दुर्गोपवीत-रचना तथा शिवामलङ्कारोत्सवः | The Making of the Durgopavīta and Pārvatī’s Auspicious Adornment Festival

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततः शैलवरः सोपि प्रीत्या दुर्गोपवीतकम् । कारयामास सोत्साहं वेदमन्त्रैश्शिवस्य च

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അനന്തരം ആ ശ്രേഷ്ഠ പർവ്വതവും പ്രീതിയോടെ ആനന്ദിച്ച്, ഉത്സാഹത്തോടെ, ദുർഗാദേവിയുടെ ഉപവീത-സംസ്കാരം വേദമന്ത്രങ്ങളോടും ശിവമന്ത്രങ്ങളോടും കൂടി നടത്തിച്ചു।

Verse 2

अथ विष्ण्वादयो देवा मुनयस्सकुतू हलम् । हिमाचलप्रार्थनया विवेशान्तर्गृहं गिरेः

അപ്പോൾ വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാരും മുനിമാരും കൗതുകത്തോടെ നിറഞ്ഞവരായി, ഹിമാചലന്റെ വിനീത പ്രാർത്ഥനയാൽ ഗിരിരാജന്റെ അന്തർഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 3

श्रुत्याचारं भवाचारं विधाय च यथार्थतः । शिवामलंकृतां चक्रुश्शिवदत्तविभूषणैः

ശ്രുതിവിഹിത ആചാരവും ലോകാചാരവും യഥാർത്ഥമായി നിർവഹിച്ചു, ശിവൻ ദത്തമായ വിഭൂഷണങ്ങളാൽ ശിവാ (പാർവതി)യെ യോജ്യമായി അലങ്കരിച്ചു.

Verse 4

प्रथमं स्नापयित्वा तां भूषयित्वाथ सर्वशः । नीराजिता सखीभिश्च विप्रपत्नीभिरेव च

ആദ്യം അവളെ സ്നാനിപ്പിച്ചു, പിന്നെ സർവ്വവിധം അലങ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് സഖികളും ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരും അവൾക്കു ശുഭ നീരാജനം (ആരതി) നടത്തി.

Verse 5

अहताम्बरयुग्मेन शोभिता वरवर्णिनी । विरराज महाशैलदुहिता शङ्करप्रिया

മലിനരഹിതമായ വസ്ത്രയുഗ്മം ധരിച്ചു ശോഭിച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണിനി, മഹാപർവ്വതപുത്രി, ശങ്കരപ്രിയയായ ദേവി ദീപ്തിയായി വിരാജിച്ചു।

Verse 6

कंचुकी परमा दिव्या नानारत्नान्विताद्भुता । विधृता च तया देव्या विलसन्त्याधिकं मुने

ഹേ മുനേ, ആ ദേവി പരമദിവ്യമായ കഞ്ചുകി ധരിച്ചു—നാനാരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ അത്ഭുതവസ്ത്രം; ധരിച്ചതോടെ അവൾ കൂടുതൽ ശോഭിച്ചു।

Verse 7

सा बभार तथा हारं दिव्यरत्नसमन्वितम् । वलयानि महार्हाणि शुद्धचामीकराणि च

അവൾ പിന്നെ ദിവ്യരത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച ഹാരം ധരിച്ചു; ശുദ്ധസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച അതിമൂല്യമായ വളകളും അണിഞ്ഞു।

Verse 8

स्थिता तत्रैव सुभगा ध्यायन्ती मनसा शिवम् । शुशुभेति महाशैलकन्यका त्रिजगत्प्रसूः

അവിടെ തന്നെയിരുന്ന ആ സുഭഗ മഹാശൈലകন্য—ത്രിജഗത്തിന്റെ പ്രസൂതിയാകുവാനുള്ളവൾ—മനസ്സിൽ ഭഗവാൻ ശിവനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് പ്രത്യേക തേജസ്സോടെ ശോഭിച്ചു।

Verse 9

तदोत्सवो महानासीदुभयत्र मुदा वहः । दानं बभूव विविधं ब्राह्मणेभ्यो विवर्णितम्

ആ ഉത്സവം അത്യന്തം മഹത്തായതായി; ഇരുപക്ഷത്തും ആനന്ദത്തിന്റെ പ്രവാഹം ഒഴുകി. തുടർന്ന് ശാസ്ത്രോക്ത പരമ്പരപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണർക്കു വിവിധ ദാനങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം വിതരണം ചെയ്തു।

Verse 10

अन्येषां द्रव्यदानं च बभूव विविधम्महत् । गीतवाद्यविनोदश्च तत्रोत्सवपुरस्सरम्

അവിടെ മറ്റുള്ളവരും പലവിധമായി മഹത്തായ ദ്രവ്യദാനം നടത്തി. ഗീതവും വാദ്യവിനോദവും നടന്നു; മഹോത്സവം തന്നെയായിരുന്നു മുൻപന്തിയിൽ.

Verse 11

अथ विष्णुरहं धाता शक्राद्या अमरास्तथा । मुनयश्च महाप्रीत्या निखिलास्सोत्सवा मुदा

അപ്പോൾ വിഷ്ണുവും, ഞാൻ ധാതാ ബ്രഹ്മാവും, ശക്രാദി ദേവഗണങ്ങളും, മുനിമാരും—എല്ലാവരും മഹാപ്രീതിയിൽ നിറഞ്ഞ് ആനന്ദത്തോടെ ഉത്സവം നടത്തി.

Verse 12

सुप्रणम्य शिवां भक्त्या स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । सम्प्राप्य हिमगिर्य्याज्ञां स्वं स्वं स्थाने समाश्रिताः

ഭക്തിയോടെ ശിവാ (പാർവതി)യെ ആഴത്തിൽ നമസ്കരിച്ച്, ശിവന്റെ പാദപദ്മം സ്മരിച്ച്, ഹിമഗിരിയുടെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച ശേഷം അവർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു।

Verse 13

एतस्मिन्नन्तरे तत्र ज्योतिःशास्त्र विशारदः । हिमवन्तं गिरीन्द्रं तं गर्गो वाक्यमभाषत

അന്നേരം അവിടെ ജ്യോതിഷശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗർഗൻ പർവ്വതരാജനായ ഹിമവാനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു।

Verse 14

गर्ग उवाच । हिमाचल धराधीश स्वामिन् कालीपतिः प्रभो । पाणिग्रहार्थं शंभुं चानय त्वं निजमंदिरम्

ഗർഗൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഹിമാചല, ഹേ ധരാധീശ സ്വാമിൻ! ഹേ പ്രഭോ, കാളിയുടെ നിയതപതി! പാണിഗ്രഹണത്തിനായി ശംഭുവിനെ നിന്റെ സ്വന്തം മന്ദിരത്തിലേക്ക് (രാജമന്ദിരത്തിലേക്ക്) കൊണ്ടുവരിക।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । अथ तं समयं ज्ञात्वा कन्यादानोचितं गिरिः । निवेदितं च गर्गेण मुसुदेऽतीव चेतसि

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ കന്യാദാനത്തിന് യോജ്യമായ സമയം എത്തിയെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഗർഗമുനി അറിയിച്ച സന്ദേശം കേട്ട ഗിരിരാജൻ ഗിരിയുടെ മനസ്സ് അത്യന്തം വിങ്ങി ഉണർന്നു।

Verse 16

महीधरान्द्विजांश्चैव परानपि तदा गिरिः । प्रेषयामास सुप्रीत्या शिवानयनकाम्यया

അപ്പോൾ ഗിരിരാജൻ ഹിമാലയം, ഭഗവാൻ ശിവനെ തന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരണമെന്ന സ്നേഹപൂർവമായ ആഗ്രഹത്തോടെ, സന്തോഷത്തോടെ മഹാപർവതങ്ങളെയും ദ്വിജബ്രാഹ്മണരെയും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠജനങ്ങളെയും കൂടി അയച്ചു।

Verse 17

ते पर्वता द्विजाश्चैव सर्वमंगलपाणयः । संजग्मुस्सोत्सवाः प्रीत्या यत्र देवो महेश्वरः

ആ പർവതങ്ങളും ദ്വിജ ഋഷിമാരും—കൈകളിൽ സർവമംഗള അർപ്പണങ്ങൾ വഹിച്ചു—ഉത്സവത്തോടെ പ്രീതിയോടെ, ദേവൻ മഹേശ്വരൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

Verse 18

तदा वादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । महोत्साहोऽभवत्तत्र गीतनृत्यान्वितेन हि

അപ്പോൾ വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷവും അതിലും ഉച്ചത്തിലുള്ള വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മഘോഷവും മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അവിടെ ഗാനം-നൃത്തം സഹിതം മഹാ ഹർഷോത്സാഹം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു।

Verse 19

श्रुत्वा वादित्रनिर्घोषं सर्वे शंकरसेवकाः । उत्थितास्त्वैकपद्येन सदेवर्षिगणा मुदा

വാദ്യങ്ങളുടെ ഘനനിർഘോഷം കേട്ടപ്പോൾ, ശങ്കരന്റെ എല്ലാ സേവകരും—ദേവർഷിമുനിഗണങ്ങളോടുകൂടി—ആനന്ദത്തോടെ ഒരേ ചലനത്തിൽ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു നിന്നു।

Verse 20

परस्परं समूचुस्ते हर्षनिर्भरमानसाः । अत्रागच्छंति गिरयश्शिवानयनकाम्यया

ഹർഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ അവർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു—“ഇവിടെ പർവതങ്ങൾ വരുന്നു; ശിവദർശനം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.”

Verse 21

पाणिग्रहणकालो हि नूनं सद्यस्समागतः । महद्भाग्यं हि सर्वेषां संप्राप्तमहि मन्महे

നിശ്ചയമായും ഇപ്പോൾ പാണിഗ്രഹണത്തിന്റെ കാലം എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ ശുഭക്ഷണം ലഭിച്ചതിനാൽ എല്ലാവർക്കും മഹാഭാഗ്യം ലഭിച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതുന്നു।

Verse 22

धन्या वयं विशेषेण विवाहं शिवयोर्ध्रुवम् । द्रक्ष्यामः परमप्रीत्या जगतां मंगलालयम्

ഞങ്ങൾ പ്രത്യേകമായി ധന്യർ; നിശ്ചയമായി പരമപ്രീതിയോടെ ശിവ-പാർവതികളുടെ വിവാഹം ദർശിക്കും—അത് സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മംഗളാലയം.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । एवं यावदभूत्तेषां संवादस्तत्र चादरात् । तावत्सर्वे समायाताः पर्वतेंद्रस्य मंत्रिणः

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—അവിടെ അവരുടെ ആദരപൂർവ്വമായ സംവാദം തുടരുന്നതിനിടയിൽ തന്നേ, അപ്പോൾ പർവ്വതേന്ദ്രന്റെ എല്ലാ മന്ത്രിമാരും ഒരുമിച്ച് എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 24

ते गत्वा प्रार्थयांचक्रुश्शिव विष्ण्वादिकानपि । कन्यादानोचितः कालो वर्तते गम्यतामिति

അവർ അവിടെ ചെന്നു ശിവൻ, വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാരോടും അപേക്ഷിച്ചു—“കന്യാദാനത്തിന് യോജ്യമായ സമയം വന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ദയവായി എഴുന്നള്ളുക.”

Verse 25

ते तच्छ्रुत्वा सुरास्सर्वे मुने विष्ण्वादयोऽखिलाः । मुमुदुश्चेतसातीव जयेत्यूचुर्गिरिं द्रुतम्

മുനേ, ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഹൃദയത്തിൽ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു. “ജയം!” എന്നു വിളിച്ചു അവർ വേഗത്തിൽ പർവ്വതരാജനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 26

शिवोऽपि मुमुदेऽतीव कालीप्रापणलालसः । गुप्तं चकार तच्चिह्नं मनस्येवाद्भुताकृतिः

ശിവനും കാളിയെ പ്രാപിക്കാനുള്ള ആകാംക്ഷയാൽ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു. അത്ഭുതരൂപനായ പ്രഭു ആ ചിഹ്നം തന്റെ മനസ്സിനുള്ളിൽ തന്നെയെന്നപോലെ ഗൂഢമായി മറച്ചു വെച്ചു।

Verse 27

अथ स्नानं कृतन्तेन मङ्गलद्रव्यसंयुतम् । शूलिना सुप्रसन्नेन लोकानुग्रहकारिणा

അതിനുശേഷം ലോകാനുഗ്രഹം ചെയ്യുന്ന, അത്യന്തം പ്രസന്നനായ ത്രിശൂലധാരി ഭഗവാൻ ശിവൻ മംഗളദ്രവ്യങ്ങളോടുകൂടിയ പവിത്ര സ്നാനവിധി നിർവഹിച്ചു।

Verse 28

स्नातस्सुवाससा युक्तस्सर्वैस्तैः परिवारितः । आरोपितो वृषस्कन्धे लोकपालैस्सुसेवितः

സ്നാനം ചെയ്ത് ഉത്തമ വസ്ത്രം ധരിച്ച അദ്ദേഹം എല്ലാവരാലും ചുറ്റപ്പെട്ടു; ലോകപാലകർ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ പവിത്ര വൃഷഭത്തിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ ആസീനനാക്കി।

Verse 29

पुरस्कृत्य प्रभुं सर्वे जग्मुर्हिमगिरेर्गृहम् । वाद्यानि वादयन्तश्च कृतवन्तः कुतूहलम्

പ്രഭുവിനെ മുൻപിൽ നിർത്തി അവർ എല്ലാവരും ഹിമഗിരിയുടെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കി ഉത്സവഭരിതമായ കൗതുകവും ആനന്ദവും പടർത്തി।

Verse 30

हिमागप्रेषिता विप्रास्तथा ते पर्वतोत्तमाः । शम्भोरग्रचरा ह्यासन्कुतूहलसमन्विताः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ഹിമാലയം അയച്ച ആ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠർ ശംഭുവിന്റെ മുൻപിൽ മുൻപായി നടന്നു; കൗതുകം നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു।

Verse 31

बभौ छत्रेण महता ध्रियमाणो हि मूर्द्धनि । चामरैर्वीज्यमानोऽसौ सविता नो महेश्वरः

ഞങ്ങളുടെ പ്രഭു മഹേശ്വരൻ സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി തിളങ്ങി—ശിരസ്സിന് മുകളിൽ മഹാഛത്രം ധരിക്കപ്പെട്ടു; ചാമരങ്ങളാൽ വീശപ്പെടുകയും ചെയ്തു।

Verse 32

अहं विष्णुस्तथा चेन्द्रो लोकपाला स्तथैव च । अग्रगाः स्मातिशोभन्ते श्रिया परमया श्रिताः

“ഞാൻ, വിഷ്ണു, അതുപോലെ ഇന്ദ്രൻ, ലോകപാലകരും—ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മുൻനിരയിൽ നില്ക്കുന്നു; പരമശ്രീയെ ആശ്രയിച്ച് അവളുടെ ദീപ്തിയിൽ അത്യന്തം ശോഭിക്കുന്നു।”

Verse 33

ततश्शङ्खाश्च भेर्य्यश्च पटहानकगोमुखाः । पुनः पुनरवाद्यन्त वादित्राणि महोत्सवे

അപ്പോൾ മഹോത്സവത്തിൽ ശംഖങ്ങൾ, ഭേരികൾ, പടഹം, ആനകം, ഗോമുഖം മുതലായ വാദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി।

Verse 34

तथैव गायकास्सर्वे जगुः परममङ्गलम् । नर्तक्यो ननृतुस्सर्वा नानातालसमन्विताः

അതുപോലെ എല്ലാ ഗായകരും പരമമംഗളമായ സ്തുതികൾ പാടി; എല്ലാ നർത്തകികളും നാനാതാള-ലയങ്ങളോടൊത്ത് സമന്വയത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു।

Verse 35

एभिस्समेतो जगदेकबन्धुर्ययौ तदानीं परमेशवर्चसा । सुसेव्यमानस्सकलैस्सुरेश्वरैर्विकीर्यमाणः कुसुमैश्च हर्षितैः

അവരോടുകൂടെ ജഗദേകബന്ധു അന്നു പരമേശ്വരതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. സർവ്വ ദേവാധിപന്മാർ ഭക്ത്യാദരത്തോടെ സേവിച്ചപ്പോൾ, ഹർഷത്തോടെ പുഷ്പങ്ങൾ ചിതറി പുഷ്പവൃഷ്ടി ചെയ്തു।

Verse 36

सम्पूजितस्तदा शम्भुः प्रविष्टो यज्ञमण्डपम् । संस्तूयमानो बह्वीभिः स्तुतिभिः परमेश्वरः

അപ്പോൾ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെട്ട ശംഭു യജ്ഞമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. പരമേശ്വരനെ അനേകം സ്തുതികളാൽ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 37

वृषादुत्तारयामासुर्महेशम्पर्वतोत्तमाः । निन्युर्गृहान्तरम्प्रीत्या महोत्सवपुरस्सरम्

അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ പർവ്വതങ്ങൾ മഹേശ്വരനെ വൃഷഭത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കി, പ്രീതിയോടെ മഹോത്സവത്തെ മുന്നിൽ നിർത്തി, അവനെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

Verse 38

हिमालयोऽपि सम्प्राप्तं सदेवगणमीश्वरम् । प्रणम्य विधिवद्भक्त्या नीराजनमथाकरोत्

ഹിമാലയനും ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടി വന്ന ഈശ്വരനെ സമീപിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ നീരാജനം (ആരതി) നടത്തി.

Verse 39

सर्वान्सुरान्मुनीनन्यान्प्रणम्य समहोत्सवः । सम्मानमकरोत्तेषां प्रशंसन्स्वविधिम्मुदा

എല്ലാ ദേവന്മാരെയും മറ്റു മുനിമാരെയും നമസ്കരിച്ചു, മഹോത്സവാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, അവരെല്ലാം ആദരിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വിധി-ആചാരത്തെ പ്രശംസിച്ചു.

Verse 40

सोऽगस्साच्युतमीशानं सुपाद्यार्घ्यपुरस्सरम् । सदेवमुख्यवर्गं च निनाय स्वालयान्तरम्

അപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ പാദ്യവും അർഘ്യവും മുതലായ ഉത്തമാതിഥ്യകർമ്മങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, അച്യുതൻ (വിഷ്ണു) സഹിതം ഈശാനൻ (ശിവൻ)യും ദേവമുഖ്യഗണങ്ങളെയും തന്റെ ഭവനത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചു।

Verse 41

प्राङ्गणे स्थापयामास रत्नसिंहासनेषु तान् । सर्वान्विष्णु च मामीशं विशिष्टांश्च विशेषतः

അവൻ പ്രാങ്ഗണത്തിൽ എല്ലാവരെയും രത്നസിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുത്തി; ഹേ പ്രഭോ, വിശിഷ്ടരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷ്ണുവിനെയും എന്നെയും പ്രത്യേക ബഹുമാനത്തോടെ ഉന്നതാസനത്തിൽ ഇരുത്തി।

Verse 42

सखीभिर्मेनया प्रीत्या ब्राह्मणस्त्रीभिरेव च । अन्याभिश्च पुरन्धीभिश्चक्रे नीराजनम्मुदा

സഖിമാരോടും മേനയോടും, ബ്രാഹ്മണരുടെ ഭാര്യമാരോടും മറ്റ് കുലസ്ത്രീകളോടും കൂടി, അവൾ പ്രീതിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ ശുഭ നീരാജനം (ആരതി) ചെയ്തു.

Verse 43

पुरोधसा कृत्यविदा शंकराय महात्मने । मधुपर्कादिकं यद्यत्कृत्यं तत्तत्कृतं मुदा

പിന്നീട് കൃത്യവിദ്യയിൽ നിപുണനായ പുരോഹിതൻ മഹാത്മാവായ ശങ്കരനുവേണ്ടി മധുപർക്കം മുതലായവ തുടങ്ങി യഥോചിതമായ സ്വീകരണകർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം സന്തോഷത്തോടെ നിർവഹിച്ചു.

Verse 44

मया स नोदितस्तत्र पुरोधाः कृतवांस्तदा । सुमंगलं च यत्कर्म प्रस्तावसदृशम्मुने

ഹേ മുനേ, അന്ന് അവിടെ ഞാൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് പുരോഹിതൻ അവസരത്തിന് യോജിച്ച സുമംഗള കർമ്മം യഥാവിധി സന്തോഷത്തോടെ നിർവഹിച്ചു.

Verse 45

अन्तर्वेद्यां महाप्रीत्या सम्प्रविश्य हिमाद्रिणा । यत्र सा पार्वती कन्या सर्वाभरणभूषिता

മഹാ പ്രീതിയോടെ ഹിമാദ്രി അന്തർവേദിയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായ പാർവതി കന്യ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 46

वेदिकोपरि तन्वंगी संस्थिता सुविराजिता । तत्र नीतो मद्दादेवो विष्णुना च मया सह

വേദികയുടെ മുകളിൽ ആ തന്വംഗി ദേവി മഹാ ദീപ്തിയോടെ വിരാജിച്ചിരുന്നു. അപ്പോൾ വിഷ്ണു എന്നോടൊപ്പം ദേവാധിദേവൻ ശിവനെ അവിടേക്കു നയിച്ചു.

Verse 47

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिव हिमगिरिगृहाभ्यन्तरगमनोत्सववर्णनं नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ തൃതീയമായ പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘ഹിമഗിരിയുടെ ഗൃഹാന്തഃപുരത്തിലേക്കുള്ള ശിവന്റെ പ്രവേശനോത്സവവർണ്ണനം’ എന്ന ഏഴുനാല്പത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 48

तत्रोपविष्टो गर्गश्च यत्रास्ति घटिकालयम् । यावच्छेषा घटी तावत्कृतम्प्रणवभाषणम्

അവിടെ ഘടികാലയം (ജലഘടിക) ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് ഗർഗമുനി ഇരുന്നിരുന്നു. ഒരു ഘടി ശേഷിക്കുന്നത്ര സമയത്തോളം അദ്ദേഹം പ്രണവമായ ‘ഓം’ ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 49

पुण्याहम्प्रवदन्गर्गस्समाध्रेऽञ्जलिम्मुदा । पार्व्वत्यक्षतपूर्णं च ववृषे च शिवोपरि

‘പുണ്യാഹം’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ചുകൊണ്ട് ഗർഗമുനി ആനന്ദത്തോടെ അഞ്ജലി ചേർത്ത്, പാർവതി പരിശുദ്ധമാക്കിയ അക്ഷതം (അഖണ്ഡ അരി) ശിവനുമേൽ വർഷിച്ചു।

Verse 50

तया सम्पूजितो रुद्रो दध्यक्षतकुशाम्बुभिः । परमोदाढ्यया तत्र पार्वत्या रुचिरास्यया

അവിടെ പരമ ദൃഢനിഷ്ഠയുള്ള രുചിരമുഖിയായ പാർവതി ദധി, അക്ഷതം, കുശ, പവിത്രജലം എന്നിവകൊണ്ട് രുദ്രനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു।

Verse 51

विलोकयन्ती तं शम्भुं यस्यार्थे परमन्तपः । कृतम्पुरा महाप्रीत्या विरराज शिवाति सा

ആ ശംഭുവിനെ നോക്കി—അവനുവേണ്ടി പരമ തപസ്വിനി മുൻപ് കഠിന തപസ് ചെയ്തിരുന്നു—അവൾ മഹാപ്രീതിയിൽ ദീപ്തയായി, സത്യമായി ‘ശിവാ’, ശിവന്റെ മംഗളമയി സഹധർമ്മിണിയായി വിരാജിച്ചു।

Verse 52

मया मुने तदोक्तस्तु गर्गादिमुनिभिश्च सः । समानर्च शिवां शम्भुर्लौकिकाचारसंरतः

ഹേ മുനേ, ഇതു ഞാൻ പറഞ്ഞതുതന്നെ; ഗർഗാദി മുനിമാരും അതിനെ സ്ഥിരീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലോകാചാരത്തിൽ നിഷ്ഠനായ ശംഭു ഭക്ത്യാദരത്തോടെ ശിവയെ സമ്യക് പൂജിച്ചു.

Verse 53

एवं परस्परं तौ वै पार्व्वतीपरमेश्वरौ । अर्चयन्तौ तदानीञ्च शुशुभाते जगन्मयौ

ഇങ്ങനെ അന്നേരം പാർവതിയും പരമേശ്വരനും പരസ്പര ആദരത്തോടെ തമ്മിൽ തമ്മിൽ അർച്ചിച്ചു; ജഗന്മയരായതിനാൽ അവർ മഹാദീപ്തിയിൽ ശോഭിച്ചു.

Verse 54

त्रैलोक्यलक्ष्म्या संवीतौ निरीक्षन्तौ परस्परम् । तदा नीराजितौ लक्ष्म्यादिभिस्स्त्रीभिर्विशेषतः

ത്രൈലോക്യലക്ഷ്മിയുടെ വൈഭവദീപ്തിയിൽ പൊതിഞ്ഞ് അവർ പരസ്പരം നോക്കി. അപ്പോൾ ലക്ഷ്മി മുതലായ ദിവ്യസ്ത്രീകൾ പ്രത്യേകമായി അവരുടെ നീരാജനം (ആരതി) നടത്തി.

Verse 55

तथा परा वै द्विजयोषितश्च नीराजयामासुरथो पुरस्त्रियः । शिवाञ्च शम्भुञ्च विलोकयन्त्योऽवापुर्म्मुदन्तास्सकला महोत्सवम्

അതുപോലെ ദ്വിജന്മാരുടെ സ്ത്രീകളും നഗരസ്ത്രീകളും ആരതി നടത്തി. ശിവയെയും ശംഭുവിനെയും ദർശിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാവരും ആനന്ദിച്ചു; ആ മഹോത്സവത്തിന്റെ പൂർണ്ണത അവർ പ്രാപിച്ചു.