
ഈ അധ്യായത്തിൽ ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പുങ്ഖ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ഉപദേശിച്ച് അതിനെ “ഉത്തമ” തീർത്ഥമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. പൂർവകാലത്ത് ഈ തീർത്ഥത്തിൽ പുങ്ഖന് സിദ്ധി ലഭിച്ചുവെന്ന ഉദാഹരണം ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, സ്ഥലത്തിന്റെ പാവനത സ്ഥാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ കീർത്തിയെ ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) നടത്തിയ തപസ്സുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു—ക്ഷത്രിയാധിപത്യം അവസാനിപ്പിച്ച മഹാബലവാൻ, നർമദയുടെ ഉത്തര തീരത്ത് ദീർഘകാലം കഠിന തപസ്സു ചെയ്യുന്നു. അനന്തരം ഫലശ്രുതി ക്രമമായി പറയുന്നു—തീർത്ഥസ്നാനവും പരമേശ്വരപൂജയും ഇഹലോകത്തിൽ ബലവും പരലോകത്തിൽ മോക്ഷവും നൽകുന്നു; ദേവ-പിതൃ തർപ്പണം/പൂജ ചെയ്താൽ പിതൃഋണവിമുക്തി ലഭിക്കുന്നു; അവിടെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ രുദ്രലോകം വരെ മടങ്ങാത്ത ഗതി ഉറപ്പാകുന്നു. സ്നാനത്തിന് അശ്വമേധയാഗഫലം, ബ്രാഹ്മണഭോജനത്തിന് അത്യധിക പുണ്യവൃദ്ധി (ഒരാൾക്ക് കൊടുത്തതും അനേകരുടെ തുല്യഫലം), വൃഷഭധ്വജൻ (ശിവൻ) ആരാധനയ്ക്ക് വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ശൈവഭക്തിയുടെ പരിധിയിൽ സ്ഥലവിശേഷത്തിലെ കർമ്മങ്ങളെ മഹാഫലദായക ധർമ്മമാർഗമായി ഈ അധ്യായം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात पुङ्खिलं तीर्थमुत्तमम् । तत्र तीर्थे पुरा पुङ्खः पार्थ सिद्धिमुपागतः
ശ്രീമാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ താത! അതിന്റെ പിന്നാലെ ‘പുങ്ഖില’ എന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥമുണ്ട്. ആ തീർത്ഥത്തിൽ പുരാകാലത്ത് പൃഥാപുത്രൻ പുങ്ഖൻ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.
Verse 2
जामदग्न्यो महातेजाः क्षत्रियान्तकरः प्रभुः । तपः कृत्वा सुविपुलं नर्मदोत्तरतीरभाक्
ജാമദഗ്ന്യൻ മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രഭു—ക്ഷത്രിയാന്തകരൻ—നർമദയുടെ ഉത്തര തീരത്ത് ഇരുന്ന് അതിവിപുലമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
Verse 3
ततः प्रभृति विख्यातं पुङ्खतीर्थं नरेश्वर । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा ह्याराध्य परमेश्वरम्
ഹേ നരേശ്വരാ! അന്നുമുതൽ അത് ‘പുങ്ഖതീർത്ഥം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ…
Verse 4
इहलोके बलैर्युक्तः परे मोक्षमवाप्नुयात् । देवान्पित्ःन् समभ्यर्च्य पित्ःणामनृणी भवेत्
ഈ ലോകത്തിൽ അവൻ ബലസമ്പന്നനായി, പരലോകത്തിൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച് പിതൃഋണത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു.
Verse 5
तत्र तीर्थे नरो यस्तु प्राणत्यागं करोति वै । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഗതി അനിവർത്തിനി—വീണ്ടും മടങ്ങാത്തത്; സംശയമില്ലാതെ അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 6
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा हयमेधफलं लभेत्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധയാഗഫലത്തോടു തുല്യമായ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 7
तत्र तीर्थे नरो यस्तु ब्राह्मणान् भोजयेन्नृप । एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता
ഹേ രാജാവേ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണർക്കു ഭോജനം നൽകുകയാണെങ്കിൽ—ഒരു വിപ്രനെ ഭോജിപ്പിച്ചാലും കോടി വിപ്രന്മാരെ ഭോജിപ്പിച്ചതുപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
Verse 8
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्पूजयेद्वृषभध्वजम् । वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും വൃഷഭധ്വജനായ (ശിവനായി) ഭഗവാനെ പൂജിച്ചാൽ, സംശയമില്ലാതെ വാജപേയയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 210
अध्यायः
ഇവിടെ അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു