ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി।

Verse 17

देव्या भूतगणं त्वेवं निहत्य महिषासुरः । सिंहं मारयितुं देव्याश्चुक्रोध च ननाद च

ദേവിയുടെ ഭൂതഗണങ്ങളെ ഇങ്ങനെ വധിച്ച മഹിഷാസുരൻ ദേവിയുടെ സിംഹത്തെ കൊല്ലുവാൻ ക്രോധിച്ച് ഗർജ്ജിച്ചു।

Verse 18

ततः सिंहोऽभवत्क्रुद्धो महावीर्यो महाबलः । सुराभि घातनिर्भिन्नमहीतलमहीधरः

അപ്പോൾ സിംഹവും ക്രുദ്ധനായി—മഹാവീര്യനും മഹാബലവാനും—പ്രബലാഘാതത്തിൽ ഭൂതലം പിളർത്തിയ മഹാപർവ്വതംപോലെ തോന്നി।

Verse 19

महिषासुरमायांतं नखैरेनं व्यदारयत् । चंडिकापि ततः क्रुद्धा वधे तस्याकरोन्मतिम्

മഹിഷാസുരൻ മായയോടെ പാഞ്ഞെത്തിയപ്പോൾ സിംഹം തന്റെ നഖങ്ങളാൽ അവനെ കീറിത്തുറന്നു. തുടർന്ന് ക്രുദ്ധയായ ചണ്ഡികയും അവന്റെ വധത്തിന് നിശ്ചയം ചെയ്തു.

Verse 21

सिंहवेषोऽभवद्दैत्यो महाबलपराक्रमः । देवी तस्य शिरोयावच्छेत्तुं बुद्धिमधारयत्

ദൈത്യൻ സിംഹവേഷം ധരിച്ചു മഹാബലപരാക്രമസമ്പന്നനായി. ദേവി അവന്റെ ശിരഛേദം ചെയ്യാൻ ദൃഢനിശ്ചയം എടുത്തു.

Verse 22

तावत्स पुरुषो भूत्वा खड्गपाणिरदृश्यत । अथ तं पुरुषं देवी खड्गहस्तं शरोत्करैः

അപ്പോൾ അവൻ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു, കൈയിൽ ഖഡ്ഗം പിടിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ദേവി ആ ഖഡ്ഗധാരിയിലേയ്ക്ക് അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്തു.

Verse 23

जघान तीक्ष्णधाराग्रैः परमर्मविदारणैः । ततः स पुरुषो विप्रा गजोऽभूद्धस्तदन्तवान्

ദേവി മൂർച്ചയുള്ള ധാരയുള്ള, മർമ്മം കീറുന്ന അമ്പിൻ മുനകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ആ പുരുഷൻ തുമ്പിയും ദന്തങ്ങളും ഉള്ള ഗജമായി മാറി.

Verse 24

दुर्गाया वाहनं सिंहं करेण विचकर्ष च । ततः सिंहः करं तस्य विचकर्त नखांकुरैः

അവൻ കൈകൊണ്ട് ദുർഗയുടെ വാഹനം സിംഹത്തെ പിടിച്ച് വലിച്ചു. അപ്പോൾ സിംഹം തന്റെ നഖങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളാൽ അവന്റെ കൈ കീറിത്തുറന്നു.

Verse 25

भूयो महासुरो जातो माहिषं वेषमाश्रितः । ततः क्रुद्धा भद्रकाली महत्पानमसेवत

വീണ്ടും ആ മഹാസുരൻ മഹിഷവേഷം ധരിച്ചു ഉയർന്നു. അപ്പോൾ ക്രുദ്ധയായ ഭദ്രകാളി മഹാപാനം (മധു) സേവിച്ചു.

Verse 26

ततः पानवशा न्मत्ता जहासारुणलोचना । महिषः सोऽपि गर्वेण शृंगाभ्यां पर्वतोत्करान्

പിന്നെ പാനവശയായി അവൾ മത്തയായി, അരുണലോചനയായി ചിരിച്ചു. ആ മഹിഷാസുരനും ഗർവത്തോടെ തന്റെ കൊമ്പുകളാൽ പർവതക്കൂമ്പാരങ്ങൾ എറിഞ്ഞുയർത്താൻ തുടങ്ങി.

Verse 27

चंडिकां प्रतिं चिक्षेप सा च तानच्छिनच्छरैः । ततो देवी जग न्माता महिषासुरमब्रवीत्

അവൻ ചണ്ഡികയിലേക്കു അവയെ എറിഞ്ഞു; എന്നാൽ ദേവി അമ്പുകളാൽ അവയെ ഛേദിച്ചു. തുടർന്ന് ജഗന്മാതാവായ ദേവി മഹിഷാസുരനോട് അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 28

देव्युवाच । कुरु गर्वं क्षणं मूढ मधु यावत्पिबाम्यहम् । निवृत्तमधुपानाहं त्वां नयिष्ये यमक्षयम्

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മൂഢാ! ഞാൻ ഈ മധു പാനം ചെയ്യുന്നിടത്തോളം ക്ഷണമാത്രം ഗർവിക്ക. മധുപാനം തീർന്നാൽ ഞാൻ നിന്നെ യമധാമത്തിലേക്ക്—നാശത്തിലേക്ക്—നയിക്കും.

Verse 29

हते त्वयि दुराधर्षे मया दैवतकंटके । स्वंस्वं स्थानं प्रपद्यंतां सिद्धा साध्या मरुद्गणाः

ഹേ ദുരാധർഷാ, ദേവന്മാർക്കുള്ള കണ്ഠകമേ! നീ എന്റെ കൈയ്യാൽ ഹതനായാൽ സിദ്ധരും സാധ്യരും മരുദ്ഗണങ്ങളും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 31

दक्षिणस्योदधेस्तीरेप्रदुद्राव त्वरान्वितः । अनुदुद्राव तं देवी सिंहमारुह्य वाहनम्

ദക്ഷിണസമുദ്രതീരത്ത് അവൻ അതിവേഗം ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; ദേവി സിംഹവാഹനമേറി അവനെ പിന്തുടർന്ന് പാഞ്ഞെത്തി।

Verse 32

अनुद्रुतस्ततो देव्या महिषो दानवेश्वरः । धर्मपुष्कीरणीतोये दशयोजनमायते

ദേവി പിന്തുടർന്നതോടെ ദാനവേശ്വരനായ മഹിഷൻ പത്തു യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ ജലത്തിൽ കടന്നു।

Verse 33

प्रविश्यांतर्हितस्तस्थौ दुर्गाताडनविह्वलः । ततो दुर्गा समासाद्य धर्मपुष्करिणीतटम्

അതിനകത്തു കടന്ന് മഹിഷൻ മറഞ്ഞുനിന്നു, ദുർഗയുടെ പ്രഹാരങ്ങളിൽ വിറങ്ങലിച്ചു; പിന്നെ ദുർഗ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്തെത്തി।

Verse 34

नददर्शासुरं तत्र महिषं चंडिका तदा । अशरीरा ततो वाणी दुर्गा देवीमभाषत

അപ്പോൾ ചണ്ഡിക അവിടെ മഹിഷാസുരനെ കണ്ടില്ല; അതേ നിമിഷം ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു വാണി ദേവി ദുർഗയോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 35

भद्रकालि महादेवि महिषो दानवस्त्वया । ताडितो मुष्टिना भद्रे धर्मपुष्करिणीजले

“ഓ ഭദ്രകാളീ, ഓ മഹാദേവീ, ഓ ഭദ്രേ! ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ ജലത്തിൽ ഈ ദാനവനായ മഹിഷനെ നീ മുഷ്ടിപ്രഹാരത്തോടെ അടിച്ചിരിക്കുന്നു.”

Verse 36

अस्मिन्नंतर्हितः शेते भयार्तो मारयस्व तम् । येनकेनाप्युपायेन चैनं प्राणैर्वियोजय

ഇവിടെ അവൻ ഭയാർത്തനായി ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു—അവനെ വധിക്കൂ. ഏതൊരു ഉപായത്തിലായാലും അവനെ പ്രാണവായുവിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തൂ.

Verse 37

एवं वाचाऽशरी रिण्या कथिता चंडिका तदा । प्राह स्ववाहनं सिंहमसुरेंद्रवधोद्यता

അശരീരവാണി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതുകേട്ട് ചണ്ഡിക അപ്പോൾ തന്റെ വാഹനമായ സിംഹത്തോട് പറഞ്ഞു—അസുരേന്ദ്രവധത്തിന് അവൾ സന്നദ്ധയായിരുന്നു.

Verse 38

मृगेंद्र सिंहविक्रांत महावलपराक्रम । धर्मपुष्कीरणीतोयं निःशेषं पीय तां त्वया

ഹേ മൃഗേന്ദ്രാ! സിംഹവിക്രമനേ, മഹാബലപരാക്രമശാലിയേ! ധർമ്മപുഷ്കരിണിയിലെ ഈ ജലം നിശ്ശേഷം കുടിച്ചുതീർക്കുക.

Verse 39

देव्यैवमुक्तः पंचास्यो धर्मपुष्करिणीजलम् । निःशेषं च पपौ विप्रा यथा पांसुर्भवेत्तथा

ദേവി ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതോടെ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, പഞ്ചമുഖൻ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയിലെ ജലം നിശ്ശേഷം കുടിച്ചു—അവസാനം പൊടിപോലെ ശേഷിക്കുന്നവരെ.

Verse 40

निरगान्महिषो दीनस्ततस्तस्मा ज्जलाशयात् । आयांतमसुरं देवी पादेनाक्रम्य मूर्द्धनि

അപ്പോൾ ദീനനായ മഹിഷാസുരൻ ആ ജലാശയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു. മുന്നോട്ട് വന്ന ആ അസുരന്റെ ശിരസ്സിന് മേൽ ദേവി തന്റെ പാദം വെച്ച് അവനെ അടക്കി.

Verse 41

कंठं शूलेन तीक्ष्णेन पीडयामास कोपिता । ततो देव्यसिमादाय चकर्तास्य शिरो महत्

കോപത്തോടെ അവൾ തീക്ഷ്ണ ശൂലത്തോടെ അവന്റെ കണ്ഠം ഞെരിച്ച് പീഡിപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് ദേവി ഖഡ്ഗം എടുത്ത് അവന്റെ മഹാശിരസ് ഛേദിച്ചു।

Verse 42

एवं स महिषो विप्राः सभृत्यबलवाहनः । दुर्गया निहतो भूमौ पपात च ममार च

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ഇങ്ങനെ ആ മഹിഷാസുരൻ സേവകരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും സഹിതം ദുർഗ്ഗയാൽ ഹതനായി; ഭൂമിയിൽ വീണു മരണമടഞ്ഞു।

Verse 43

ततो देवाः सगंधर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः । स्तुत्वा देवीं ततः स्तोत्रैस्तुष्टा जहृषिरे तदा

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടെ, സിദ്ധന്മാരും പരമർഷികളും സ്തോത്രങ്ങളാൽ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; തൃപ്തരായി അവർ ആനന്ദിച്ചു।

Verse 44

अनुज्ञातास्ततो देव्या देवा जग्मुर्यथागतम् । ततो देवी जगन्माता स्व नाम्ना पुरमुत्तमम्

പിന്നീട് ദേവിയുടെ അനുവാദം ലഭിച്ച ദേവന്മാർ വന്നതുപോലെ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയി. തുടർന്ന് ജഗന്മാതാ ദേവി തന്റെ നാമത്തിൽ ഒരു ഉത്തമ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 45

दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे चक्रे तदोत्तरे । ततो देव्यनुशिष्टास्ते देवाः शक्रपुरोगमाः

അവൾ ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്തിന്റെ ഉത്തര ഭാഗത്ത് ആ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. തുടർന്ന് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുൻപന്തിയിൽ ദേവന്മാർ ദേവിയുടെ ഉപദേശാനുസാരം പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 46

पूरयामासुरमृतैर्धर्मपुष्क रिणीं तदा । ततो ह्यमृततीर्थाख्यां लेभे तत्तीर्थमुत्तमम्

അപ്പോൾ അവർ ധർമ്മപുഷ്കരിണി എന്ന പുണ്യസരോവരം അമൃതംകൊണ്ട് നിറച്ചു. അതിനുശേഷം ആ ഉത്തമ തീർത്ഥം ‘അമൃതതീർത്ഥം’ എന്ന നാമത്തിൽ പരമ പുണ്യസ്ഥാനമായി പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 47

ततो देवी वरमदात्स्वपुरस्य मुदान्विता । पशव्यं चापरोगं च पुरमेतद्भवत्विति

പിന്നീട് ദേവി ആനന്ദപരവശയായി തന്റെ നഗരത്തിന് വരം നൽകി—“ഈ നഗരം പശുസമ്പത്തിൽ സമൃദ്ധവും രോഗരഹിതവും ആകട്ടെ.”

Verse 49

ददौ तीर्थाय च वरं स्नातानामत्र वै नृणाम् । यथाभिलाषं सिद्धिः स्यादित्युक्त्वा सा दिवं ययौ

അവൾ തീർത്ഥത്തിനും വരം നൽകി—“ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്കു അവരുടെ അഭിലാഷപ്രകാരം സിദ്ധി ലഭിക്കട്ടെ.” എന്ന് പറഞ്ഞ് ദേവി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 50

देवीपत्तनमारभ्य सुमुहूर्ते दिने द्विजाः । विघ्नेश्वरं प्रणम्यादौ सलिलस्वामिनं तथा

ദേവീപട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ശുഭദിനത്തിലെ സുമുഹൂർത്തത്തിൽ, ദ്വിജന്മാർ ആദ്യം വിഘ്നേശ്വരനെ പ്രണാമം ചെയ്തു; അതുപോലെ സലിലസ്വാമിനെയും വന്ദിച്ചു.

Verse 51

महादेवाभ्यनुज्ञातो रामचंद्रोऽतिधार्मिकः । स्थापयित्वा स्वहस्तेन पाषाणनवकं मुदा

മഹാദേവന്റെ അനുവാദത്തോടെ, അതിധാർമ്മികനായ രാമചന്ദ്രൻ ആനന്ദത്തോടെ തന്റെ കൈകൊണ്ട് ഒമ്പത് കല്ലുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 52

सेतुमारब्धवान्विप्रा यावल्लंकामतंद्रितः । सिंहासनं समारुह्य रामो नलकृतं शुभम्

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! രാമൻ ക്ഷീണമില്ലാതെ ലങ്ക വരെ സേതു നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു; നലൻ നിർമ്മിച്ച ശുഭ സിംഹാസനത്തിൽ അദ്ദേഹം ആരൂഢനായി।

Verse 53

वानरैः कारयामास सेतुमब्धौ नलादिभिः । पर्वताञ्छाखिनोवृक्षान्दृषदः काष्ठसंचयान्

നലൻ മുതലായവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വാനരന്മാരെക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം സമുദ്രത്തിൽ സേതു പണിയിച്ചു—പർവ്വതങ്ങൾ, ശാഖകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, പാറകൾ, മരക്കട്ടകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്।

Verse 54

तृणानि च समाजह्रुर्वानरा वनमध्यतः

വാനരന്മാർ വനത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് പുല്ലുകളും കൂടി ശേഖരിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 55

नलस्तानि समादाय चक्रे सेतुं महोदधौ । पंचभिर्दिवसैः सेतुर्यावल्लंकासमीपतः

നലൻ ആ സാമഗ്രികൾ എടുത്ത് മഹാസമുദ്രത്തിൽ സേതു പണിതു; അഞ്ചുദിവസംകൊണ്ട് സേതു ലങ്കയുടെ സമീപം വരെ വ്യാപിച്ചു।

Verse 56

दशयोजनविस्तीर्णश्शतयोजनमायतः । कृतः सेतुर्नलेनाब्धौ पुण्यः पापविनाशनः

സമുദ്രത്തിൽ നലൻ നിർമ്മിച്ച സേതു പത്ത് യോജന വീതിയും നൂറ് യോജന നീളവും ഉള്ളത്; അത് പുണ്യപ്രദവും പാപനാശകവുമാണ്।

Verse 57

देवीपुरस्य निकटे नवपाषाणरूपके । सेतुमूले नरः स्नायात्स्वपापपरिशुद्धये

ദേവീപുരത്തിന് സമീപം, സേതുവിന്റെ മൂലസ്ഥാനത്ത് നവ-പാഷാണരൂപങ്ങൾ അടയാളമായിരിക്കുന്നിടത്ത് മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്യണം; അതിനാൽ അവന്റെ പാപങ്ങൾ ശുദ്ധിയാകും.

Verse 58

चक्रतीर्थे तथा स्नायाद्भजेत्सेत्वधिपं हरिम् । देवीपत्तनमारभ्य यत्कृतं सेतुबंधनम्

അതുപോലെ ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, സേതുവിന്റെ അധിപനായ ഹരിയെ ഭജിച്ച് ആരാധിക്കണം; കാരണം ദേവീപട്ടണത്തിൽ നിന്നാണ് സേതുബന്ധന പ്രവർത്തി ആരംഭിച്ചത്.

Verse 59

तत्सेतुमूलं विप्रेंद्रा यथार्थं परिकल्पितम् । सेतोस्तु पश्चिमा कोटिर्दर्भशय्या प्रकीर्तिता

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! ആ സ്ഥലമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ സേതുവിന്റെ മൂലമായി സ്ഥാപിതമായത്; സേതുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റം ‘ദർഭശയ്യാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 60

देवीपुरी च प्राक्कोटिरुभयं सेतुमूलकम् । उभयं पुण्यमाख्यातं पवित्रं पापनाशनम्

ദേവീപുരി കിഴക്കൻ അറ്റമാണ്; ഇരുവരും സേതുമൂലത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. ഇരുവരും പുണ്യകരം, പവിത്രം, പാപനാശകം എന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 61

यत्सेतुमूलं गच्छंति येन मार्गेण वै नराः । तत्तन्मार्गगतास्ते ते तस्मिंस्तस्मिन्विमुक्तिदे

മനുഷ്യർ ഏത് ഏത് സേതുമൂലത്തിലേക്കു പോകുന്നുവോ, ഏത് ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയോ സഞ്ചരിക്കുന്നുവോ, ആ ആ മാർഗ്ഗത്തിൽ നടന്നവർ അവിടവിടെ (ഓരോ പുണ്യസ്ഥാനത്തും) മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 62

स्नात्वादौ सेतुमूले तु चक्रतीर्थे तथैव च । संकल्पपूर्वकं पश्चाद्गच्छेयुः सेतुबंधनम्

ആദ്യം സേതുമൂലത്തിലും അതുപോലെ ചക്രതീർത്ഥത്തിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, പിന്നെ സംകല്പപൂർവ്വം സേതുബന്ധനസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം.

Verse 63

देवीपुरे तथा दर्भशय्यायामपि भूसुराः । चक्रतीर्थे शिवे स्नानं पुण्यपापविनाशनम्

ഹേ ഭൂസുരന്മാരേ, ദേവീപുരത്തിലും ദർഭശയ്യയിലും—ശുഭമായ ചക്രതീർത്ഥത്തിലെ ശിവസ്നാനം പുണ്യവും പാപനാശവും നൽകുന്നു.

Verse 64

स्मरणादुभयत्रापि चक्रतीर्थस्य वै द्विजाः । भस्मीभवंति पापानि लक्षजन्मकृतान्यपि

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഇവിടെക്കും അവിടെക്കും—ഉഭയത്ര—ചക്രതീർത്ഥത്തെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താലും ലക്ഷജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ പോലും ഭസ്മമാകും.

Verse 65

जन्मापि विलयं यायान्मुक्तिश्चापि करे स्थिता । चक्रतीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

ജന്മചക്രവും ലയിക്കും, മുക്തി കൈയിൽ ഉള്ളതുപോലെ ലഭിക്കും; ചക്രതീർത്ഥസമമായ തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല.

Verse 66

भूलोके यानि तीर्थानि गंगादीनि द्विजोत्तमाः । चक्रतीर्थस्य तान्यद्धा कलां नार्हंति षोडशीम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഭൂലോകത്തിലെ ഗംഗാദി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും സത്യമായി ചക്രതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയുടെ പതിനാറിലൊരുഭാഗത്തിനും തുല്യമല്ല.

Verse 67

आदौ तु नवपाषाणमध्येऽब्धौ स्नानमाचरेत् । क्षेत्रपिंडे ततः कुर्याच्चक्रतीर्थे तथैव च

ആദ്യം നവപാഷാണങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രപിണ്ഡം എന്ന പുണ്യകർമ്മം നിർവഹിക്കണം; അതുപോലെ ചക്രതീർത്ഥത്തിലും ചെയ്യണം.

Verse 68

सेतुनाथं हरिं सेवेत्स्वपापपरिशुद्धये । एवं हि दर्भशय्यायां कुर्युस्तन्मार्गतो गताः

സ്വപാപപരിശുദ്ധിക്കായി സേതുനാഥനായ ഹരിയെ ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ ആ പുണ്യമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ പോകുന്നവർ ദർഭശയ്യയിൽ വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് ഇതു ചെയ്യണം.

Verse 69

आरूढं रामचंद्रेण यो नमस्कुरुते जनः । सिंहासनं नलकृतं न तस्य नरकाद्भयम्

രാമചന്ദ്രൻ ആരൂഢനായ, നലൻ നിർമ്മിച്ച സിംഹാസനത്തെ ആരെങ്കിലും നമസ്കരിച്ചാൽ, അവന് നരകഭയം ഇല്ല.

Verse 70

सेतुमादौ नमस्कुर्याद्रामं ध्यायन्हृदा तदा । रघुवीरपदन्यास पवित्रीकृतपांसवे

ആദ്യം സേതുവിനെ നമസ്കരിച്ച്, തുടർന്ന് ഹൃദയത്തിൽ രാമനെ ധ്യാനിക്കണം—രഘുവീരന്റെ പാദമുദ്രകളാൽ പവിത്രമായ ധൂളിയുള്ള സേതുവിനെ.

Verse 71

दशकंठशिरश्छेदहेतवे सेतवे नमः । केतवे रामचंद्रस्य मोक्षमार्गैकहेतवे

ദശകണ്ഠന്റെ ശിരഛേദത്തിന് കാരണമായ സേതുവിന് നമസ്കാരം. രാമചന്ദ്രന്റെ കേതുചിഹ്നസ്വരൂപമായി, മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിന്റെ ഏക ഹേതുവായ സേതുവിന് നമസ്കാരം.

Verse 72

सीताया मानसांभोजभानवे सेतवे नमः । साष्टांगं प्रणिपत्यादौ मंत्रेणानेन वै द्विजाः

സീതയുടെ മനസ്സിലെ താമരയ്ക്ക് സൂര്യസ്വരൂപനായ സേതുവിന് നമസ്കാരം. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആദ്യം ഈ മന്ത്രത്തോടെ സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത് പിന്നെ പൂജിക്കുവിൻ.

Verse 73

ततो वेतालवरदं तीर्थं गच्छेन्महाबलम् । तत्र स्नानादवाप्नोति सिद्धिं पारामिकां नरः

അതിന് ശേഷം മഹാബലമുള്ള ‘വേതാലവരദ’ എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ പരമ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 74

योऽध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा भक्तियुतो द्विजेंद्राः । स्वर्गादयस्तस्य न दुर्लभाः स्युः कैवल्यमप्यस्य करस्थमेव

ഹേ ദ്വിജേന്ദ്രന്മാരേ, ആരെങ്കിലും ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുകയോ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവനു സ്വർഗ്ഗാദികൾ ദുർലഭമല്ല; കൈവല്യവും കൈപ്പിടിയിലിരിക്കുന്നതുപോലെ.