Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 25
मनु-शतरूपा-प्रसूतिः तथा दक्षकन्याविवाहाः
Manu–Śatarūpā, Prasūti, and the Marriages of Dakṣa’s Daughters
तदीयाः पुत्रपौत्राश्च येतीतास्ते सहस्रशः । प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दन्तोग्निरभवत्सुतः । पूर्वजन्मनि योगस्त्यस्स्मृतः स्वायंभुवे ऽंतरे । तत्संततीया बहवः पौलस्त्या इति विश्रुताः । क्षमा तु सुषुवे पुत्रान्पुलहस्य प्रजापतेः
tadīyāḥ putrapautrāśca yetītāste sahasraśaḥ | prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dantognirabhavatsutaḥ | pūrvajanmani yogastyassmṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ṃtare | tatsaṃtatīyā bahavaḥ paulastyā iti viśrutāḥ | kṣamā tu suṣuve putrānpulahasya prajāpateḥ
അവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും—കാലഗതിയിൽ പരലോകഗാമികളായവർ—ആയിരങ്ങളായി ഉണ്ടായിരുന്നു. പുലസ്ത്യന്റെ ഭാര്യ പ്രീതിയിൽ നിന്ന് ‘ദന്തോഗ്നി’ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിലെ മുൻജന്മത്തിൽ അവൻ ‘യോഗസ്ത്യ’ എന്ന പേരിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ സന്തതിയിൽ പലരും ‘പൗലസ്ത്യർ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായി. കൂടാതെ പ്രജാപതി പുലഹന്റെ ഭാര്യ ക്ഷമയും പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
Suta Goswami
Tattva Level: pashu
Cosmic Event: svayambhuva-manvantara (primordial epoch marker)
FAQs
It situates human and sage lineages within cosmic time (Manvantaras), implying that embodied souls (paśu) move through births under divine order, while Shiva as Pati remains the unchanging ground beyond genealogy.
Though genealogical, it supports the Purāṇic setting in which sages and Prajāpatis uphold dharma; in Shaiva framing, such order is sustained by Saguna Shiva’s governance, while Linga-worship points beyond these changing lineages to the eternal Pati.
No specific rite is prescribed in this verse; the practical takeaway is śraddhā and japa—especially Panchākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya")—as the steady means for liberation across the cycles of birth described here.