Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

एते चान्ये महाभागाः सप्तसाहस्रसंज्ञिताः । मोक्षं गताः सह सुतैस्तत्तीर्थं तेन मोक्षदम्

ete cānye mahābhāgāḥ saptasāhasrasaṃjñitāḥ | mokṣaṃ gatāḥ saha sutaistattīrthaṃ tena mokṣadam

ഇവരും മറ്റു മഹാഭാഗ്യരും ‘സപ്തസാഹസ്ര’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധർ; പുത്രന്മാരോടുകൂടെ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു; അതിനാൽ ആ തീർത്ഥം മോക്ഷദായകമെന്നു പ്രശസ്തം.

एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महाभागाःgreatly fortunate, illustrious
महाभागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (पूर्वपद) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; कर्मधारय-समास (महान् भागः: greatly fortunate)
सप्तसाहस्रसंज्ञिताःcalled 'seven thousand'
सप्तसाहस्रसंज्ञिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या) + साहस्र (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ज्ञा + सम्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (सप्तसाहस्र-इति संज्ञा यस्य/येषाम्: named 'seven thousand')
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
गताःhaving gone, attained
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक-कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्रियाविशेषणवत्/विधेय (predicate)
सहtogether with
सह:
Sahakari (Associative/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-अव्यय (preposition/adverb: 'together with')
सुतैःwith sons
सुतैः:
Sahakari (Associative/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
तीर्थम्pilgrimage-ford, sacred place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनby that, therefore
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मोक्षदम्granting liberation
मोक्षदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा 'to give' with -द)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (मोक्षं ददाति इति: giving liberation)

Śrī Mārkaṇḍeya (continuing)

Tirtha: Mokṣada Tīrtha at Tamahā–Revā Saṅgama (as characterized here)

Type: sangam

Scene: At a radiant river confluence, a vast assembly of ascetics—symbolically 'seven thousand'—stand with their sons, performing final rites of renunciation; light rises upward, indicating liberation, while the river glows as mokṣa-tīrtha.

M
Mokṣatīrtha
S
Saptasāhasra (Seven Thousand)

FAQs

A tīrtha’s defining glory is its power to carry seekers to liberation, demonstrated by exemplary communities attaining mokṣa.

Mokṣatīrtha, explicitly called mokṣada due to liberating attainments associated with it.

No single rite is specified; the verse provides an attainment-based endorsement of the tīrtha’s mokṣa-granting efficacy.