Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्द्धनो धनवान्भवेत् । रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात्

aputro labhate putrānnirddhano dhanavānbhavet | rogī rogātpramucyeta baddho mucyeta baṃdhanāt

സന്താനമില്ലാത്തവൻ പുത്രന്മാരെ പ്രാപിക്കും; ദരിദ്രൻ ധനവാനാകും. രോഗി രോഗത്തിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; ബന്ധിതൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നു വിടുതൽ നേടും.

अपुत्रःa sonless man
अपुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ (नञ्) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः—‘न पुत्रः यस्य’ (one without a son)
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निर्धनःa poor man
निर्धनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर् (उपसर्ग) + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—‘धनं नास्ति यस्य’ (poor)
धनवान्wealthy
धनवान्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to subject/विशेष्यसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुपर्थक-प्रातिपदिक (possessive)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/सम्भावना), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोगीa sick person
रोगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रोगात्from disease
रोगात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
प्रमुच्येतwould be freed
प्रमुच्येत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√मुच् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे ‘is released’
बद्धःone who is bound
बद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Root√बन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तान्त-विशेष्यवत् (one who is bound)
मुच्येतwould be released
मुच्येत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे
बन्धनात्from bondage, from prison
बन्धनात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Vyāsa (continuing phalaśruti context)

Tirtha: धर्मारण्य

Type: kshetra

Listener: पाण्डुनन्दन

Scene: चार अवस्थाएँ प्रतीकात्मक: संतानहीन दम्पति को शिशु-प्राप्ति, दरिद्र को धन, रोगी को आरोग्य, कैदी के बन्धन टूटते हुए—ऊपर से कथा/देव-अनुग्रह का प्रकाश।

P
phalaśruti (promised fruits)

FAQs

Puṇya generated by devotion and sacred hearing is portrayed as removing obstacles in worldly life and supporting dharmic well-being.

Dharmāraṇya’s māhātmya, whose hearing is said to bestow these auspicious results.

Implicitly, listening to (or reciting) the māhātmya with faith as part of purāṇa-śravaṇa.