Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 42
श्रद्धामाहात्म्यं तथा देवीप्रश्नः
The Greatness of Śraddhā and Devī’s Question to Śiva
फलकामनया कर्मकरणात्प्रतिबध्यते । न कर्ममात्रकरणात्तस्मात्कर्मफलं त्यजेत् । प्रथमं कर्मयज्ञेन बहिः सम्पूज्य मां प्रिये । ज्ञानयोगरतो भूत्वा पश्चाद्योगं समभ्यसेत्
phalakāmanayā karmakaraṇātpratibadhyate | na karmamātrakaraṇāttasmātkarmaphalaṃ tyajet | prathamaṃ karmayajñena bahiḥ sampūjya māṃ priye | jñānayogarato bhūtvā paścādyogaṃ samabhyaset
ഫലകാമനയോടെ കർമ്മം ചെയ്യുന്നതാൽ ജീവൻ ബന്ധിതനാകുന്നു; കർമ്മം മാത്രം ചെയ്യുന്നതാൽ അല്ല. അതിനാൽ കർമ്മഫലാസക്തി ഉപേക്ഷിക്കണം. ഹേ പ്രിയേ! ആദ്യം കർമ്മയജ്ഞത്തിലൂടെ ബാഹ്യമായി എന്നെ സമ്പൂജിച്ച്, പിന്നെ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ നിരതനായി യോഗം സ്ഥിരമായി അഭ്യസിക്കണം।
Lord Shiva
Tattva Level: pashu
Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti
Shakti Form: Pārvatī
Role: teaching
FAQs
It teaches that bondage arises from fruit-desire (phalakāmanā), not from action itself, and prescribes a Shaiva path that matures from outward worship to inner knowledge and meditative Yoga, culminating in liberation through Shiva’s grace.
It affirms a graded discipline: begin with external, saguna-oriented worship and ritual action offered to Shiva (including Linga-pūjā in practice), then refine into jñāna and yoga where the mind becomes fit to realize Shiva as the supreme Pati beyond bondage.
The verse suggests starting with karmayajña—performing prescribed worship and offerings to Shiva without craving results—followed by jñāna-yoga and sustained meditation (yoga-abhyāsa) to stabilize inner realization.