Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

प्राविशद्भवने दिव्ये काञ्चने रुक्ममालिनि । अपश्यत्स सुतान् भार्याममात्यान् दासभृत्यकान्

prāviśadbhavane divye kāñcane rukmamālini | apaśyatsa sutān bhāryāmamātyān dāsabhṛtyakān

അവൻ റുക്മമാലകളാൽ വിഭൂഷിതമായ ദിവ്യ സ്വർണമന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ തന്റെ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യയെയും മന്ത്രിമാരെയും ദാസ‑ഭൃത്യരെയും കണ്ടു.

प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भवनेin the house/palace
भवने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
दिव्येdivine
दिव्ये:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (भवने)
काञ्चनेgolden
काञ्चने:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (भवने)
रुक्ममालिनिadorned with golden garlands/ornaments
रुक्ममालिनि:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootरुक्म + मालिन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—रुक्मस्य मालिनि (षष्ठी-तत्पुरुष); विशेषणम् (भवने)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअप + √दृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
सुतान्sons
सुतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अमात्यान्ministers
अमात्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
दासभृत्यकान्servants and attendants
दासभृत्यकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदास + भृत्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; समासः—दासाश्च भृत्यकाः च (इतरेतर-द्वन्द्व)

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Interior of a golden mansion: pillars, gold garlands, a dignified figure entering; family members and ministers assembled; attendants in orderly rows.

M
Mārkaṇḍeya
A
Andhaka (contextual)

FAQs

The Purāṇas often contrast household splendor with the higher aim of dharma—showing how power and family ties shape (and can bind) a ruler’s choices.

None; the verse is domestic narrative within the Revā Khaṇḍa context.

None.