Mantra 13
Rishi: Savitṛ hymn-complex (RV parallel tradition).
Devata: Savitṛ.
Chandas: Anuṣṭubh (YV form)
Samhita Patha (Devanagari)
रा॒तिᳪ सत्प॑तिं म॒हे स॑वि॒तार॒मुप॑ ह्वये । आ॒स॒वं दे॒ववी॑तये
Transliteration
rātíṃ sátpatiṃ mahé savitā́ram úpa hvaye | āsaváṃ devávītaye ||
Translation
മഹത്തായ രാതിക്കായി (ദാനത്തിനായി) ഞാൻ സത്പതി സവിതൃയെ സമീപത്തേക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ആസവം (പ്രേരണ/ഉത്സാഹം) വേണ്ടി, ദേവവീതയേ (ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദ-ഭോഗത്തിനായി).
Padapatha (Word Analysis)
रा॒तिम् । सत्-प॑तिम् । म॒हे । स॒वि॒तार॑म् । उप॑ । ह्वये । आ॒स॒वम् । दे॒व-वी॑तये ।
Word by Word
रा॒तिम्gift; offering
रा॒तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootराति- (स्त्री. प्रातिपदिक; √रा/√दा ‘देने’ से ‘दान/भेंट’ अर्थ) अथवा ‘राति’ = दान
सत्पतिम्the good lord; true master
सत्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसत्पति- (पुं. प्रातिपदिक; सत् + पति) अथवा ‘सत्पति’ = उत्तम/सज्जन-स्वामी, श्रेष्ठ पति
महेgreat
महे:
कर्म
TypeAdjective
Rootमहत्- (विशेषण-प्रातिपदिक) ‘महान्’
सवितारम्Savitṛ (the impeller; Sun-deity)
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ- (पुं. प्रातिपदिक) ‘सविता’
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयेI invoke; I call
ह्वये:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध: ‘अहम्’)
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने) ‘to call/invoke’
आसवम्the pressed/fermented juice; libation
आसवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआसव- (पुं. प्रातिपदिक) ‘आसव’ = सोम/रस/निष्पन्न पेय, यहाँ याग-रस
देववीतयेfor the gods’ coming/acceptance; for divine enjoyment
देववीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेववीति- (स्त्री. प्रातिपदिक; देव + वीति ‘आगमन/आह्वान/स्वीकार’)
Entities Mentioned
S
SavitṛRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes