Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । चित्रोनाम महातेजा इन्द्रस्य दयितः पुरा । तस्य पुत्रो नृपश्रेष्ठ पत्त्रेश्वर इति श्रुतः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | citronāma mahātejā indrasya dayitaḥ purā | tasya putro nṛpaśreṣṭha pattreśvara iti śrutaḥ

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— പൂർവകാലത്ത് ‘ചിത്ര’ എന്ന മഹാതേജസ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ ഇന്ദ്രനു പ്രിയപ്പെട്ടവൻ. ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! അവന്റെ പുത്രൻ ‘പത്ത്രേശ്വരൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനെന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു।

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक: श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
चित्रःCitra (name)
चित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker/नाम-निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (particle) नामार्थक; 'by name'
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक: महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
दयितःbeloved (one)
दयितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृपश्रेष्ठ (प्रातिपदिक: नृप + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन; 'नृपाणां श्रेष्ठ'
पत्त्रेश्वरःPattreśvara (name/title)
पत्त्रेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्त्रेश्वर (प्रातिपदिक: पत्त्र + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'पत्त्राणाम् ईश्वरः'
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative)
श्रुतःwas known (as)
श्रुतः:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'is known/heard'

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya begins the tale, naming Citra—radiant and dear to Indra—and introducing his son Pattreśvara, setting a heroic-yet-fallible character arc.

M
Mārkaṇḍeya
C
Citra
I
Indra
P
Pattreśvara

FAQs

Tīrtha narratives are anchored in exemplary lineages and divine associations, strengthening faith in the site’s sanctity.

Pattreśvara is introduced as a renowned figure tied to the tīrtha’s fame.

None in this verse; it provides identification and lineage.