Rig Veda 5.80.3 — Mandala 5, Sukta 80, Mantra 3
Sukta 5.80
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
एषा गोभिररुणेभिर्युजानास्रेधन्ती रयिमप्रायु चक्रे । पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ॥
Transliteration
eṣā́ góbhir aruṇébhir yujānā́ asredhantī́ rayím áprāyu cakre | pathó rádantī suvitā́ya devī́ puru-stutā́ viśva-vārā́ ví bhāti ||
Translation
ഈ ഉഷസ് അരുൺ ‘ഗോ’കളെന്നപോലെ കിരണങ്ങളെ യോജിപ്പിച്ച്, അചഞ്ചലമായി, ക്ഷയമില്ലാത്ത റയി—സമൃദ്ധി—രചിക്കുന്നു. സുവിത (സുഖഗതി)ക്കായി പഥങ്ങളെ തുറക്കുന്ന, ധാരാളം സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, സർവ്വാഭിലഷിത വരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ദേവി പൂർണ്ണ ദ്യുതിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Word by Word
एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा
गोभिःwith cows / with rays (lit. cows)
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अरुणेभिःwith ruddy (reddish) ones
अरुणेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
युजानāyoking / harnessing
युजानā:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootयुज् (धातु) → युजानā (शानच्)
अस्र॑ेधन्तीnot slackening / unfailing
अस्र॑ेधन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootस्रिध्/स्रेद् (धातु; ‘to fail, be slack’) + अ- (निषेध)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
अप्रायुःunfailing / not deficient
अप्रायुः:
(विशेषणम्) कर्म-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootअ- + प्रायु (प्रातिपदिक; ‘foregoing, failing, deficient’) → अप्रायु
चक्रेhas made / has fashioned
चक्रे:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
पथःpaths
पथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
रदन्तीcleaving / opening (lit. gnawing)
रदन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootरद् (धातु; ‘to gnaw, bite, tear/open’) → रदन्ती
सुवितायfor good passage / for welfare
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसु-वित (प्रातिपदिक; ‘good passage, welfare, good going’) → सुवित
देवीthe goddess
देवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
पुरुष्टुताmuch-praised
पुरुष्टुता:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपुरु-स्तुत (प्रातिपदिक; ‘much-praised’) → स्तु (धातु) से निष्पन्न
विश्ववाराall-lovely / bestowing all boons
विश्ववारा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; ‘all-choosing / all-beloved / of all boons’) → वर (√वृ ‘to choose’/‘excellent’)
विapart, forth, widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भातिshines
भाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.