Adhyaya 21
അധ്യായം 21-ൽ ഗോത്ര–പ്രവര നിയമങ്ങളും വിവാഹയോഗ്യതയും സംബന്ധിച്ച ധർമ്മശാസ്ത്രപരമായ ഉള്ളടക്കം സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു. വ്യാസവചനത്തോടെ ആരംഭിച്ച്, പ്രസംഗസ്ഥലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേവതകൾ/ശക്തികൾ (പല നാമങ്ങളാൽ വർണിക്കപ്പെടുന്ന ദേവീമൂർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു; തുടർന്ന് ഗോത്ര–പ്രവരങ്ങളുടെ സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ, ഒരേ/വ്യത്യസ്ത പ്രവരങ്ങളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളോടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഒരേ ഗോത്രത്തിലോ ഒരേ പ്രവരത്തിലോ, കൂടാതെ ചില മാതൃപക്ഷ ബന്ധുവർഗങ്ങളിൽ വിവാഹം കർശനമായി നിരോധിക്കുന്നു. നിരോധിത വിവാഹങ്ങളുടെ സാമൂഹ്യ–യാജ്ഞിക ഫലങ്ങൾ—ബ്രാഹ്മണ്യസ്ഥിതിയുടെ നഷ്ടം, സന്തതിയിൽ ഹീനലക്ഷണം—എന്നിവ പറഞ്ഞ്, അത്തരം വിവാഹം ചെയ്തവർക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം മുതലായ പ്രായശ്ചിത്തവിധാനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. കാത്യായന, യാജ്ഞവൽക്യ, ഗൗതമൻ മുതലായവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെ അനുസരിച്ച് പിതൃ–മാതൃ വംശങ്ങളിൽ എത്ര ദൂരം വരെ വേർതിരിവ് അംഗീകാരം, ജ്യേഷ്ഠ–കനിഷ്ഠ സഹോദരരുടെ വിവാഹക്രമം, “പുനർഭൂ” തുടങ്ങിയ ഗൃഹധർമ്മ വർഗ്ഗീകരണങ്ങളും വിശദമാക്കുന്നു. ധാർമ്മിക ഗൃഹസ്ഥനിർമ്മാണത്തിന് നിയമസംരക്ഷണവും ലംഘനത്തിൽ ശുദ്ധിമാർഗ്ഗവും ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യമാണ്.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । तया चोत्पादिता राजञ्छरीरा त्कुलदेवताः
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! അവളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് കുലദേവതകൾ, അഥവാ രക്ഷക ദേവിമാരും ഉത്ഭവിച്ചു.
Verse 2
गात्रा ९ शांता १० शेषदेवी ११ वाराही १२ भद्रयोगिनी १३
അവരുടെ നാമങ്ങൾ ഇങ്ങനെ—ഗാത്രാ (9), ശാന്താ (10), ശേഷദേവി (11), വാരാഹി (12), ഭദ്രയോഗിനി (13)।
Verse 3
तारणी १८ वन कानंदा १९ चामुंडा २० च सुरेश्वरी २१
കൂടാതെ—താരണി (18), വനകാനന്ദാ (19), ചാമുണ്ടാ (20), സുറേശ്വരി (21) എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
Verse 4
दारभट्टारिकेत्या २२ द्या प्रत्येका शतधा पुनः । उत्पन्नाः शक्तयस्तस्मिन्नानारूपान्विताः शुभाः । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रवरण्यथ देवताः
അങ്ങനെ മറ്റൊരുത്തിക്ക് ദാരഭട്ടാരികാ (22) എന്ന നാമം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ഓരോരുത്തരും വീണ്ടും ശതഗുണമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവിടെ നാനാരൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ശുഭശക്തികൾ ഉത്ഭവിച്ചു. ഇനി മുതൽ ആ ദേവിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരെ ക്രമമായി ഞാൻ വിവരിക്കും.
Verse 5
आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाज २२ मांडव्यसगोत्रस्य वत्ससवात्स्यसवात्स्यायनस ४ सामान्यलौगाक्षसगोत्रस्य गोत्रजा भद्रयोगिनी प्रवर ३ काश्यपवसिष्ठ अवत्सार २० कौशिकसगोत्रस्य गोत्रजा पक्षिणी प्रवर ३ विश्वामित्र अथर्व भारद्वाज २१ सामान्यप्रवर १ पैमग्यसभरद्वाज २ समानप्रवरा २ लौगाक्षसगार्ग्यायनसकाश्यपकश्यप ४ समानप्रवर ३ कौशिककुशिकसाः २ समानप्रवरः ४ औपमन्युलोगाक्षस २ समानप्रवराः
ഇവിടെ വിവിധ ഗോത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രవర-സമൂഹങ്ങളുടെ (ഋഷി-പരമ്പരകളുടെ) പട്ടിക നൽകുന്നു—ആംഗിരസ–ബാർഹസ്പത്യ–ഭാരദ്വാജ മുതലായവ—എണ്ണവും ഉപശാഖാഭേദങ്ങളും സഹിതം. ധർമ്മപ്രകാരം വിവാഹത്തിൽ ഗോത്ര-പ്രവർ സാമ്യമോ ഭേദമോ നിർണ്ണയിക്കാൻ ഇത് അവലംബസൂചികയാണ്.
Verse 6
त्यजेत्समानप्रवरां सगोत्रां मातुः सपिंडामचिकित्स्यरोगाम् । अजातलोम्नीं च तथान्यपूर्वां सुतेन हीनस्य सुतां सुकृष्णाम्
സമാന പ്രവരവും സമാന ഗോത്രവും ഉള്ള കന്യയെ, കൂടാതെ മാതൃപക്ഷത്തിലെ സപിണ്ഡബന്ധിനിയെയും, ചികിത്സിക്കാനാകാത്ത രോഗബാധിതയെയും വധുവായി ഉപേക്ഷിക്കണം. ശരീരപാക്വതയുടെ ലക്ഷണമായ രോമം ഇനിയും ഉദിക്കാത്തവളെയും, മുൻവിവാഹിതയെയും, പുത്രനില്ലാത്ത പുരുഷന്റെ പുത്രിയെയും—അവൾ സുന്ദരിയായാലും—സ്വീകരിക്കരുത്.
Verse 7
एक एव ऋषिर्यत्र प्रवरेष्वनुवर्तते । तावत्समानगोत्रत्वमृते भृग्वंगिरोगणात्
പ്രവരങ്ങളിൽ ഒരു ഋഷിനാമം പോലും ഒരുപോലെ അനുസരിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത്, അത്രത്തോളം ഗോത്രസാമ്യം ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കണം—എന്നാൽ ഭൃഗു, ആംഗിരസ ഗണങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ പരമ്പരാഗത പ്രത്യേക അപവാദമുണ്ട്.
Verse 8
भद्रकाली च ५ माहेशी ६ सिंहोरी ७ धनमर्द्दनी
കൂടാതെ (ദേവീനാമങ്ങൾ): ഭദ്രകാളി (5), മാഹേശി (6), സിംഹോരി (7), ധനമർദ്ദിനി.
Verse 9
समानगोत्रप्रवरां कन्यामूढ्वोपगम्य च । तस्यामुत्पाद्य चांडालं ब्राह्मण्यादेव हीयते
സമാന ഗോത്രവും സമാന പ്രവരവും ഉള്ള കന്യയെ വിവാഹം ചെയ്ത് അവളോടു സഹവസിച്ച് സന്താനം ജനിപ്പിച്ചാൽ, ആ സന്താനം ചാണ്ഡാലനാകും; ആ പുരുഷനും ബ്രാഹ്മണ്യത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ പതിതനാകും.
Verse 10
कात्यायनः । परिणीय सगोत्रा तु समानप्रवरां तथा । त्यागं कृत्वा द्विजस्तस्यास्ततश्चांद्रायणं चरेत्
കാത്യായനൻ പറയുന്നു—ഒരു ദ്വിജൻ സമഗോത്രയും സമാനപ്രവരയും ഉള്ള സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവളെ ത്യജിച്ച് പിന്നെ ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം।
Verse 11
उत्सृज्य तां ततो भार्यां मातृवत्परिपालयेत्
ആ ഭാര്യയെ വിട്ടുവെച്ച ശേഷം, അവളെ മാതാവിനെപ്പോലെ പോഷിച്ചു സംരക്ഷിക്കണം।
Verse 12
याज्ञवल्क्यः । अरोगिणीं भ्रातृमतीमसमानार्षगोत्रजाम् । पंचमात्सप्तमार्दूर्ध्वं मातृतः पितृत स्तथा
യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറയുന്നു—ആരോഗ്യമുള്ള, സഹോദരന്മാർ ഉള്ള, വ്യത്യസ്ത ആർഷ-ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച കന്യയെ വിവാഹം ചെയ്യണം. മാതൃപക്ഷവും പിതൃപക്ഷവും—ഇരുവശത്തും അഞ്ചാമതിന് ശേഷം ഏഴാമത് വരെ വിവാഹം അനുവദനീയമാണ്।
Verse 13
असमानप्रवरैर्विवाह इति गौतमः । यद्येकं प्रवरं भिन्नं मातृगोत्रवरस्य च । तत्रोद्वाहो न कर्तव्यः सा कन्या भगिनी भवेत्
ഗൗതമൻ പറയുന്നു—വിവാഹം വ്യത്യസ്ത പ്രവരമുള്ളവരോടെയാകണം. മാതൃഗോത്ര-പ്രവരവുമായി ഒരു പ്രവരം പോലും ഒത്തുപോയാൽ, അവിടെ വിവാഹം ചെയ്യരുത്; ആ കന്യയെ സഹോദരിയായി കരുതണം।
Verse 14
दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते । परिवेत्ता स विज्ञेयः परिवित्तिस्तु पूर्वजः
ജ്യേഷ്ഠൻ അവിവാഹിതനായി നിൽക്കുമ്പോൾ ആരാണ് വിവാഹം ചെയ്ത് ഗൃഹ്യാഗ്നി-ഹോത്രസംയോഗം സ്വീകരിക്കുന്നതോ, അവൻ ‘പരിവേത്താ’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മുൻജൻ (ജ്യേഷ്ഠൻ) ‘പരിവിത്തി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 15
सदा पौनर्भवा कन्या वर्ज नीया कुलाधमा । वाचा दत्ता मनोदत्ता कृतकौतुकमंगला
പുനഃപുനഃ ‘പൗനർഭവാ’യായി തിരികെ കൊടുക്കപ്പെട്ട കന്യയെ കുലധർമ്മം പാലിക്കുന്ന വരൻ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം. അതുപോലെ വാക്കാൽ ദത്തയായതും, മനസ്സാൽ ദത്തയായതും, അല്ലെങ്കിൽ കൗതുകമംഗള (നിശ്ചയ/നിശ്ചിതാർഥ) കർമ്മങ്ങൾ നടന്നതുമായ കന്യയെ മറ്റൊരാൾ സ്വീകരിക്കരുത്।
Verse 16
उदकस्पर्शिता याच याच पाणिगृहीतका । अग्निं परिगता या च पुनर्भूः प्रसवा च या
ഉദകസ്പർശ (ജലസ്പർശ) കർമ്മം നടന്ന കന്യ, അല്ലെങ്കിൽ പാണിഗ്രഹണം നടന്നവൾ, അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നി പരിക്രമണം ചെയ്തവൾ—ഇവൾ വर्ज്യയാണ്. അതുപോലെ ‘പുനർഭൂ’ സ്ത്രീയും പ്രസവിച്ച (സന്താനവതി) സ്ത്രീയും വర్జ്യമാണ്।
Verse 17
योगेश्वरी १४ मोहलज्जा १५ कुलेशी १६ शकुलाचिता
‘യോഗേശ്വരി’, ‘മോഹലജ്ജാ’, ‘കുലേശീ’, ‘ശകുലാചിതാ’—ഇവ പട്ടികയിൽ 14–17 ആയി എണ്ണപ്പെട്ട നാമങ്ങൾ/ഉപാധികളാണ്।
Verse 18
अथावटंकाः कथ्यंते गोत्र १ पात्र २ दात्र ३ त्राशयत्र ४ लडकात्र १५ मंडकीयात्र १६ विडलात्र १७ रहिला १८ भादिल १९ वालूआ २० पोकीया २१ वाकीया २२ मकाल्या २३ लाडआ २४ माणवेदा २५ कालीया २६ ताली २७ वेलीया २८ पांवलन्डीया २९ मूडा ३० पीतूला ३१ धिगमघ ३२ भूतपादवादी ३४ होफोया ३५ शेवार्दत ३६ वपार ३७ वथार ३८ साधका ३९ बहुधिया ४०
ഇപ്പോൾ ‘അവടങ്കങ്ങൾ’ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—ഗോത്ര, പാത്ര, ദാത്ര, ത്രാശയത്ര, ലഡകാത്ര, മണ്ഡകീയാത്ര, വിഡലാത്ര, രഹിലാ, ഭാദില, വാലൂആ, പോകീയാ, വാകീയാ, മകാല്യാ, ലാഡആ, മാണവേദാ, കാലീയാ, താലീ, വേലീയാ, പാംവലണ്ടീയാ, മൂഡാ, പീതൂലാ, ധിഗമഘ, ഭൂതപാദവാദീ, ഹോഫോയാ, ശേവാർദത, വപാര, വഥാര, സാധകാ, ബഹുധിയാ—ഇങ്ങനെ പരമ്പരയിൽ 40 വരെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു।
Verse 19
मातुलस्य सुतामूढ्वा मातृगोत्रां तथैव च । समानप्रवरां चैव त्यक्त्वा चांद्रायणं चरेत्
ആരെങ്കിലും മാതുലന്റെ (മാമന്റെ) പുത്രിയെ, അല്ലെങ്കിൽ മാതൃഗോത്രത്തിലുള്ള സ്ത്രീയെ, അല്ലെങ്കിൽ സമാനപ്രവരമുള്ള സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്താൽ—അവളെ ഉപേക്ഷിച്ച് ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം।