Rig Veda 9.107.14: Mandala 9, Sukta 107, Mantra 14

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna (plural currents)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.107.14

Transliteration

abhí sómāsa ā́yavaḥ pávante mádyaṃ mádam | samudrásyādhi viṣṭápi manīṣíṇo matsarā́saḥ svàr-vidaḥ ||

Translation

ചലനത്തിൽ ഉത്സുകമായ സോമധാരകൾ സ്വയം പവിത്രമാകുമ്പോൾ മധ്യ—മദം, പരമാനന്ദം—ആയി ശുദ്ധമാകുന്നു. സമുദ്രത്തിന്റെ വിശാല ആസനത്തിൽ അവ നിലകൊള്ളുന്നു—മനീഷികൾ, മത്സരാസഃ (ഉല്ലാസവാഹകർ), സ്വർവിദഃ—സ്വർ/സൂര്യലോകം കണ്ടെത്തുന്നവർ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/निपात)

• सोमासः: the Soma (drops)
• सोमासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• आयवः: quick, lively, impetuous
• आयवः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आयु (प्रातिपदिक) → आयव्- (वेदिक बहुवचन-प्रातिपदिक)

• पवन्ते: they purify/flow (as purified)
• पवन्ते: —
• Type: Verb
• Root: पू (धातु) ‘to purify/cleanse’

• मद्यं: intoxicating drink
• मद्यं: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: मद्य (प्रातिपदिक)

• मदम्: intoxication, exhilaration
• मदम्: Karma (अपि/समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• समुद्रस्य: of the ocean
• समुद्रस्य: Adhikaraṇa (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/निपात)

• विष्टपि: on the broad expanse/seat (cosmic level)
• विष्टपि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विष्टप (प्रातिपदिक)

• मनीषिणः: wise, inspired
• मनीषिणः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: मनीषिन् (प्रातिपदिक)

• मत्सरासः: exhilarating, rousing (to ecstasy)
• मत्सरासः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: मत्सर (प्रातिपदिक)

• स्वर्विदः: heaven-finding, winning the light
• स्वर्विदः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: स्वर् + विद् (समास: तत्पुरुष/उपपद) ‘heaven’ + ‘knowing/finding’