Adhyaya 27

Verse 1

श्रीसूत उवाच । यमुनायां च गंगायां गयायां च नरो मुदा । स्नानं विधाय विधिवत्कोटितीर्थं ततो व्रजेत्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—യമുനയിലും ഗംഗയിലും ഗയയിലും വിധിപ്രകാരം ആനന്ദത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിന്നെ കോടിതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

कोटितीर्थं महापुण्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । सर्वसंपत्करं शुद्धं सर्वपापप्रणाशनम्

കോടിതീർത്ഥം മഹാപുണ്യകരവും സർവലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധവുമാണ്. അത് സർവസമ്പത്ത് നൽകുന്നതും ശുദ്ധികരവും സർവപാപനാശകവുമാണ്.

Verse 3

दुःस्वप्ननाशनं ह्येतन्महापातकनाशनम् । महाविघ्नप्रशमनं महाशांतिकरं नृणाम्

ഇത് (കോടിതീർത്ഥം) ദുഷ്സ്വപ്നങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും മഹാപാതകങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മഹാവിഘ്നങ്ങളെ ശമിപ്പിച്ച് മനുഷ്യർക്കു മഹാശാന്തി നൽകുന്നു.

Verse 4

स्मृतिमात्रेण यत्पुंसां सर्वपापनिषूदनम् । लीलया धनुषः कोट्या स्वयं रामेण निर्मितम्

മാത്രം സ്മരിച്ചാലും മനുഷ്യരുടെ സർവ്വപാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ആ പുണ്യസ്ഥലം, സ്വയം ശ്രീരാമൻ ധനുസ്സിന്റെ അഗ്രത്താൽ ലീലാമാത്രമായി നിർമ്മിച്ചതാണ്।

Verse 5

पुरा दाशरथी रामो निहत्य युधि रावणम् । ब्रह्महत्याविमोक्षाय गंधमादनपर्वते

പണ്ടുകാലത്ത് ദാശരഥിയായ ശ്രീരാമൻ യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷ വിമോചനത്തിനായി ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 6

प्रातिष्ठिपल्लिंगमेकं लोकानुग्रहकाम्यया । लिंगस्यास्याभिषेकाय शुद्धं वारि गवेषयन्

ലോകാനുഗ്രഹം ആഗ്രഹിച്ച് അദ്ദേഹം ഒരു ശിവലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; ആ ലിംഗത്തിന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി ശുദ്ധജലം അന്വേഷിച്ചു നടന്നു।

Verse 7

नाविंदत जलं तत्र पार्श्वे दशरथात्मजः । लिंगाभिषेकयोग्यं च जलं किमिति चिंतयन्

അവിടെ സമീപത്ത് ദാശരഥിപുത്രന് ലിംഗാഭിഷേകത്തിന് യോജ്യമായ ജലം ലഭിച്ചില്ല; “എങ്ങനെ യോജ്യജലം ലഭിക്കും?” എന്ന് അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു।

Verse 8

नवेन वारिणा लिंगं स्नापनीयं मयेति सः । निश्चित्य मनसा तत्र धनुष्कोट्या रघूद्वहः

അദ്ദേഹം ഹൃദയത്തിൽ “പുതിയ ജലത്തോടെ ലിംഗത്തെ സ്നാപനം ചെയ്യും” എന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, രഘുകുലശ്രേഷ്ഠൻ അവിടെ ധനുസ്സിന്റെ അഗ്രത്താൽ പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 9

बिभेद धरणीं शीघ्रं मनसा जाह्नवीं स्मरन् । रामकार्मुककोटिः सा तदा प्राप रसातलम्

അവൻ മനസ്സിൽ ജാഹ്നവീ ഗംഗയെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ഭൂമിയെ ഭേദിച്ചു. അപ്പോൾ രാമധനുസ്സിന്റെ ആ അഗ്രം രസാതലത്തെത്തി.

Verse 10

तत उद्धारयामास तद्धनुर्धन्विनां वरः । धनुष्युद्ध्रियमाणे तु राघवेण महीतलात्

അപ്പോൾ ധനുര്ധരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ ആ ധനുസ്സിനെ ഉയർത്തി എടുത്തു. രാഘവൻ അതിനെ ഭൂതലത്തിൽ നിന്ന് വലിച്ചുയർത്തുമ്പോൾ—

Verse 11

काकुत्स्थेन स्मृता गंगा निर्ययौ विवरात्ततः । वारिणा तेन तल्लिंगमभ्यषिंचद्रघूद्वहः

കാകുത്സ്ഥൻ സ്മരിച്ചതോടെ ഗംഗ ആ വിടവിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ആ ജലത്തോടെ രഘുവംശശ്രേഷ്ഠൻ ആ ലിംഗത്തിന് അഭിഷേകം നടത്തി.

Verse 12

रामकार्मु ककोट्यैव यतस्तन्निर्मितं पुरा । अतः कोटिरिति ख्यातं तत्तीर्थं भुवनत्रये

അത് പണ്ടുകാലത്ത് രാമധനുസ്സിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ടുതന്നെ നിർമ്മിതമായതിനാൽ, ആ തീർത്ഥം ‘കോടി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി; ത്രിഭുവനത്തിലും അത് കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 13

यानि यानीह तीर्थानि संति वै गंधमादने । प्रथमं तेषु तीर्थेषु स्नात्वा विगतकल्मषः

ഗന്ധമാദനത്തിൽ ഇവിടെ ഉള്ള ഏതു തീർത്ഥങ്ങളിലുമെല്ലാം, അവയിൽ ആദ്യത്തെ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ കല്മഷരഹിതനാകുന്നു.

Verse 14

शेषपापविमोक्षाय स्नायात्कोटौ नरस्ततः । तीर्थांतरेषु स्नानेन यः पापौघो न नश्यति

അതുകൊണ്ട് ശേഷിക്കുന്ന പാപവിമോചനത്തിനായി മനുഷ്യൻ കോട്ടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ആ മഹാപാപസമൂഹം അങ്ങനെ നശിക്കുകയില്ല.

Verse 15

अनेकजन्मकोटीभिरर्जितो ह्यस्थिसंस्थितः । विनश्यति स सर्वोऽपि कोटिस्नानान्न संशयः

കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപം—അസ്ഥികളിൽ തന്നെ പതിഞ്ഞതുപോലെ—കോട്ടിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായി നശിക്കുന്നു; സംശയമില്ല.

Verse 16

यदि हि प्रथमं स्नायादत्र कोटौ नरो द्विजाः । तस्य मुक्तस्य तीर्थानि व्यर्थान्येवापराणि हि

ഒരു മനുഷ്യൻ ആദ്യം തന്നെ ഇവിടെ കോട്ടിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ മുക്തനു മറ്റു തീർത്ഥങ്ങൾ നിർഥകമാകുന്നു.

Verse 17

ऋषय ऊचुः । सूत सर्वार्थतत्त्वज्ञ व्यासशिष्य मुनीश्वर । अस्माकं संशयं कंचिच्छिंधि पौराणिकोत्तम

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ, സർവാർത്ഥതത്ത്വജ്ഞാ, വ്യാസശിഷ്യാ, മുനീശ്വരാ, പുരാണപ്രവചകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; ഞങ്ങളുടെ ഒരു സംശയം നീക്കുക.

Verse 18

कोटौ स्नातस्य मर्त्यस्य यदि तीर्थांतरं वृथा । किमर्थं धर्मतीर्थादि तीर्थेषु स्नांति मानवाः

കോട്ടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത മർത്ത്യനു മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം വ്യർത്ഥമാണെങ്കിൽ, ധർമ്മതീർത്ഥം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ എന്തിനാണ് സ്നാനം ചെയ്യുന്നത്?

Verse 19

तीर्थानि तानि सर्वाणि समतिक्रम्य मानवाः । अत्रैव कोटौ किं स्नानं न कुर्वंति हि तद्वद

ആ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളെയും കടന്നുപോയിട്ടും മനുഷ്യർ അതേവിധം ഇവിടെ തന്നേ കോടിയിൽ സ്നാനം എന്തുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്നില്ല?

Verse 20

श्रीसूत उवाच । अहो रहस्यं युष्माभिः पृष्टमेतन्मुनीश्वराः । नारदाय पुरा शंभुः पृच्छते यत्किलाब्रवीत्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു— ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഒരു ഗൂഢ രഹസ്യം ചോദിച്ചു. പണ്ടു നാരദൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ശംഭു പറഞ്ഞതുതന്നെയാണിത്.

Verse 21

तद्ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं श्रद्धया सह । गच्छन्यदृच्छया वापि तीर्थयात्रापरोऽपि वा

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതുതന്നെ ഞാൻ പറയുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. ആരെങ്കിലും യാദൃച്ഛികമായി യാത്ര ചെയ്യുകയായാലും, അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥയാത്രയിൽ തന്നെ നിഷ്ഠനായാലും—

Verse 22

मार्गमध्ये द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं देवालयं तथा । दृष्ट्वा श्रुत्वापि वा मोहान्न सेवेत नराधमः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വഴിമധ്യേ ഒരു തീർത്ഥമോ ദേവാലയമോ കണ്ടാലും—അല്ലെങ്കിൽ കേട്ടാലും—മോഹം മൂലം അതിനെ സേവിച്ച് ആശ്രയിക്കാത്തവൻ നരാധമനാണ്.

Verse 23

निष्कृतिस्तस्य नास्तीति प्राब्रुवन्परमर्षयः । सेतुं गच्छंस्ततोऽन्येषु न स्नायाद्यदि मानवः

പരമർഷികൾ പ്രസ്താവിച്ചു— “അവനു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല,” മനുഷ്യൻ സേതുവിലേക്കു പോകുമ്പോൾ വഴിയിലെ മറ്റ് തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതിരുന്നാൽ.

Verse 24

तीर्थातिक्रमदोषैः स बहिष्कार्योऽत्यवद्द्विजैः । अतः स्नातव्यमेवैषु चक्रतीर्थादिषु द्विजाः

തീർത്ഥങ്ങളെ അവമാനിച്ച് അതിക്രമിച്ച ദോഷം മൂലം അത്തരം മനുഷ്യനെ പരമധർമ്മനിഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാർ ബഹിഷ്കരിക്കണം. അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ചക്രതീർത്ഥം മുതലായ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ നിർബന്ധമായി സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 25

स्नात्वा चैतेषु तीर्थेषु शेषपापविमुक्तये । प्रयतैर्मनुजैरत्र स्नातव्यं कोटितीर्थके

ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശേഷിക്കുന്ന പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തിയ്ക്കായി, നിയന്ത്രിതജീവിതമുള്ള മനുഷ്യർ ഇവിടെ കോടിതീർത്ഥത്തിലും സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 26

कोटौ चाभि षवं कृत्वा न तिष्ठेद्गन्धमादने । निवर्तेत्तत्क्षणादेव निष्पापो गंधमादनात्

കോടിയിൽ അഭിഷേകകർമ്മം (അഭിഷവം) നടത്തി ഗന്ധമാദനത്തിൽ താമസിക്കരുത്; ഉടൻ തന്നെ മടങ്ങണം, ഗന്ധമാദനബന്ധമായ വിധിയാൽ അവൻ പാപരഹിതനാകുന്നു.

Verse 27

रामोऽपि हि पुरा कोटितीर्थसंभूतवारिणा । रामनाथेऽभिषिक्ते तु स्वयं स्नात्वा च तत्र वै

പുരാതനകാലത്ത് സ്വയം രാമൻ അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത്, കോടിതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ജലത്തോടെ രാമനാഥനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.

Verse 28

ब्रह्महत्याविमुक्तः संस्तत्क्षणादेव सानुजः । आरूढपुष्पकोऽयोध्यां प्रययौ कपिभिर्वृतः

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവൻ അനുജനോടുകൂടെ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി; പുഷ്പകത്തിൽ കയറി, വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന നിലയിൽ അയോധ്യയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

Verse 29

अतः कोटौ नरः स्नात्वा पापशेषविमोचितः । निवर्तेत्तत्क्षणादेव रामो दाशरथिर्यथा

അതുകൊണ്ട് കോടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പാപശേഷത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനായ മനുഷ്യൻ ഉടൻ തന്നെ മടങ്ങിവരിക—ദശരഥപുത്രൻ ശ്രീരാമൻ മടങ്ങിയതുപോലെ।

Verse 30

एतद्धि तीर्थप्रवरं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । रामनाथाभिषेकाय निर्मितं राघवेण यत्

ഇത് തീർത്ഥങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധവുമാണ്—രാഘവൻ ശ്രീരാമനാഥന്റെ അഭിഷേകാർത്ഥം നിർമ്മിച്ചതുതന്നെ।

Verse 31

स्वयं भगवती यत्र सन्निधत्ते च जाह्नवी । तारकब्रह्मणा यत्र रामेण स्नातमादरात्

എവിടെ സ്വയം ഭഗവതി ജാഹ്നവി (ഗംഗ) സന്നിധാനമാകുന്നു; അവിടെ താരകബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ശ്രീരാമൻ ആദരത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 32

तस्य वै कोटितीर्थस्य महिमा केन कथ्यताम् । यत्र स्नात्वा पुरा कृष्णो लोकसंग्रहणेच्छया

ആ കോടിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയെ ആര് വിവരിക്കും? അവിടെ പുരാതനകാലത്ത് ലോകസംഗ്രഹത്തിനായി ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 33

मातुलस्य तु कंसस्य वधदोषाद्विमोचितः । तस्य वै कोटितीर्थस्य महिमा केन कथ्यते

മാതുലനായ കംസനെ വധിച്ചതിനാൽ ഉണ്ടായ ദോഷത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിമുക്തനായി. ആ കോടിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയെ ആര് പറയാൻ കഴിയും?

Verse 34

ऋषय ऊचुः । किमर्थमवधीत्कंसं मातुलं यदुनंदनः । यद्दोषशांतये सूत सस्नौ कोटौ महा मनाः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു: ഹേ സൂതാ! യദുനന്ദനനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ അമ്മാവനായ കംസനെ എന്തിനാണ് വധിച്ചത്? ഏത് ദോഷത്തിന്റെ ശാന്തിക്കായാണ് ആ മഹാത്മാവ് കോടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തത്?

Verse 35

श्रीसूत उवाच । वसुदेव इति ख्यातः शूरपुत्रो यदोः कुले । आसीत्स देवकसुतां देवकीमिति विश्रुताम्

ശ്രീ സൂതൻ പറഞ്ഞു: യദുകുലത്തിൽ ശൂരസേനന്റെ പുത്രൻ വസുദേവൻ എന്ന് പ്രശസ്തനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ദേവകന്റെ പുത്രിയും ദേവകി എന്ന് വിഖ്യാതയുമായവളെ (വിവാഹം കഴിച്ചു).

Verse 36

उद्वाह्य रथमारूढः स्वपुरं प्रस्थितः पुरा । अथ सूतो बभूवाथ कंसो ह्यानकदुन्दुभेः

വിവാഹശേഷം രഥത്തിൽ കയറി അദ്ദേഹം സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ആനകദുന്ദുഭിയുടെ (വസുദേവന്റെ) സാരഥിയായി കംസൻ തന്നെ മാറി.

Verse 37

अशरीरा तदा वाणी कंसं सारथिमब्रवीत् । भगिनीं च तथा भामं वाहयंतं रथोत्तमे

അപ്പോൾ ഒരു അശരീരി വാക്ക് സാരഥിയായ കംസനോട് പറഞ്ഞു; അവൻ ആ ഉത്തമമായ രഥത്തിൽ തന്റെ സഹോദരിയെയും ഭർത്താവിനെയും കൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു.

Verse 38

यामिमां वाहयस्यत्र रथेन त्वमरिंदम । अस्यास्त्वामष्टमो गर्भो वधिष्यति न संशयः

"ഹേ അരിന്ദമ! നീ ആരെയാണോ ഈ രഥത്തിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നത്, അവളുടെ എട്ടാമത്തെ ഗർഭം നിന്നെ വധിക്കും, ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല."

Verse 39

इत्याकर्ण्य वचो दिव्यं कंसः खङ्गं प्रगृह्य च । स्वसारं हंतुमुद्योगं चकार द्विजपुंगवाः

ആ ദിവ്യവചനം കേട്ട് കംസൻ ഖഡ്ഗം കൈയിലെടുത്തു; ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സ്വന്തം സഹോദരിയെ വധിക്കുവാൻ ശ്രമം തുടങ്ങി।

Verse 40

ततः प्रोवाच तं कंसं वसुदेवः स सांत्वयन् । वसुदेव उवाच । अस्यां प्रसूतान्दास्यामि तुभ्यं कंस सुतानहम्

അപ്പോൾ അവനെ ശമിപ്പാൻ വസുദേവൻ കംസനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ കംസാ, ഇവളിൽ ജനിക്കുന്ന പുത്രന്മാരെ ഞാൻ നിനക്കു ഏല്പിക്കും।”

Verse 41

एनां स्वसारं मा हिंसीर्नास्यास्ते भीतिरस्ति हि । श्रुत्वा तद्वचनं कंसो निवृत्तस्तद्वधात्तदा

“ഈ സ്വന്തം സഹോദരിയെ ഹിംസിക്കരുത്; അവളാൽ നിനക്കൊരു ഭയവും ഇല്ല.” ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് കംസൻ അപ്പോൾ അവളെ വധിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറി।

Verse 42

देवकीवसुदेवाभ्यां सहितः स्वपुरं ययौ । पादावसक्तनिगडौ देवकीवसुदेवकौ

ദേവകിയെയും വസുദേവനെയും കൂട്ടി അവൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി; ദേവകി-വസുദേവരുടെ കാലുകളിൽ വിലങ്ങുകൾ മുറുകെ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 43

स्थापयामास दुष्टात्मा कंसः कारागृहे तदा । ततः कालेन महता वसुदेवाद्धि देवकी

അപ്പോൾ ദുഷ്ടാത്മാവായ കംസൻ അവരെ കാരാഗൃഹത്തിൽ അടച്ചു. പിന്നെ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദേവകി വസുദേവനാൽ ഗർഭം ധരിച്ചു।

Verse 44

षट्पुत्राञ्जनयामास क्रमेण मुनिपुंगवाः । जातांस्तान्वसुदेवेन दत्तान्कंसोऽपि सोऽवधीत्

ക്രമമായി മുനിപുംഗവർ ആറു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവർ ജനിച്ചപ്പോൾ വസുദേവൻ ഏല്പിച്ചതോടെ, കംസനും അവരെ വധിച്ചു.

Verse 45

हतेषु षटसु पुत्रेषु देवक्युदरजन्मसु । कंसेन क्रूरमतिना निष्कृपेण द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ദേവകിയുടെ ഉദരത്തിൽ ജനിച്ച ആറു പുത്രന്മാർ ക്രൂരമതി, നിർദയനായ കംസനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ—

Verse 46

शेषोऽभूत्सप्तमो गर्भो देवक्या जठरे तदा । मायादेवी ततो गर्भं तं वै विष्णुप्रचोदिता

അപ്പോൾ ദേവകിയുടെ ജഠരത്തിൽ ഏഴാമത്തെ ഗർഭം ശേഷന്റെ അവതാരമായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ മായാദേവി ആ ഭ്രൂണത്തെ ഏറ്റെടുത്തു.

Verse 47

नंदगोपगृहस्थायां रोहिण्यां समवेशयत् । देवक्याः सप्तमो गर्भः पतितो जठरादिति

അവൾ നന്ദഗോപന്റെ ഗൃഹത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന രോഹിണിയിലേക്കു അതിനെ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ ദേവകിയുടെ ഏഴാമത്തെ ഗർഭം ജഠരത്തിൽ നിന്ന് ‘വീണു’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 48

लोके प्रसिद्धिरभवन्महती विष्णुलीलया । देवकीजठरे पश्चाद्विष्णुर्गर्भत्वमाप्तवान्

വിഷ്ണുവിന്റെ ലീലകൊണ്ട് ലോകത്തിൽ മഹത്തായ പ്രസിദ്ധി പരന്നു. അതിനുശേഷം സ്വയം വിഷ്ണു ദേവകിയുടെ ജഠരത്തിൽ ഗർഭരൂപമായി പ്രവേശിച്ചു.

Verse 49

ततो दशसु मासेषु गतेषु हरिरव्ययः । देवकीजठराज्जज्ञे कृष्ण इत्यभिविश्रुतः

അപ്പോൾ പത്ത് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവ്യയനായ ഹരി ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അവതരിച്ചു; ‘കൃഷ്ണൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ സർവ്വത്ര പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 50

शंखचक्रगदाखङ्गविराजितचतुर्भुजः । किरीटी वनमाली च पित्रोः शोकविनाशनः

അവൻ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, ഖഡ്ഗം എന്നിവകൊണ്ട് ദീപ്തമായ ചതുര്ഭുജനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—കിരീടധാരി, വനമാലാഭൂഷിതൻ, മാതാപിതാക്കളുടെ ശോകനാശകൻ।

Verse 51

तं दृष्ट्वा हरिमीशानं तुष्टावानकदुंदुभिः

ഹരി എന്ന പരമേശ്വരനെ കണ്ട അകദുന്ദുഭി (വസുദേവൻ) ആനന്ദത്തോടെ സ്തുതിച്ചു വന്ദിച്ചു।

Verse 52

वसुदेव उवाच । विश्वं भवा न्विश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्य योनिस्त्वयि विश्वमास्ते । महान्प्रधानश्च विराट स्वराड् च सम्राडसि त्वं भगवन्समस्तम्

വസുദേവൻ പറഞ്ഞു—നീ തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത വിശ്വം; നീ തന്നെയാണ് വിശ്വപതി. നീ തന്നെയാണ് സർവ്വത്തിന്റെയും ആദിയോണി; നിനക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് മുഴുവൻ ജഗത്ത് നിലകൊള്ളുന്നത്. നീ മഹാൻ—പ്രധാന, വിരാട്, സ്വരാട്, സമ്രാട്; ഹേ ഭഗവൻ, നീ തന്നെയാണ് സമസ്തം.

Verse 53

एवं जगत्कारणभूतधाम्ने नारायणायामितविक्रमाय । श्रीशार्ङ्गचक्रासिगदाधराय नमोनमः कृत्रिममानुषाय

ഇങ്ങനെ ജഗത്തിന്റെ കാരണഭൂതമായ ധാമം, അപാര വിക്രമനായ നാരായണനോട്—ശ്രീശാർങ്ഗ ധനുസ്സ്, ചക്രം, ഖഡ്ഗം, ഗദ എന്നിവ ധരിക്കുന്നവനോട്, ലോകഹിതാർത്ഥം ദിവ്യനിയോഗത്താൽ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിക്കുന്നവനോട്—വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം।

Verse 54

स्तुवन्तमेवं शौरिं तं वसुदेवं हरिस्तदा । अवोचत्प्रीणयंस्तं च देवकीं च द्विजोत्तमाः

ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ശൗരി വസുദേവനെ കണ്ട ഹരി അപ്പോൾ പ്രസന്നനായി വസുദേവനെയും ദേവകിയെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അരുളിച്ചെയ്തു, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 55

हरिरुवाच । अहं कंसं वधिष्यामि मा भीर्वां पितराविति । नन्दगोपस्य गृहिणी यशोदाऽजनयत्सुताम् । मम मायां पूर्वदिने सर्वलोकविमोहिनीम्

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—“ഞാൻ കംസനെ വധിക്കും; ഹേ മാതാപിതാക്കളേ, നിങ്ങൾ ഭയപ്പെടരുത്. നന്ദഗോപന്റെ ഗൃഹിണി യശോദ ഒരു പുത്രിയെ പ്രസവിച്ചിട്ടുണ്ട്—അവൾ എന്റെ മായ; മുൻദിവസം ജനിച്ച് സർവ്വലോകങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവൾ.”

Verse 56

मां तस्याः शयने न्यस्य यशोदायाः सुता तु ताम् । आदाय देवकीशय्यां प्रापयस्व यदूत्तम

“എന്നെ അവളുടെ ശയനത്തിൽ വെച്ച്, യശോദയുടെ ആ പുത്രിയെ എടുത്ത് ദേവകിയുടെ ശയ്യയിലേക്കു എത്തിക്കൂ, ഹേ യദൂത്തമാ।”

Verse 57

एवमुक्तः स कृष्णेन तथैव ह्यकरोद्द्विजाः । रुरोद माया तनया देवकीशयनेस्थिता

കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതിനാൽ അവൻ അതുപോലെ തന്നേ ചെയ്തു, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ. ദേവകിയുടെ ശയ്യയിൽ കിടന്ന മായയുടെ പുത്രി കരയാൻ തുടങ്ങി.

Verse 58

अथ बालध्वनिं श्रुत्वा कंसः संकुलमानसः । सूतिकागृहमागम्य तामादाय च दारिकाम्

അപ്പോൾ ശിശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ട് മനസ്സു കലങ്ങിയ കംസൻ പ്രസവഗൃഹത്തിലേക്ക് വന്ന് ആ ബാലികയെ പിടിച്ച് എടുത്തു.

Verse 59

शिलायां पोथयामास निर्दयो निरपत्रपः । अथ तद्धस्तमाच्छिद्य सायुधाष्टमहाभुजा । महादेव्यब्रवीत्कंसं समाहूयातिकोपना

ദയയില്ലാത്തവനും നാണമില്ലാത്തവനുമായ അവൻ അവളെ കല്ലിൽ എറിഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വഴുതിമാറി, ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച എട്ടു കൈകളുള്ള മഹാദേവി, അത്യന്തം കോപത്തോടെ കംസനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.

Verse 60

मायोवाच । अरे रे कंस पापात्मन्दुर्बुद्धे मूढचेतन

മായ പറഞ്ഞു: എടാ കംസാ! പാപാത്മാവേ! ദുർബുദ്ധേ! മൂഢാ!

Verse 61

यत्र कुत्रापि शत्रुस्ते वर्तते प्राणहारकः । मार्गयस्वात्मनो मृत्युं तं शत्रुं कंस मा चिरम्

നിന്റെ പ്രാണനെ എടുക്കുന്ന നിന്റെ ശത്രു എവിടെയോ ഉണ്ട്. ഹേ കംസാ! നിന്റെ മരണമായ ആ ശത്രുവിനെ ഒട്ടും വൈകാതെ അന്വേഷിക്കുക.

Verse 62

इतीरयित्वा सा देवी दिव्यस्थानान्यवाप्य च । लब्धपूजा मनुष्येभ्यो बभूवाभीष्टदायिनी

ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ ദേവി ദിവ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പോയി; മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് പൂജ ഏറ്റുവാങ്ങി ആഗ്രഹിച്ച വരങ്ങൾ നൽകുന്നവളായിത്തീർന്നു.

Verse 63

श्रुत्वा स देवीवचनं कंसो ऽपि भृशमाकुलः । बालग्रहान्पूतनादीन्स्वांतकं बाधितुं रिपुम्

ദേവിയുടെ വചനം കേട്ട് കംസനും അത്യന്തം അസ്വസ്ഥനായി. തന്റെ അന്തകനായ ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കാൻ പൂതന തുടങ്ങിയ ബാലഘാതകരെ അവൻ അയച്ചു.

Verse 64

प्रेषयामास देशेषु शिशूनन्यांश्च बाधितुम् । ते च बालग्रहाः सर्वे प्रययु र्नंदगोकुलम्

അവൻ പല ദേശങ്ങളിലേക്കും ദൂതന്മാരെ അയച്ചു, മറ്റു ശിശുക്കളെ ഉപദ്രവിച്ച് പീഡിപ്പിക്കുവാൻ കല്പിച്ചു. അപ്പോൾ ആ എല്ലാ ബാലഗ്രഹ ദൈത്യന്മാരും നന്ദന്റെ ഗോകുലത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 65

हताश्च कृष्णेन तदा प्रययुर्यमसादनम् । ततः कतिपयाहस्सु गतेषु द्विजपुंगवाः

കൃഷ്ണനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട അവർ അപ്പോൾ യമസദനത്തിലേക്ക് പോയി. തുടർന്ന് കുറെ ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, …

Verse 66

रामकृष्णौ व्यवर्द्धेतां गोकुले बालकौ तदा । अनेकबालक्रीडाभिश्चिक्रीडतुररिंदमौ

അപ്പോൾ ഗോകുലത്തിൽ ബാലകരായി രാമനും കൃഷ്ണനും വളർന്നു. ആ രണ്ടു ശത്രുദമനന്മാർ അനേകം ബാലക്രീഡകളോടെ അവിടെ കളിച്ചു രമിച്ചു.

Verse 67

कंचित्कालं वत्सपालौ वेणुनादमकुर्वताम् । कंचित्कालं च गोपालौ गुंजातापि च्छभूषितौ

കുറെകാലം അവർ വത്സപാലരായി വേണുനാദം മുഴക്കി. പിന്നെ കുറെകാലം ഗോപാലരായി ഗുഞ്ജാബെറികളുടെ മാലകളും താപീച്ഛ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചു ശോഭിച്ചു.

Verse 68

रेमाते बहुकालं तौ गोकुले रामकेशवौ । कंसः कदाचिदक्रूरं गोकुले रामकेशवौ

ഇങ്ങനെ ഗോകുലത്തിൽ രാമനും കേശവനും ദീർഘകാലം ക്രീഡിച്ചു വസിച്ചു. പിന്നെ ഒരിക്കൽ ഗോകുലത്തിൽ ഉള്ള രാമ-കേശവരെ സംബന്ധിച്ച് കംസൻ അക്രൂരനെ വിളിപ്പിച്ചു.

Verse 69

प्रेषयामास विप्रेंद्राः समानयितुमं जसा । आनयामास चाक्रूरो रामकृष्णौ स गोकुलात्

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! അവരെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരാൻ അവൻ അക്രൂരനെ അയച്ചു; അക്രൂരൻ ഗോകുലത്തിൽ നിന്ന് രാമനും കൃഷ്ണനും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 70

मथुरां कंसनिर्देशात्स्वर्णतोरणराजिताम्

കംസന്റെ കല്പനപ്രകാരം സ്വർണ്ണതോരണങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന മഥുരാ നഗരിയിലേക്കു (അവരെ) കൊണ്ടുപോയി.

Verse 71

ततः समानीय स रामकेशवौ ययौ पुरीं गांदिनिजस्तदग्रे । दृष्ट्वा च कंसं विनिवेद्य कार्यं तस्मै स्वगेहं प्रविवेश पश्चात्

അതിനുശേഷം ഗാംദിനിയുടെ വംശജനായ അക്രൂരൻ രാമനെയും കേശവനെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് മുൻപായി നഗരത്തിലേക്കു പോയി. കംസനെ കണ്ടു കാര്യം അറിയിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 72

अथापराह्णे वसुदेवपुत्रावन्येद्युरिष्टैः सह गोपपुत्रैः । उपेयतुः सालनिखातयुक्तां संगोपुराट्टां मधुरापुरीं तौ

അടുത്ത ദിവസം അപരാഹ്നത്തിൽ വസുദേവന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ, പ്രിയപ്പെട്ട ഗോപപുത്ര സഖാക്കളോടൊപ്പം, ശാലമരക്കൊള്ളികളാൽ കുത്തി സ്ഥാപിച്ച വേലികളാൽ സംരക്ഷിതവും ഭംഗിയുള്ള ഗോപുരങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായ മഥുരാ നഗരിയിലേക്കു സമീപിച്ചു.

Verse 73

स्तोत्राणि शृण्वन्पुरयौवतानां कृष्णस्तु रामेण सहैव गत्वा । धनुर्निवेशं सह सैव तत्र ददर्श चापं च महदृढज्यम्

നഗരത്തിലെ യുവതികളുടെ സ്തോത്രങ്ങൾ ശ്രവിച്ചുകൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ രാമനോടൊപ്പം ധനുസ്സു സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തെത്തി; അവിടെ അത്യന്തം ദൃഢമായ ജ്യയോടെ കെട്ടിയ മഹാധനുസ്സിനെ അവൻ ദർശിച്ചു.

Verse 74

विद्राव्य सर्वानपि चापपालान्धनुः समादाय स लीलयाऽशु । मौर्व्यां नियोक्तुं नमयांचकार तदं तरे भग्नमभूद्विधैव

ധനുസ്സിന്റെ എല്ലാ കാവൽക്കാരെയും ഓടിച്ചുവിട്ട്, അവൻ ക്രീഡാഭാവത്തോടെ വേഗത്തിൽ ധനുസ്സെടുത്തു. മൗർവിയെ (പ്രത്യഞ്ചയെ) കെട്ടാൻ വളച്ചപ്പോൾ അത് നടുവിൽ തന്നേ പൊട്ടിപ്പോയി—ദൈവവിധിയാൽ.

Verse 75

कोदंडभंगोत्थितशब्दमाशु श्रुत्वाभियातान्बलिनो निहंतुम् । निजघ्नतुस्तौ प्रतिगृह्य खंडौ चापस्य पालान्बलिनौ द्विजेंद्रा

മഹാധനുസ്സ് പൊട്ടിയ ശബ്ദം ഉടൻ കേട്ട് ബലവാന്മാർ ആക്രമിക്കാൻ പാഞ്ഞുവന്നു. എന്നാൽ, ഹേ ദ്വിജേന്ദ്രാ, ആ രണ്ടു വീരന്മാർ പൊട്ടിയ ഖണ്ഡങ്ങൾ എടുത്ത് ധനുസ്സിന്റെ കാവൽക്കാരെ വധിച്ചു.

Verse 76

ततः कुवलयापीडं गजं द्वारि स्थितं क्षणात् । निहत्य रामकृष्णौ तौ महाबलपराक्रमौ

അതിനുശേഷം വാതിലിൽ നിന്നിരുന്ന കുവലയാപീഡ എന്ന ആനയെ മഹാബലപരാക്രമികളായ രാമനും കൃഷ്ണനും ക്ഷണത്തിൽ വധിച്ചു.

Verse 77

तस्य दंतौ समुत्पाट्य दधानौ करयोर्द्वयोः । अंसे निधाय तौ दंतौ रंगं प्रययतुः क्षणात्

ആ ആനയുടെ രണ്ടു ദന്തങ്ങളും പിഴുതെടുത്ത്, ഇരുകൈകളിലും പിടിച്ച്, തോളിൽ വെച്ച് അവർ ഇരുവരും ക്ഷണത്തിൽ അരങ്ങിലേക്കു പോയി.

Verse 78

निहत्य मल्लं चाणूरं मुष्टिकं तोशलं तथा । अन्यांश्च मल्लप्रवरान्निन्यतुर्यमसा दनम्

ചാണൂരൻ, മുഷ്ടികൻ, തോഷലൻ എന്നിവരെയും മറ്റു മല്ലപ്രവരന്മാരെയും വധിച്ച്, അവർ അവരെ യമസദനത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

Verse 79

समारुरुहतुस्तूर्णं तुंगं मंचं च तौ तदा । तत्र तुंगे समासीनमासने कंसमेत्य तौ । तस्थतुस्तं तृणीकृत्य सिंहौ क्षुद्रमृगं यथा

അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും വേഗത്തിൽ ഉയർന്ന മഞ്ചത്തിലേക്ക് കയറി. അവിടെ ഉയർന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന കംസന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, അവനെ തൃണമെന്നപോലെ തുച്ഛമായി കരുതി—സിംഹങ്ങൾ ചെറിയ മൃഗത്തെ നോക്കുന്നതുപോലെ—അവന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു.

Verse 80

ततः कंसं समाकृष्य कृष्णो मंचोपरि स्थितम् । पादौ गृहीत्वा वेगेन भ्रामयामास चांबरे

പിന്നീട് കൃഷ്ണൻ മഞ്ചത്തിന്മേൽ നിന്നിരുന്ന കംസനെ വലിച്ചെടുത്തു; അവന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് ശക്തമായ വേഗത്തിൽ അവനെ ആകാശത്തിൽ ചുഴറ്റി.

Verse 81

ततस्तं पोथयामास स भूमौ गत जीवितम् । कंसभ्रातॄन्बलोऽप्यष्टौ निजघ्ने मुष्टिना द्विजाः

പിന്നീട് അവൻ അവനെ ഭൂമിയിൽ ശക്തിയായി അടിച്ചെറിഞ്ഞു; അവൻ നിലത്ത് വീണ് ജീവൻ വിട്ടു. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ബലരാമനും കംസന്റെ എട്ട് സഹോദരന്മാരെ മുഷ്ടിഘാതത്തോടെ വധിച്ചു.

Verse 82

एवं निहत्य तं कंसं कृष्णः परबलार्दनः । पितरौ मोचयामास निगडादति दुःखितौ

ഇങ്ങനെ കംസനെ വധിച്ച്, ശത്രുബലത്തെ തകർക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതരായ തന്റെ മാതാപിതാക്കളെ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.

Verse 83

सर्वानास्थापयामास बलेन सह माधवः । श्रीकृष्णेन हतं कंसं श्रुत्वा प्रापुः पुरीं तदा

പിന്നീട് മാധവൻ ബലരാമനോടൊപ്പം എല്ലാം ക്രമപ്പെടുത്തി. ശ്രീകൃഷ്ണൻ കംസനെ വധിച്ചതായി കേട്ട് ജനങ്ങൾ അപ്പോൾ നഗരത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 84

बांधवा मथुरायां ये पूर्वं कंसे न बाधिताः । उग्रसेनं तथा राज्ये स्थापयामास केशवः

മഥുരയിൽ മുമ്പ് കംസനാൽ പീഡിക്കപ്പെടാതിരുന്ന ബന്ധുക്കളെ കേശവൻ സംരക്ഷിച്ചു; ഉഗ്രസേനനെ സിംഹാസനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് രാജ്യം ധർമ്മവിധിപ്രകാരം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു।

Verse 85

असहिष्णुर्द्विजाः पित्रोरेवं कंसकृतागसम् । जघान मातुलं कंसं देवब्राह्मणकंट कम्

പിതൃതുല്യമായ മുതിർന്നവരോടു കംസൻ ചെയ്ത മഹാപാപം സഹിക്കാനാകാതെ, ദേവബ്രാഹ്മണർക്കു കണ്ഠകമായ തന്റെ മാതുലൻ കംസനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ വധിച്ചു।

Verse 86

ततः कदाचिकृष्णोऽयमात्मानं द्रष्टुमागतान् । नारदादीन्मुनीन्सर्वानिदं पप्रच्छ सत्तमः

പിന്നീട് ഒരിക്കൽ നാരദാദി എല്ലാ മുനിമാരും ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദർശിക്കാനെത്തി; അപ്പോൾ സത്തമനായ കൃഷ്ണൻ അവരോടു ഈ ചോദ്യം ചോദിച്ചു।

Verse 87

श्रीकृष्ण उवाच । मयाऽयं मातुलो विप्रा हतः कंसोऽतिपापकृत् । मातुलस्य वधे दोषः प्रोच्यते शास्त्रवित्तमैः

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ! അതിമഹാപാപം ചെയ്ത എന്റെ മാതുലൻ കംസനെ ഞാൻ വധിച്ചു; എങ്കിലും ശാസ്ത്രജ്ഞർ മാതുലവധത്തിൽ ദോഷമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 88

प्रायश्चित्तमतो ब्रूत तद्दोषविनिवृत्तये । अवोचन्नारदस्तत्र कृष्णमद्भुतविक्रमम् । वाचा मधुरया विप्रा भक्तिप्रणयपूर्वकम्

അതുകൊണ്ട് ആ ദോഷനിവൃത്തിക്കായി പ്രായശ്ചിത്തം പറയുക. അപ്പോൾ അവിടെ നാരദൻ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഭക്തിയും സ്നേഹവും മുൻനിർത്തി മധുരവചനങ്ങളാൽ അത്ഭുതവിക്രമനായ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു।

Verse 89

नारद उवाच । नित्यशुद्धश्च मुक्तश्च भद्रश्चैव भवा न्सदा

നാരദൻ പറഞ്ഞു—നീ നിത്യശുദ്ധനും നിത്യമുക്തനും സദാ മംഗളസ്വരൂപനും ആകുന്നു।

Verse 90

सच्चिदानंदरूपश्च परमात्मा सनातनः । पुण्यं पापं च ते नास्ति कृष्ण यादवनंदन

നീ സച്ചിദാനന്ദസ്വരൂപനായ സനാതന പരമാത്മാവാണ്. ഹേ കൃഷ്ണാ, യാദവാനന്ദനേ! നിനക്കു പുണ്യവും പാപവും ഇല്ല।

Verse 91

तथापि लोकशिक्षार्थं भवता गरु डध्वज । प्रायश्चित्तं तु कर्तव्यं विधिनानेन माधव

എങ്കിലും ലോകശിക്ഷാർത്ഥം, ഹേ ഗരുഡധ്വജ മാധവാ! ഈ വിധിപ്രകാരം നീ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യേണ്ടതാണ്।

Verse 92

लोकसंग्रहणं तावत्कर्तव्यं भवताधुना । रामसेतौ महापुण्ये गंधमादनपर्वते

ലോകസംഗ്രഹം, ജനഹിതം എന്നിവയ്ക്കായി നീ ഇപ്പോൾ ഇത് ചെയ്യണം—മഹാപുണ്യമായ രാമസേതുവിൽ, ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ।

Verse 93

रामेण स्थापितं लिंगं रामनाथाभिधं पुरा । तस्याभिषेकतोयार्थं धनुष्कोट्या रघूद्वहः

പുരാതനകാലത്ത് രാമൻ ‘രാമനാഥ’ എന്ന നാമത്തിലുള്ള ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. അതിന്റെ അഭിഷേകജലത്തിനായി രഘുവംശശ്രേഷ്ഠൻ ധനുഷ്കോടിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 94

गां भित्त्वोत्पादयामास तीर्थं कोटीति विश्रुतम् । तव पूर्वावतारेण रामेणाक्लिष्टकर्मणा

നിന്റെ മുൻ അവതാരമായ അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ ശ്രീരാമൻ ഭൂമിയെ പിളർത്തി ‘കോടിതീർത്ഥം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ തീർത്ഥം പ്രकटമാക്കി.

Verse 95

ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं निर्मितं स्वयमेव यत् । तत्र स्नानं कुरुष्व त्वं धर्म्ये पापविनाशने

ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷശുദ്ധിക്കായി സ്വയം പ്രത്യക്ഷമായ ആ തീർത്ഥത്തിൽ—ധർമ്മ്യമാം പാപനാശകസ്ഥാനത്തിൽ—നീ സ്നാനം ചെയ്ക.

Verse 96

तेन ते मातुलवधाद्दोषः शीघ्रं विनंक्ष्यति । कोटितीर्थे हरेः स्नानं ब्रह्महत्यादिशोधकम्

ആ സ്നാനത്താൽ നിന്റെ മാതുലവധജന്യ ദോഷം വേഗത്തിൽ നശിക്കും. കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ഹരിനിമിത്തം ചെയ്യുന്ന സ്നാനം ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

Verse 97

स्वर्गमोक्षप्रदं पुंसामायुरारोग्यवर्धनम् । इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं नारदस्य स माधवः

അത് പുരുഷന്മാർക്ക് സ്വർഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു മുനി നാരദന്റെ വാക്ക് കേട്ട് മാധവൻ (അംഗീകരിച്ചു).

Verse 98

विसृज्य तानृषीन्सर्वांस्तस्मिन्नेव क्षणे द्विजाः । रामसेतौ ययौ तूर्णं स्वदोषपरि शुद्धये

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ ആ എല്ലാ ഋഷിമാരെയും വിടപറഞ്ഞ്, തന്റെ ദോഷം പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കുവാൻ ആ ദ്വിജൻ വേഗത്തിൽ രാമസേതുവിലേക്കു പോയി.

Verse 99

दिनैः कतिपयैर्गत्वा कोटितीर्थं यदूद्वहः । स्नात्वा संकल्पपूर्वं च दत्त्वा दानान्यनेकशः

കുറെ ദിവസങ്ങൾ യാത്ര ചെയ്ത് യദുകുലശ്രേഷ്ഠൻ കോടിതീർത്ഥത്തിലെത്തി. അവിടെ സംകല്പപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് അനേകംവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകി.

Verse 100

स मातुलवधोत्पन्नदोषेभ्यो मुमु चे क्षणात् । निषेव्य रामनाथं च स्वपुरं मथुरां ययौ

മാതുലവധത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് അവൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ മോചിതനായി. രാമനാഥനെ സേവിച്ച് തന്റെ നഗരമായ മഥുരയിലേക്കു പോയി.

Verse 104

श्रुत्वेमं पुण्यमध्यायं पठित्वा च मुनीश्वराः । ब्रह्महत्यादिभिः सत्यं मुच्यते पातकैर्नरः

ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ! ഈ പുണ്യാധ്യായം ശ്രവിക്കുകയും പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാതകങ്ങളിൽ നിന്നും സത്യമായി മോചിതനാകും.