Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2
सरित्सरःसमुद्रेषु क्षयं यातेषु सर्वशः । निर्मानुषवषट्कारे ह्यमर्यादगतिं गते
saritsaraḥsamudreṣu kṣayaṃ yāteṣu sarvaśaḥ | nirmānuṣavaṣaṭkāre hyamaryādagatiṃ gate
നദികളും തടാകങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും എല്ലായിടത്തും പൂർണ്ണമായി ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യരുടെ ‘വഷട്’കാരസഹിതമായ യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ നിലച്ചപ്പോൾ—അതെ, എല്ലാം മര്യാദാതീതമായ നിലയിലേക്കു വീണപ്പോൾ—…
Mārkaṇḍeya
Scene: A desolate landscape: cracked riverbeds, empty lakes, receded oceans; silent altars with no smoke, no ‘vaṣaṭ’ cries; the world appears beyond maryādā, with a seer observing the collapse.
FAQs
When dharmic rites fade and nature collapses, it signals cosmic imbalance—prompting reliance on the eternal divine.
No single tīrtha is named; the verse depicts universal dissolution within the Revā Khaṇḍa narrative frame.
It references the cessation of vaṣaṭ-kāra (Vedic oblation call), highlighting the breakdown of sacrificial order.