
Sukta 5.34
Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly attributed to the Atris)
Indra (with ritual actions of Soma pressing; Indra as brahma-vāhas, bearer of the Word)
Trishtubh (likely; RV 5.34 is predominantly Triṣṭubh)
ഋഗ്വേദം 5.34 അത്രികളുടെ ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്; സോമപീഡനത്തിലൂടെ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവനെ അജാതശത്രു (“വൈരത്തിലേക്ക് ജനിക്കാത്തവൻ”) എന്നും ബ്രഹ്മ-വാഹസ് (“വാക്കിന്റെ/ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വാഹകൻ”) എന്നും പുകഴ്ത്തുന്നു. ശാസ്ത്രീയമായി ഹവിർ അർപ്പിച്ച് സോമം പീഡിക്കുന്നവരെ, പീഡിക്കാത്തവരുമായി വിരുദ്ധമായി കാണിക്കുന്നു; കൂടാതെ ഇന്ദ്രനെ ഋതം/കോസ്മികക്രമം പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുന്ന, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളെ കീഴടക്കുന്ന, യജ്ഞത്തെ ജയത്തിലും വർധനയിലുമേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ശക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
अजातशत्रुमजरा स्वर्वत्यनु स्वधामिता दस्ममीयते । सुनोतन पचत ब्रह्मवाहसे पुरुष्टुताय प्रतरं दधातन ॥
സ്വധാ (സ്വ-നിയമം)യുടെ പാത പിന്തുടരുക; ഹേ അജരാ, സ്വർവതീ—സ്വർഗീയ പ്രകാശസമ്പന്നമായ ശക്തിയേ, ‘അജാതശത്രു’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന അത്ഭുത-കർതാവായ (ദസ്മ) അവനിലേക്കു മുന്നേറുക. സോമം പിഴിഞ്ഞു, പാകമാക്കുക; ബ്രഹ്മവാഹസനായി—വാക്ക്/ബ്രഹ്മം വഹിക്കുന്ന, പുരുഷ്ടുതനായ—അവനു കൂടുതൽ വേഗമുള്ള അഗ്രപ്രേരണ സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 2
आ यः सोमेन जठरमपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः । यदीं मृगाय हन्तवे महावधः सहस्रभृष्टिमुशना वधं यमत् ॥
സോമംകൊണ്ട് തന്റെ ജഠരം നിറച്ച്, മധുരമായ അന്ധസ് (രസം)കൊണ്ട് ആനന്ദിച്ച ആ ദാനശൂരൻ മഘവൻ—പ്രതിരോധിക്കുന്ന ‘മൃഗ’ത്തെ വധിക്കുവാൻ ആയിരം ധാരകളുള്ള ആയുധം തേടിയപ്പോൾ, ഉശനാ ഋഷി അവനുവേണ്ടി ആ വധ-ശക്തിയെ നിശ്ചയിച്ചു.
Mantra 4
यस्यावधीत्पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भ्रातरं नात ईषते । वेतीद्वस्य प्रयता यतंकरो न किल्बिषादीषते वस्व आकरः ॥
അച്ഛനെയും അമ്മയെയും പോലും വധിച്ചവൻ; അവന്റെ മുമ്പിൽ സഹോദരനും പ്രതിരോധിച്ച് നില്ക്കാത്തവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് ഈ സത്തയുടെ മുന്നോട്ടു അമർത്തപ്പെടുന്ന ശക്തികളെ അറിയുന്നത്. ആത്മപ്രയത്നത്തെ ശാസനയോടെ യോജിപ്പിക്കുന്നവൻ കുറ്റാരോപണത്തെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; അവൻ വസുക്കളുടെ ഖനിയായി, സമൃദ്ധിയുടെ ആകരമായി മാറുന്നു.
Mantra 5
न पञ्चभिर्दशभिर्वष्ट्यारभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन । जिनाति वेदमुया हन्ति वा धुनिरा देवयुं भजति गोमति व्रजे ॥
അഞ്ചുകൊണ്ടോ പത്തുകൊണ്ടോ വെറും പിടിത്തം മാത്രം അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അസുന്വത് (സോമം പിഴിയാത്തവൻ)നോടു അവൻ ചേർന്നുനിൽക്കുകയില്ല—പുറമേ പുഷ്ടനായവനോടുപോലും അല്ല. അവൻ ജ്ഞാനത്താൽ ജയിക്കുന്നു—അല്ലെങ്കിൽ അതേ ധുനി (ഓടിപ്പിക്കുന്ന ബലം)കൊണ്ട് അവൻ അടിച്ചുതകർക്കുന്നു; ദേവയു (ദേവനെ തേടുന്നവൻ)നു വ്രജത്തിൽ ഗോമതി പ്രകാശമുള്ള കന്നുകാലിക്കൂട്ടങ്ങളെ അവൻ വിഭജിച്ചു നൽകുന്നു.
Mantra 6
वित्वक्षणः समृतौ चक्रमासजोऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वृधः । इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासमार्यः ॥
ഭേദകമായ കൗശലത്തോടെ, ഋതുക്കളുടെ സംഗമത്തിൽ അവൻ ചക്രത്തെ ചലിപ്പിച്ചു—അസുന്വത (പിഴിയാത്തവൻ)നിൽ നിന്ന് വേറിട്ടവൻ, സുന്വത (പിഴിയുന്നവൻ)നെ വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ. ഇന്ദ്രൻ സർവ്വത്തിന്റെ ദമിതാ, ഭീഷണമായ പരാക്രമം ഉള്ളവൻ; ദാസ (അന്ധ സേവകസ്വഭാവം)യെ അവൻ തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നയിക്കുന്നു, എന്നാൽ ആര്യ (ഉന്നതമായി പരിശ്രമിക്കുന്ന) ശക്തി മുന്നേറുന്നു.
Mantra 7
समीं पणेरजति भोजनं मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु । दुर्गे चन ध्रियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीमचुक्रुधत् ॥
അവൻ പണിയിൽ നിന്നു അന്വേഷകനുവേണ്ടി ഒളിപ്പിച്ച ഭോജന-ആനന്ദം തുരത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു; ദാനം ചെയ്യുന്നവനു സുനരം—ബലവും ദീപ്തിയും നിറഞ്ഞ—വസു വിഭജിച്ചു നൽകുന്നു. ദുർഗ്ഗമ വഴികളിലും സർവ്വ ജനസമൂഹം നിലനിൽക്കുന്നു—അവന്റെ തവിഷി (പരാക്രമശക്തി)ക്കെതിരെ ക്രോധിച്ചിട്ടില്ലാത്തവൻ ഏവനും.
Mantra 8
सं यज्जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाववेदिन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु । युजं ह्यन्यमकृत प्रवेपन्युदीं गव्यं सृजते सत्वभिर्धुनिः ॥
മഘവനായ ഇന്ദ്രൻ, വിശ്വശർധസാവായി—സർവ്വസേനകളോടുകൂടെ—ശുഭ്രമായ ഗോവുകളിൽ (കിരണങ്ങളിൽ) ഇടയിൽ രണ്ടു സുസമ്പന്ന ജനസമൂഹങ്ങളെ കണ്ടറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ ഒരുത്തനെ മറ്റൊരുത്തന്റെ യുഗസഖനാക്കി. ധുനി—ഓടിച്ചുകൊണ്ടു കുലുക്കുന്നവൻ—തന്റെ സത്വങ്ങളാൽ മേലോട്ടു ദീപ്തമായ ഗവ്യം (കിരണ-ധേനുക്കൾ) വിടുതൽ ചെയ്യുന്നു.
Mantra 9
सहस्रसामाग्निवेशिं गृणीषे शत्रिमग्न उपमां केतुमर्यः । तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन्क्षत्रममवत्त्वेषमस्तु ॥
ഞാൻ സഹസ്രസാമനായ അഗ്നിവേശിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—ശത്രുവിജയി, ഹേ അഗ്നി, ആര്യാന്വേഷകന്റെ അനുപമ കേതു (ധ്വജ-ചിഹ്നം). അവനുവേണ്ടി സംയതമായ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) പൂർണ്ണതയിൽ പുഷ്ടിയാർജിക്കട്ടെ; അവനിൽ ക്ഷത്രം (സ്വരാജ്യ-ബലം) അമവത്ത്വേ—പ്രബല ദീപ്തിയിൽ—വീര്യവാനാകട്ടെ.
It is a Soma-ritual hymn calling Indra to the offering, praising him as the power that turns mantra and sacrifice into victory, strength, and right order.
Because the hymn ties spiritual and social success to disciplined ritual effort: those who press and offer are strengthened, while neglect of the offering represents inertia or refusal of sacred order.
It presents Indra as the bearer and carrier of brahman—i.e., the inspired Word/mantra—so the hymn suggests that true speech and right offering become effective power through him.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.