देवस्तुतिवर्णनम् (Deva-stuti-varṇana) — “Description of the Gods’ Hymn/Praise”

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एतच्छुत्वा तु सर्वेषां देवादीनां वचो हरः । अंगीचकार सुप्रीत्या शरण्यो भक्तवत्सलः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ദേവന്മാരാദികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഹരൻ, ശരണദായിയും ഭക്തവത്സലനും ആയ അവൻ, മഹാ പ്രീതിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ അത് അംഗീകരിച്ചു.

Verse 2

एतस्मिन्नंतरे देवी पुत्राभ्यां संयुता शिवा । आजगाम मुने तत्र यत्र देवान्वितो हरः

ഇതിനിടയിൽ, ഹേ മുനേ, ദേവി ശിവാ തന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോടുകൂടെ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം നിലകൊണ്ടിരുന്ന ഹരൻ (ശിവൻ) ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു.

Verse 3

अथागतां शिवां दृष्ट्वा सर्वे विष्ण्वादयो द्रुतम् । प्रणेमुरतिनम्रास्ते विस्मिता गतसंभ्रमाः

ശിവാ ദേവിയുടെ വരവ് കണ്ടപ്പോൾ, വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാവരും ഉടൻ പ്രണാമം ചെയ്തു; അവർ അത്യന്തം വിനീതരായി, വിസ്മയത്തോടെ, അവരുടെ മുഴുവൻ ആശങ്കയും അകലപ്പെട്ടു.

Verse 4

प्रोचुर्जयेति सद्वाक्यं मुने सर्वे सुलक्षणम् । तूष्णीमासन्नजानंतस्तदागमनकारणम्

ഹേ മുനേ! എല്ലാവരും മംഗളവചനമായി “ജയം! ജയം!” എന്നു ഉച്ചരിച്ചു; എന്നാൽ അവന്റെ വരവിന്റെ കാരണം അറിയാതെ പിന്നെ മൗനമായി നിന്നു.

Verse 5

अथ सर्वैः स्तुता देवैर्देव्यद्भुतकुतूहला । उवाच स्वामिनं प्रीत्या नानालीलाविशारदम्

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവി, അത്ഭുതകുതൂഹലത്തോടെ നിറഞ്ഞ്, പ്രീതിയോടെ തന്റെ സ്വാമിയെ—നാനാലീലകളിൽ നിപുണനെ—സംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.

Verse 6

देव्युवाच । क्रीडमानं विभो पश्य षण्मुखं रविसंनिभम् । पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठ भूषितं भूषणैर्वरैः

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ! കളിച്ചുല്ലസിക്കുന്ന ഈ ഷൺമുഖനെ നോക്കുക; സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തൻ. ഇദ്ദേഹം ശ്രേഷ്ഠപുത്രൻ, പുത്രവാന്മാരിൽ ഉത്തമൻ, ഉത്തമാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതൻ.

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ പഞ്ചമ യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ‘ദേവസ്തുതിവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഏഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 8

न सस्मारागतान्दैत्यान्निजतेजोनिपीडितान् । स्कंदमालिंग्य चाघ्राय मुगोदाति महेश्वरः

സ്വന്തം ദിവ്യ തേജസ്സിന്റെ പ്രചണ്ഡതയിൽ ആവിഷ്ടനായ മഹേശ്വരന് സമീപിച്ചുവരുന്ന ദൈത്യരെപ്പോലും ഓർമ്മയില്ലാതായി. സ്കന്ദനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് സ്നേഹത്തോടെ തല മണന്ന് അദ്ദേഹം മൗനനായി।

Verse 9

जगदम्बाथ तत्रैव संमंत्र्य प्रभुणा च सा । स्थित्वा किञ्चित्समुत्तस्थौ नानालीलाविशारदा

അപ്പോൾ ജഗദംബ അവിടെയേ പ്രഭുവുമായി ആലോചിച്ച് കുറച്ചുനേരം നിന്നു; നാനാ ലീലകളിൽ നിപുണയായ ആ ദേവി വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു।

Verse 10

ततस्सनंदी सह षण्मुखेन तया च सार्द्धं गिरिराजपुत्र्या । विवेश शम्भुर्भवनं सुलीलः सुरैस्समस्तैरभिवंद्यमानः

അതിനുശേഷം ശംഭു നന്ദിയോടും ഷൺമുഖനോടും ഗിരിരാജപുത്രിയായ (പാർവതി) ദേവിയോടും കൂടി സുലീലമായി തന്റെ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; എല്ലാ ദേവന്മാരും വന്ദിച്ചു।

Verse 11

द्वारस्य पार्श्वतः तस्थुर्देवदेवस्य धीमतः । तेऽथ देवा महाव्यग्रा विमनस्का मुनेऽखिलः

അവർ ആ ധീമാനായ ദേവദേവന്റെ വാതിലിന്റെ വശത്ത് നിന്നു. പിന്നെ, ഹേ മുനിയേ, ആ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും അത്യന്തം വ്യാകുലരായി മനസ്സിൽ നിരാശപ്പെട്ടു।

Verse 12

किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं कः स्यादस्मत्सुखप्रदः । किं तु किंत्विति संजातं हा हताः स्मेति वादिनम्

“എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടേക്ക് പോകണം? ഞങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമവും ആശ്വാസവും നൽകുന്നവൻ ആരാകും?”—എന്ന് ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘പക്ഷേ എന്ത്? എന്ത് തന്നേ?’ എന്നു പറയുകയും വിലപിച്ച്, “അയ്യോ, ഞങ്ങൾ തകർന്നു!” എന്നു കരയുകയും ചെയ്തു।

Verse 13

अन्योन्यं प्रेक्ष्य शक्राद्या बभूवुश्चातिविह्वलाः । प्रोचुर्विकलवाक्यं ते धिक्कुर्वन्तो निजं विधिम्

പരസ്പരം നോക്കി ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ അത്യന്തം വിഹ്വലരായി. അവർ തളർന്ന വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചു, തങ്ങളുടെ തന്നെ നയവും എടുത്ത നടപടിയും ശപിച്ചു നിന്ദിച്ചു.

Verse 14

पापा वयमिहेत्यन्ये ह्यभाग्याश्चेति चापरे । ते भाग्यवंतो दैत्येन्द्रा इति चान्येऽब्रुवन् सुराः

ചില ദേവന്മാർ “ഞങ്ങൾ ഇവിടെ പാപികളാണ്” എന്നു പറഞ്ഞു; മറ്റുചിലർ “ഞങ്ങൾ തീർച്ചയായും ദുർഭാഗ്യവാന്മാരാണ്” എന്നു പറഞ്ഞു. മറ്റുള്ളവർ “ആ ദൈത്യേന്ദ്രന്മാരാണ് യഥാർത്ഥ ഭാഗ്യവാന്മാർ” എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു.

Verse 15

तस्मिन्नेवांतरे तेषां श्रुत्वा शब्दाननेकशः । कुंभोदरो महातेजा दंडेनाताडयत्सुरान्

അപ്പോഴുതന്നെ അവരുടെ പലവിധ നിലവിളികളും കലഹശബ്ദങ്ങളും കേട്ട് മഹാതേജസ്സുള്ള കുംഭോദരൻ ദണ്ഡംകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ അടിച്ചു.

Verse 16

दुद्रुवुस्ते भयाविष्टा देवा हाहेति वादिनः । अपतन्मुनयश्चान्ये विह्वलत्वं बभूव ह

ഭയത്തിൽ ആകുലരായ ആ ദേവന്മാർ “ഹായ്! ഹായ്!” എന്നു വിലപിച്ചുകൊണ്ട് ഓടിപ്പോയി. മറ്റു മുനിമാരും വീണു, അത്യന്തം വിഹ്വലരായി.

Verse 17

इन्द्रस्तु विकलोतीव जानुभ्यामवनीं गतः । अन्ये देवर्षयोतीव विकलाः पतिता भुवि

ഇന്ദ്രൻ അപംഗനായതുപോലെ, അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ച് മുട്ടുകുത്തി ഭൂമിയിലേക്കു വീണു. മറ്റു ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരും വളരെ ദുർബലരായി നിലത്തുവീണു.

Verse 18

सर्वे मिलित्वा मुनयस्सुराश्च सममाकुलाः । संगता विधिहर्योस्तु समीपं मित्रचेतसोः

അപ്പോൾ എല്ലാ മുനിമാരും ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി, ഒരുപോലെ ആകുലരായി, പരസ്പരം സൗഹൃദചിത്തമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു.

Verse 19

अहो विधिबलं चैतन्मुनयः कश्यपादयः । वदंति स्म तदा सर्वे हरि लोकभयापदम्

“അഹോ! ഇതാണ് വിധിയുടെ (നിയതിയുടെ) മഹാബലം.” അപ്പോൾ കശ്യപാദി എല്ലാ മുനിമാരും, ലോകങ്ങളുടെ ഭയസങ്കടത്തിൽ ആശ്രയമായ ഹരിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഒരുമിച്ച് പറഞ്ഞു.

Verse 20

अभाग्यान्न समाप्तं तु कार्यमित्यपरे द्विजाः । कस्माद्विघ्नमिदं जातमित्यन्ये ह्यति विस्मिताः

ചില ദ്വിജന്മാർ പറഞ്ഞു—“ദുര്ഭാഗ്യത്താൽ കാര്യം പൂർത്തിയായില്ല.” മറ്റുള്ളവർ അത്യന്തം വിസ്മയത്തോടെ—“ഈ വിഘ്നം എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്?” എന്നു ചോദിച്ചു.

Verse 21

इत्येवं वचनं श्रुत्वा कश्यपाद्युदितं मुने । आश्वासयन्मुनीन्देवान् हरिर्वाक्यमुपाददे

ഹേ മുനേ, കശ്യപാദികൾ ഉച്ചരിച്ച ആ വചനങ്ങൾ കേട്ട്, മുനികളെയും ദേവന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഹരി (വിഷ്ണു) അപ്പോൾ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 22

विष्णुरुवाच । हे देवा मुनयस्सर्वे मद्वचः शृणुतादरात् । किमर्थं दुःखमापन्ना दुखं तु त्यजताखिलम्

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവന്മാരേ, സർവ്വ മുനിമാരേ, എന്റെ വചനങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുവിൻ। എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ദുഃഖത്തിലായതു? ഈ ദുഃഖം മുഴുവനും ഉപേക്ഷിക്കുവിൻ।

Verse 23

महदाराधनं देवा न सुसाध्यं विचार्य्यताम् । महदाराधने पूर्वं भवेद्दुःखमिति श्रुतम् । विज्ञाय दृढतां देवाः प्रसन्नो भवति ध्रुवम्

ഹേ ദേവന്മാരേ, ആലോചിക്കുവിൻ—മഹാ ആരാധന എളുപ്പത്തിൽ സാധ്യമല്ല. പരമ്പരയിൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നത്: അത്തരം മഹാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പ് ദുഃഖം വരും. എന്നാൽ പ്രഭു നിങ്ങളുടെ ദൃഢത അറിഞ്ഞാൽ, അവൻ നിശ്ചയമായി പ്രസന്നനാകും।

Verse 24

शिवस्सर्वगणायक्षस्सहसा परमेश्वरः । विचार्यतां हृदा सर्वैः कथं वश्यो भवेदिति

സകല ഗണയക്ഷസഹിതനായ പരമേശ്വരൻ ശിവൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി എത്തിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിക്കൂ—ഏത് ഉപായംകൊണ്ട് അവനെ വശപ്പെടുത്താം?

Verse 25

प्रणवं पूर्वमुच्चार्य्य नमः पश्चादुदाहरेत् । शिवायेति ततः पश्चाच्छुभद्वयमतः परम्

ആദ്യം പ്രണവം ‘ഓം’ ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ ‘നമഃ’ എന്നു പറയുക. തുടർന്ന് ‘ശിവായ’ എന്നു ചൊല്ലി, അവസാനം രണ്ട് മംഗളാക്ഷരങ്ങൾ ചേർക്കുക—ഇതാണ് പൂർണ്ണ മന്ത്രം.

Verse 26

कुरुद्वयं ततः प्रोक्तं शिवाय च ततः पुनः । नमश्च प्रणवश्चैव मंत्रमेवं सदा बुधाः

അതിനുശേഷം ‘കു-രു’ എന്ന രണ്ടു അക്ഷരങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ വീണ്ടും ‘ശിവായ’. ‘നമഃ’യും പ്രണവമായ ‘ഓം’ഉം ചേർത്ത്—മന്ത്രം ഇങ്ങനെ തന്നെയെന്ന് പണ്ഡിതർ സദാ പറയുന്നു।

Verse 27

अवर्तध्वं पुनर्यूयं यदि शंभुकृते तदा । कोटिमेकं तथा जप्त्वा शिवः कार्यं करिष्यति

ഇത് ശംഭുവിന്റെ കാര്യത്തിനായിട്ടാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ വീണ്ടും മടങ്ങിവരിക. തുടർന്ന് ഒരു കോടി ജപം ചെയ്താൽ ശിവൻ കാര്യസിദ്ധി വരുത്തും।

Verse 28

इत्युक्ते च तदा तेन हरिणा प्रभविष्णुना । तथा देवाः पुनश्चक्रुर्हरस्याराधनं मुने

അപ്പോൾ പ്രഭാവശാലിയായ ഹരി വിഷ്ണു അങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ, ഹേ മുനേ, ദേവന്മാർ വീണ്ടും ഹരൻ (ശിവൻ)നെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു।

Verse 29

संजजाप हरिश्चापि सविधिश्शिवमानसः । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं मुनीनां च विशेषतः

അപ്പോൾ ഹരി (വിഷ്ണു)യും യഥാവിധി, മനസ്സിനെ ശിവനിൽ ലയിപ്പിച്ച്, ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായും പ്രത്യേകിച്ച് മുനിമാരുടെ ഹിതസിദ്ധിക്കായും ജപം ചെയ്തു।

Verse 30

मुहुः शिवेति भाषंतो देवा धैर्यसमन्विताः । कोटिसंख्यं तदा कृत्वा स्थितास्ते मुनिसत्तम

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ധൈര്യസമ്പന്നരായ ദേവന്മാർ ആവർത്തിച്ച് “ശിവ! ശിവ!” എന്നു വിളിച്ചു; പിന്നെ കോടിസംഖ്യയായ സൈന്യമായി ഒരുമിച്ച് ഉറച്ചുനിന്നു।

Verse 31

एतस्मिन्नंतरे साक्षाच्छिवः प्रादुरभूत्स्वयम् । यथोक्तेन स्वरूपेण वचनं चेदमब्रवीत्

അന്നേരം സാക്ഷാൽ ശിവൻ സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായി. മുൻപ് വിവരണപ്പെട്ട അതേ സ്വരൂപത്തിൽ പ്രാദുർഭവിച്ച് ഈ വചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 32

श्रीशिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा मुनयश्च शुभव्रताः । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूत जयेनानेन चेप्सितम्

ശ്രീശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു— “ഹേ ഹരി, ഹേ വിധാതാ, ഹേ ദേവന്മാരേ, ശുഭവ്രത മുനിമാരേ! ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. വരം പറയുക; ഈ ജയത്തോടൊപ്പം ഇഷ്ടഫലവും നേടുക.”

Verse 33

देवा ऊचुः । यदि प्रसन्नो देवेश जगदीश्वर शंकर । सुरान् विज्ञाय विकलान् हन्यंतां त्रिपुराणि च

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശാ, ജഗദീശ്വര ശങ്കരാ! നീ പ്രസന്നനായാൽ, ഞങ്ങൾ ദേവന്മാർ അസഹായരായി ക്ലേശിതരായിരിക്കുന്നതു അറിഞ്ഞ്, ത്രിപുരത്തിന്റെ മൂന്നു പുരങ്ങളും നശിപ്പിക്കണമേ।

Verse 34

रक्षास्मान्परमेशान दीनबंधो कृपाकर । त्वयैव रक्षिता देवास्सदापद्भ्यो मुहुर्मुहुः

ഹേ പരമേശാനാ, ഹേ ദീനബന്ധുവേ, ഹേ കൃപാകരാ! ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ; കാരണം വീണ്ടും വീണ്ടും നിനക്കൊന്നിനാലേ ദേവന്മാർ സദാ ആപത്തുകളും അപകടങ്ങളും നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ।

Verse 35

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तं वचनं तेषां श्रुत्वा सहरिवेधसाम् । विहस्यांतस्तदा ब्रह्मन्महेशः पुनरब्रवीत्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹരിയും വേധസും (ബ്രഹ്മാവും) ഉൾപ്പെടെ അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹേശൻ ഉള്ളിൽ പുഞ്ചിരിച്ച്, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, വീണ്ടും വചനമരുളി।

Verse 36

महेश उवाच । हे हरे हे विधे देवा मुनयश्चाखिला वचः । मदीयं शृणुतादृत्य नष्टं मत्वा पुरत्रयम्

മഹേശൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ ഹരി, ഹേ വിധാതാ (ബ്രഹ്മാ), ദേവന്മാരേയും സർവ്വ മുനിമാരേയും! ത്രിപുരം നശിച്ചതായി കരുതി എന്റെ വാക്കുകൾ ആദരത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ।

Verse 37

रथं च सारथिं दिव्यं कार्मुकं शरमुत्तमम् । पूर्वमंगीकृतं सर्वमुपपादयताचिरम्

അവൻ താമസമില്ലാതെ രഥവും ദിവ്യസാരഥിയും, ധനുസ്സും ശ്രേഷ്ഠബാണവും—മുമ്പേ അംഗീകരിച്ച എല്ലാം—ഉടൻ ഒരുക്കി നൽകി।

Verse 38

हे विष्णो हे विधे त्वं हि त्रिलोकाधिपतिर्ध्रुवम् । सर्वसम्राट्प्रकारं मे कर्तुमर्हसि यत्नतः

ഹേ വിഷ്ണോ, ഹേ വിധേ (ബ്രഹ്മാ)! നീ തീർച്ചയായും ത്രിലോകങ്ങളുടെ സ്ഥിരാധിപൻ; അതിനാൽ പരിശ്രമത്തോടെ എനിക്ക് സർവ്വസാമ്രാജ്യാധികാരത്തിന്റെ പൂർണ്ണവിധി സ്ഥാപിക്കേണം।

Verse 39

नष्टं पुरत्रयं मत्वा देवसाहाय्यमित्युत । करिष्यथः प्रयत्नेनाधिकृतौ सर्गपालने

ത്രിപുരം നശിച്ചതായി കരുതി നിങ്ങൾ ദേവന്മാർക്ക് തീർച്ചയായും സഹായം ചെയ്യും; കാരണം സൃഷ്ടിയുടെ ഭരണ-പാലനത്തിൽ നിങ്ങൾ നിയുക്തരാണ്, പരിശ്രമത്തോടെ അതിനെ നിലനിർത്തേണ്ടതാണ്।

Verse 40

अयं मंत्रो महापुण्यो मत्प्रीतिजनकश्शुभः । भुक्तिमुक्तिप्रदस्सर्वकामदश्शैवकावह

ഈ മന്ത്രം മഹാപുണ്യകരവും ശുഭകരവും എന്റെ പ്രീതിയെ ഉണർത്തുന്നതുമാണ്. ഇത് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുകയും ശൈവമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 41

धन्यो यशस्य आयुष्यः स्वर्गकामार्थिनां नृणाम् । अपवर्गो ह्यकामानां मुक्तानां भुक्तिमुक्तिदः

ഇത് സ്വർഗ്ഗവും ലൗകികസിദ്ധികളും ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കു ധന്യവും യശസ്സുനൽകുന്നതും ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. നിഷ്കാമർക്കു ഇത് അപവർഗ്ഗമാർഗം; മുക്തർക്കും പോലും—പാശം ഛേദിക്കുന്ന പതിശിവന്റെ കൃപയാൽ—യഥോചിത ഭോഗവും പരമമുക്തിയും നൽകുന്നു।

Verse 42

य इमं कीर्तयेन्मंत्रं शुचिर्भूत्वा सदा नरः । शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ശുദ്ധനായി സദാ ഈ മന്ത്രം കീർത്തിക്കുന്നവൻ—അഥവാ കേൾക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർക്ക് കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ—സകല ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാക്കുന്നു।

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शिवस्य परमात्मनः । सर्वे देवा मुदं प्रापुर्हरिर्ब्रह्माधिकं तथा

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—പരമാത്മാവായ ശിവന്റെ വചനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹാനന്ദം പ്രാപിച്ചു; ഹരിയും ബ്രഹ്മാവും അതുപോലെ ആനന്ദിച്ചു।

Verse 44

सर्वदेवमयं दिव्यं रथं परमशोभनम् । रचयामास विश्वार्थे विश्वकर्मा तदाज्ञया

ആ ആജ്ഞപ്രകാരം വിശ്വകർമ്മാവ് ലോകഹിതത്തിനായി സർവ്വദേവമയമായ ദിവ്യവും പരമശോഭനവുമായ രഥം നിർമ്മിച്ചു।