Rig Veda Sukta 24
Mandala 6Sukta 2410 Mantras

Sukta 24

Sukta 6.24

Rishi

Bharadvāja

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable for RV 6.24)

ഋഗ്വേദം 6.24 ഭരദ്വാജന്റെ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രമാണ്; സോമപാനനും വാക്കിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന രാജാവുമായ ഇന്ദ്രനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. സ്തുതികളും യാഗവും അവനെ ഉണർത്തി ശക്തി, വിജയം, സംരക്ഷണം എന്നിവ നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. പർവതത്തിൽ നിന്നു പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ജലധാരകളെപ്പോലെ ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്ന അവന്റെ അതിപ്രബല ശക്തിയെ ആഘോഷിച്ച്, അവസാനം നേതാവിനെയും ആരാധകരെയും വീട്ടിലും വനത്തിലുമെല്ലാം കാത്തു, വീരസന്താനത്തോടെ ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കണമെന്നു നേരിട്ട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

वृषा मद इन्द्रे श्लोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा ऋजीषी । अर्चत्र्यो मघवा नृभ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ॥

ഇന്ദ്രനിൽ വൃഷഭസമമായ മദ (ഉല്ലാസം) ഉണ്ട്; അതോടൊപ്പം പീഡിത സോമങ്ങളിൽ ശ്ലോകവും ഉക്തവും ചേർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു; സുതപാ (സോമപാനകൻ) ഋജീഷി (തേജസ്സുള്ള പാനത്താൽ ബലവാൻ) ആകുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ഉക്തങ്ങളാൽ മഘവൻ (സമൃദ്ധിദാതാവ്) സ്തുതിയിൽ പ്രജ്വലിക്കുന്നു—വാക്കിന്റെ ദ്യുക്ഷ (പ്രകാശമുള്ള) രാജാവ്; അവന്റെ സഹായം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കുകയില്ല.

Mantra 2

ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः श्रोता हवं गृणत उर्व्यूतिः । वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी स्तुतो विदथे दाति वाजम् ॥

അവൻ തുരിരി—വേഗത്തിൽ ജയിക്കുന്ന—വീരൻ; മനുഷ്യർക്കായി നര്യ (മാനവഹിതകരമായ) ശക്തി, വിശാലവിചേതാ (വ്യാപക വിവേകം ഉള്ളവൻ). പാടുന്ന സ്തുതികർത്താവിന്റെ ഹവ (ആഹ്വാനം) അവൻ കേൾക്കുന്നു; അവന്റെ ഊതി (സഹായം) വിശാലമാണ്. ഋഷി രൂപപ്പെടുത്തിയ മനുഷ്യരുടെ ശംസാ (സ്തുതി) വസു (മൂല്യമുള്ള ധനം)പോലെ; വാജി (ബലവാൻ) സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് വിദഥ (സഭ)യിൽ വാജ (ബലം/വിജയം) ദാനം ചെയ്യുന്നു.

Mantra 3

अक्षो न चक्र्योः शूर बृहन्प्र ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः । वृक्षस्य नु ते पुरुहूत वया व्यूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ॥

ഹേ ശൂരാ, രണ്ടു ചക്രങ്ങളുടെ അക്ഷംപോലെ, വിശാലസ്വരൂപനായ നീ നിന്റെ മഹിമയാൽ ദ്യാവാപൃഥിവി എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും നിറച്ച് പരിപൂർണമാക്കി. ഹേ പുരുഹൂതാ, വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളെപ്പോലെ, നിന്റെ ശക്തികളും സഹായങ്ങളും പൂർവ്വകാലം മുതൽ വ്യാപകമായി വിരിഞ്ഞു വളർന്നു, ഹേ ഇന്ദ്ര.

Mantra 4

शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥

ഹേ ശചീവത, ഹേ പുരുശാക, നിന്റെ ശാഖകൾ പശുക്കളുടെ ഒഴുകുന്ന പാതകളെപ്പോലെ—ഒരുമിച്ച് നീങ്ങി തങ്ങളുടെ വഴികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്ര, കിടാക്കളെ ബന്ധിക്കുന്ന നൂലുകളെപ്പോലെ, നിന്റെ ബന്ധന-സംയോജനങ്ങൾ ദൃഢമാണ്—അഖണ്ഡം, ഹേ സുദാമൻ, ബന്ധങ്ങളുടെ ശുഭസ്ഥാപകൻ.

Mantra 5

अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥

ഇന്ന് ഒന്ന്, നാളെ മറ്റൊന്ന്—വീണ്ടും വീണ്ടും ഇന്ദ്രൻ ഇല്ലാത്തതിനെ ഉള്ളതാക്കി. ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്കായി മിത്രനും വരുണനും പൂഷനും ഉണ്ട്; ആര്യമൻ ചുറ്റും സഞ്ചരിച്ച് വശസ്യ—ആധിപത്യംയും യഥാർത്ഥ ഉടമസ്ഥതയും—നേടാനുള്ള അന്വേഷത്തിൽ ഞങ്ങളെ നയിക്കുന്നവൻ.

Mantra 6

वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः । तं त्वाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ॥

നിന്നിൽ നിന്നു പർവതത്തിന്റെ പിറകിൽ നിന്നു ജലങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നതുപോലെ ജലങ്ങൾ പുറപ്പെടുന്നു; ഉക്തങ്ങളാലും യജ്ഞങ്ങളാലും അവർ ഇന്ദ്രനെ മുന്നോട്ടു നയിച്ചു. ഗിർവാഹോ ഇന്ദ്രാ! സുസംസ്കൃത സ്തുതികളാൽ അവർ നിന്നെ വാജ (സമൃദ്ധി-വിജയം) ഭാഗത്തേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; വാക്കിന്റെ അശ്വങ്ങൾ പന്തയവിജയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.

Mantra 7

न यं जरन्ति शरदो न मासा न द्याव इन्द्रमवकर्शयन्ति । वृद्धस्य चिद्वर्धतामस्य तनूः स्तोमेभिरुक्थैश्च शस्यमाना ॥

ഋതുക്കൾ അവനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നില്ല, മാസങ്ങളും അല്ല; ദിവസങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ താഴേക്ക് വലിക്കുന്നില്ല. വൃദ്ധനും പ്രാചീനനും ആയിട്ടും അവന്റെ ശക്തിതനു വർധിക്കട്ടെ—നമ്മുടെ സ്തോമങ്ങളാലും ഉക്തങ്ങളാലും ശംസിക്കപ്പെട്ടും പ്രകാശിതമായും.

Mantra 8

न वीळवे नमते न स्थिराय न शर्धते दस्युजूताय स्तवान् । अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिदृष्वा गम्भीरे चिद्भवति गाधमस्मै ॥

സ്ഥിരീകരണ-സ്തവം ദുർബലനോട് നമിക്കുന്നില്ല, വെറും സ്ഥിരനോടും അല്ല; ദസ്യു-ബലത്തിൽ പ്രേരിതമായ സമ്മർദ്ദത്തിന് അത് കീഴടങ്ങുന്നില്ല. ഇന്ദ്രന്റെ അചല പർവതങ്ങളും, ഉയർന്നവയായിട്ടും, അവനു കടക്കാവുന്ന ഘാടമാകുന്നു; ഗഹനവും അവനു ഗാധ (കടക്കുവഴി) ആകുന്നു.

Mantra 9

गम्भीरेण न उरुणामत्रिन्प्रेषो यन्धि सुतपावन्वाजान् । स्था ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम् ॥

അത്രിജനങ്ങളുടെ പ്രേരകനേ, സോമപാനത്താൽ വാജബലം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനേ, നിന്റെ ഗഹനവും വിശാലവും ആയ രക്ഷയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നോട്ടുതള്ളുന്ന പ്രേരണകളും, പിഴിയലിൽ ശുദ്ധമായ ബലത്തിന്റെ വാജങ്ങളും ഉണർത്തുക. നീ നേരെ നില്ക്കുക—നിന്റെ കാവൽ ‘ഊതി’യോടെ—അജയ്യനായി—രാത്രിയിലും ഉഷസ്സിന്റെ വിരിയുന്ന പ്രഭാതത്തിലും, ക്ഷയകരമായ ദൗർബല്യം ഞങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴും, എല്ലാടവും ഞങ്ങളെ ചുറ്റി കാത്തുകൊൾക.

Mantra 10

सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः । अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥

ഈ നായകനോടൊപ്പം രക്ഷയ്ക്കായി ചേർന്ന് നിൽക്കുക—അത്യന്തം സമീപത്ത്; അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ നിന്നുതന്നെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, അവനെ ഹാനിയിൽ നിന്ന് കാക്കുക. വീട്ടിലും അരണ്യത്തിലും അവനെ ഹാനിയിൽ നിന്ന് കാക്കുക; ഞങ്ങൾ ആനന്ദിക്കേണ്ടതിന്—നൂറു ശീതകാലങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നവരായി, സുവീരതയും ശൂരോർജവും സമ്പന്നരായി.

Frequently Asked Questions

It praises Indra through Soma and hymns to gain strength, winning abundance, and especially protection—so the leader and the community are kept safe from harm and can thrive.

The image expresses sudden, unstoppable release: Indra breaks open what is blocked and lets abundance and life-flow move freely, just as waters surge out from a mountain’s back.

It is a blessing-prayer: “May we rejoice for a hundred winters, with good heroes (strong, capable offspring/energies).” It asks for long life and enduring vitality.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App