Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

ततस्तैर्धर्मपालैस्तु धर्मराजप्रचोदितैः । निरीक्षिता पुराणोक्ता कर्मजा गतिरागतिः

tatastairdharmapālaistu dharmarājapracoditaiḥ | nirīkṣitā purāṇoktā karmajā gatirāgatiḥ

അപ്പോൾ ധർമ്മരാജനായ യമന്റെ പ്രേരണയാൽ ആ ധർമ്മപാലകർ പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കർമ്മജന്യ ഗതി-ആഗതി (പോകലും വരവും) പരിശോധിച്ചു।

ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverb: 'then/from that')
तैःby them
तैः:
करण/कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
धर्मपालैःby the guardians of dharma
धर्मपालैः:
करण/कर्ता
TypeNoun
Rootधर्मपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः: धर्मस्य पालकाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
धर्मराजप्रचोदितैःurged by Dharmarāja
धर्मराजप्रचोदितैः:
विशेषण (Qualifier of dharmapālaiḥ)
TypeAdjective
Rootधर्मराज + प्रचोदित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः: धर्मराजेन प्रचोदिताः (तृतीया-तत्पुरुष)
निरीक्षिताwas examined/inspected
निरीक्षिता:
क्रिया/विधेय
TypeVerb
Rootनि+ईक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुराणोक्ताas stated in the Purāṇas
पुराणोक्ता:
विशेषण (Qualifier of gatiḥ)
TypeAdjective
Rootपुराण + उक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: पुराणेषु उक्ता (सप्तमी-तत्पुरुष)
कर्मजाborn of karma
कर्मजा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकर्मन् + ज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: कर्मणः जाता (षष्ठी-तत्पुरुष)
गतिःthe course/destination
गतिः:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आगतिःand return/coming
आगतिः:
समुच्चित-विषय
TypeNoun
Rootआगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'गतिरागतिः' इति द्वन्द्वार्थे समुच्चय

Narrator (within the Revā Khaṇḍa story-world), describing Yama’s attendants

Scene: Dharmapālas gather around Citragupta’s desk, comparing ledgers with Purāṇic scrolls, tracing a soul’s karmic route like a map of worlds.

D
Dharmapāla
D
Dharmarāja (Yama)
P
Purāṇa
K
Karma

FAQs

Karmic law governs both post-death movement and return to embodiment, and dharma is administered under Yama’s supervision.

This verse is preparatory; the adhyāya’s focus is Śukla Tīrtha on the Narmadā, which later overrides ordinary karmic jurisdiction.

None explicitly; it emphasizes scriptural (Purāṇic) standards for judging karmic outcomes.