Rig Veda 9.86.12: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 12

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

अग्रे सिन्धूनां पवमानो अर्षत्यग्रे वाचो अग्रियो गोषु गच्छति । अग्रे वाजस्य भजते महाधनं स्वायुधः सोतृभिः पूयते वृषा ॥

Transliteration

ágre síndhūnāṃ pávamāno arṣaty ágre vā́co agriyó góṣu gacchati | ágre vā́jasya bhajate mahā-dhánam svā́yudhaḥ sotṛ́bhiḥ pū́yate vṛ́ṣā ||

Translation

സിന്ധുക്കളായ നദികളിൽ അഗ്രസ്ഥാനത്ത് പവമാനൻ (സോമൻ) പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു; വാക്കിലും അഗ്രസ്ഥാനത്ത്—കിരണങ്ങളിലോ ഗോങ്ങളിലോ അഗ്രണിയായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അഗ്രസ്ഥാനത്ത് തന്നേ അവൻ ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയും മഹാധനവും നേടുന്നു; സ്വയം-ആയുധധാരിയായ ആ വൃഷഭസമൻ ബലവാൻ സോതൃഭിഃ (രസം പിഴിയുന്നവർ) മുഖേന ശുദ്ധനാകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्रे: in front; first
• अग्रे: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक) / अव्ययीभाव (अग्रे)

• सिन्धूनाम्: of the rivers/streams
• सिन्धूनाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• पवमानः: the purifying (Soma)
• पवमानः: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: पू (धातु, ‘to purify’) → पवमान (वर्तमान कृदन्त)

• अर्षति: flows; rushes
• अर्षति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to flow, rush’)

• अग्रे: in front; first
• अग्रे: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक) / अव्ययीभाव (अग्रे)

• वाचः: of speech
• वाचः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• अग्रियः: foremost
• अग्रियः: Kartā (apposition to पवमानः)
• Type: Adjective
• Root: अग्रिय (प्रातिपदिक; ‘foremost, first’)

• गोषु: among the cows; in the cattle
• गोषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• गच्छति: goes; comes
• गच्छति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु; ‘to go’)

• अग्रे: in front; first
• अग्रे: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक) / अव्ययीभाव (अग्रे)

• वाजस्य: of prize/strength (vāja)
• वाजस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• भजते: partakes; wins; obtains
• भजते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु; ‘to share, partake, obtain’)

• महाधनम्: great wealth
• महाधनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महा-धन (समास; महत् + धन)

• स्वायुधः: self-armed; having his own weapon
• स्वायुधः: Kartā (epithet of Soma)
• Type: Adjective
• Root: स्व-आयुध (समास; ‘having own weapon’)

• सोतृभिः: by the pressers
• सोतृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सोतृ (प्रातिपदिक; ‘presser, Soma-priest’)

• पूयते: is purified
• पूयते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पू (धातु; ‘to purify’)

• वृषा: the bull; the vigorous one
• वृषा: Kartā (apposition to पवमानः)
• Type: Noun (used as epithet)
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘bull, virile one’)