Rig Veda 6.39.5 — Mandala 6, Sukta 39, Mantra 5

Sukta 6.39

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

नू गृणानो गृणते प्रत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः । अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄनृचसे रिरीहि ॥

Transliteration

nū́ gṛṇānó gṛṇaté pratna rājan íṣaḥ pinva vasu-déyāya pūrvī́ḥ | apá óṣadhīr aviṣā́ vánāni gā́ árvato nṝ́n ṛcáse rirīhi ||

Translation

ഇപ്പോൾ, ഗായകൻ സ്തുതിക്കുന്നവനേ, ഹേ പ്രാചീന രാജാവേ, വസു-ദാതാവിനായി ആ ആദി പ്രേരണാധാരകളെ ഉന്മേഷിപ്പിക്ക. ജലങ്ങളെ, ഔഷധികളെ, രസസമൃദ്ധമായ വനങ്ങളെ പ്രവർത്തിപ്പിക്ക; ഗാവഃ (കിരണങ്ങൾ), അർവതഃ (ബലത്തിന്റെ അശ്വങ്ങൾ), മനുഷ്യശക്തികൾ എന്നിവയെ ഋഷിയുടെ ഋചസ്‌ (സ്തുതിഗാനം)ക്കായി ഉണർത്തുക.

Word by Word

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• गृणानः: praising (he/you), while praising
• गृणानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √गृ (स्तुति-शब्दे) → गृण (प्रातिपदिक)

• गृणते: (he) praises / is praising
• गृणते: Kartā
• Type: Verb
• Root: √गृ (स्तुति-शब्दे)

• प्रत्न: ancient, of old
• प्रत्न: —
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: —
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• निषः: treasures, stores
• निषः: Karma
• Type: Noun
• Root: निष् (प्रातिपदिक; ‘निष्/निषः’ = निःसृत/निष्क/निधि-सम्बद्ध ‘treasures, stores’)

• पिन्व: impel, make swell, bestow
• पिन्व: Kartā
• Type: Verb
• Root: √पिव्/√पिन्व् (प्रीणने/वर्धने)

• वसुदेयाय: for (the sake of) wealth-giving / for the giver of wealth
• वसुदेयाय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसुदेय (प्रातिपदिक; वसु+देय ‘wealth-giving/wealth to be given’)

• पूर्वीः: many former (ones), earlier (boons/deeds)
• पूर्वीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अपः: waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• ओषधीः: plants, herbs
• ओषधीः: Karma
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• अविषा: with harmlessness / without poison
• अविषा: Karaṇa
• Type: Noun (instrumental) / Adverbial
• Root: अविष (प्रातिपदिक; a-viṣa ‘non-poison’, ‘harmlessness’)

• वनानि: forests, woods
• वनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• गाः: cows
• गाः: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अर्वतः: of the steed, of the horse
• अर्वतः: —
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक)

• नॄन्: men
• नॄन्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• ऋचसे: for the hymn/verse
• ऋचसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ऋचस् (प्रातिपदिक)

• रिरीहि: go forth, hasten, advance
• रिरीहि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √रि/√री (गत्यर्थ; ‘to go, to move’)