Adhyaya 173

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापप्रणाशनम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ! തുടർന്ന് നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലുള്ള പരമശോഭനവും സർവ്വപാപനാശകവുമായ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

सिद्धेश्वरमिति ख्यातं महापातकनाशनम् । यत्र शुद्धिं परां प्राप्तो देवदेवो महेश्वरः । पुरा हत्यायुतः पार्थ देवदेवस्त्रिशूलधृक्

അത് ‘സിദ്ധേശ്വരം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം, മഹാപാതകനാശകം. അവിടെ ദേവദേവൻ മഹേശ്വരൻ പരമശുദ്ധി പ്രാപിച്ചു; ഹേ പാർഥാ! പൂർവ്വം ത്രിശൂലധാരി പ്രഭു ഹത്യാദോഷഭാരത്തോടെ ആയിരുന്നു.

Verse 3

पुरा पञ्चशिरा आसीद्ब्रह्मा लोकपितामहः । तेनानृतं वचश्चोक्तं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे

പൂർവ്വകാലത്ത് ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് അഞ്ചു ശിരസ്സുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഏതോ കാരണാന്തരത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ അസത്യവചനം പറഞ്ഞു.

Verse 4

तच्छ्रुत्वा सहसा तस्मै चुकोप परमेश्वरः । छेदयामास भगवान्मूर्धानं करजैस्तदा

അത് കേട്ട ഉടൻ പരമേശ്വരൻ അവനോടു ക്രോധിച്ചു. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്റെ നഖങ്ങളാൽ (ഒരു) ശിരസ് ഛേദിച്ചു.

Verse 5

तस्य तत्करसंलग्नं च्यवते न कदाचन । ततो हि देवदेवेशः पर्यटन् पृथिवीमिमाम्

ആ (ഛിന്ന ശിരസ്) അവന്റെ കൈയിൽ ചേർന്നതുപോലെ തന്നെ, ഒരിക്കലും വിട്ടുപോയില്ല. അതിനാൽ ദേവദേവേശ്വരൻ ഈ ഭൂമിയിൽ പര്യടനം ചെയ്യാൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 6

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तस्यां तदपतच्छिरः । पतिते तु कपाले च ब्रह्महत्या न मुञ्चति

അനന്തരം വാരാണസിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ആ ശിരസ് അവിടെ തന്നെ വീണു. എങ്കിലും കപാലം വീണിട്ടും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അവനെ വിട്ടുമാറിയില്ല.

Verse 7

ततस्तु सागरे गत्वा पूर्वे च दक्षिणे तथा । पश्चिमे चोत्तरे पार्थ देवदेवो महेश्वरः

അതിനു ശേഷം, ഹേ പാർഥ, ദേവദേവ മഹേശ്വരൻ സമുദ്രത്തിലേക്കു പോയി; അതുപോലെ കിഴക്ക്, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് എന്നിങ്ങനെ എല്ലാദിക്കുകളിലും സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 8

पर्यटन्सर्वतीर्थेषु ब्रह्महत्या न मुञ्चति । नर्मदादक्षिणे कूले सुतीर्थं प्राप्तवान् प्रभुः

അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പര്യടിച്ചിട്ടും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം വിട്ടുമാറിയില്ല. പിന്നെ പ്രഭു നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 9

कुलकोटिं समासाद्य प्रार्थयामास चात्मवान् । प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा बभूव गतकल्मषः

കുലകോടിയിൽ എത്തി ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള പ്രഭു പ്രാർത്ഥിച്ചു. തുടർന്ന് പ്രായശ്ചിത്തം നിർവഹിച്ചു, അവൻ കല്മഷരഹിതനായി.

Verse 10

ततो निष्कल्मषो जातो देवदेवो महेश्वरः । हत्वा सुरेभ्यस्तत्स्थानं ततश्चान्तर्दधे प्रभुः

അപ്പോൾ ദേവദേവ മഹേശ്വരൻ നിഷ്കല്മഷനായി. ദേവന്മാർക്കായി ആ സ്ഥലം ഉറപ്പാക്കി, തുടർന്ന് പ്രഭു അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 11

तदाप्रभृति तत्तीर्थं शुद्धरुद्रेति कीर्तितम् । विख्यातं त्रिषु लोके ब्रह्महत्याहरं परम्

അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ‘ശുദ്ധരുദ്ര’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെട്ടു. ത്രിലോകങ്ങളിലും അത് ബ്രഹ്മഹത്യാ-നാശകമായ പരമ തീർത്ഥമായി പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 12

मासे मासे सिते पक्षेऽमावास्यायां युधिष्ठिर । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः

ഹേ യുധിഷ്ഠിര, മാസംതോറും ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അമാവാസ്യാദിവസം അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകൾക്കും ദേവതകൾക്കും തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം.

Verse 13

दद्यात्पिण्डं पित्ःणां तु भावितेनान्तरात्मना । तस्य ते द्वादशाब्दानि सुतृप्ताः पितरो नृप

ഹേ നൃപ, അന്തരാത്മയിൽ ഭക്തിയും ഏകാഗ്രതയും നിറച്ച് പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം അർപ്പിക്കണം; അതിനാൽ അവന്റെ പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം പൂർണ്ണമായി തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 14

गन्धधूपप्रदीपाद्यैरभ्यर्च्य परमेश्वरम् । शुद्धेश्वराभिधानं तु शिवलोके महीयते

സുഗന്ധം, ധൂപം, ദീപം മുതലായവകൊണ്ട് പരമേശ്വരനെ അർച്ചിച്ചാൽ (ഭക്തൻ) ശിവലോകത്തിൽ ‘ശുദ്ധേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 15

एतत्ते कथितं राजञ्छुद्धरुद्रमनुत्तमम् । मया श्रुतं यथा देवसकाशाच्छूलपाणिनः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

ഹേ രാജൻ, ‘ശുദ്ധരുദ്ര’ എന്ന ആ അനുത്തമ (തീർത്ഥ/പ്രകടസ്വരൂപ)ത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു—ശൂലപാണി ദേവനിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ തന്നെ. ശ്രദ്ധയോടെ അവിടെ സമീപിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 173

अध्याय

അധ്യായം—ഗ്രന്ഥത്തിലെ അധ്യായവിഭാഗം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അടയാളം।