
Sukta 5.25
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ ദൈവിക സഹായിയായി സ്തുതിക്കുന്നു; സത്യസന്ധമായി ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്ന യജമാനന് അവൻ ധനം, കീർത്തി, ശക്തമായ സന്തതി എന്നിവ നൽകുകയും, ശത്രുബലങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരാധകനെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയെ സത്യസ്വരൂപനായും ഋഷിജനിത ദർശനശക്തിയായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അപകടകരമായ ജലങ്ങൾക്കപ്പുറം കപ്പൽ കടത്തുന്നതുപോലെ ഭക്തനെ വൈരവും ദ്വേഷവും അതിജീവിച്ച് ‘കടത്തിവിടുന്ന’വനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ആകെ ലക്ഷ്യം യാഗത്തിൽ വിജയകരമായ അർപ്പണവും അനുഗ്രഹങ്ങളും നേടുന്നതും, എതിര്പ്പിനെ അതിജീവിച്ച് സുരക്ഷിതമായി കടന്നുപോകാനുള്ള സംരക്ഷണവും ആകുന്നു.
Mantra 1
अच्छा वो अग्निमवसे देवं गासि स नो वसुः । रासत्पुत्र ऋषूणामृतावा पर्षति द्विषः ॥
സഹായത്തിനായി നിങ്ങൾ ദേവനായ അഗ്നിയിലേക്കു നേരെ പോകുന്നു; ആ ശുഭൻ (വസു) ഞങ്ങൾക്ക് ധനം നൽകും. ഋഷികളുടെ പുത്രൻ, ഋത (സത്യ-ക്രമം)ത്തിൽ സ്ഥാപിതനായവൻ, വൈരശക്തികളെ അതിക്രമിപ്പിച്ച് ഞങ്ങളെ കടത്തിവിടും.
Mantra 2
स हि सत्यो यं पूर्वे चिद्देवासश्चिद्यमीधिरे । होतारं मन्द्रजिह्वमित्सुदीतिभिर्विभावसुम् ॥
കാരണം അവൻ തന്നെയാണ് സത്യൻ—പുരാതന ദേവന്മാർ പോലും ജ്വലിപ്പിച്ചവൻ: ആനന്ദമയ നാവുള്ള ഹോതാവ്, ദീപ്തമായ ഇന്ധനങ്ങളാൽ സർവ്വത്ര പ്രകാശിക്കുന്ന വിഭാവസു।
Mantra 3
स नो धीती वरिष्ठया श्रेष्ठया च सुमत्या । अग्ने रायो दिदीहि नः सुवृक्तिभिर्वरेण्य ॥
അവൻ—അഗ്നി—ഏറ്റവും വിശാലവും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ധീതിയാൽ, ദീപ്തമായ സുമതിയാൽ, ഞങ്ങൾക്കായി റായഃ (സമ്പത്തുകൾ) പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ. ഹേ വരേണ്യ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ സുവൃക്തികളാൽ ഈ ധനങ്ങളെ ഞങ്ങൾക്കായി ജ്വലിപ്പിക്കണമേ।
Mantra 4
अग्निर्देवेषु राजत्यग्निर्मर्तेष्वाविशन् । अग्निर्नो हव्यवाहनोऽग्निं धीभिः सपर्यत ॥
അഗ്നി ദേവന്മാരിൽ രാജാവുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; അഗ്നി മർത്ത്യരിൽ പ്രവേശിച്ച് വസിക്കുന്നു. അഗ്നി—ഞങ്ങളുടെ ഹവ്യവാഹനൻ—നെ നമ്മുടെ ധികൾ (ചിന്താശക്തികൾ) കൊണ്ട് സേവിച്ച് പൂരിപ്പിക്കണം।
Mantra 5
अग्निस्तुविश्रवस्तमं तुविब्रह्माणमुत्तमम् । अतूर्तं श्रावयत्पतिं पुत्रं ददाति दाशुषे ॥
അഗ്നി ദാനശീലനായ യജമാനന് ഒരു പുത്രനെ ദാനം ചെയ്യുന്നു—അത്യന്തം പ്രശസ്തനായ, തുവി-ബ്രഹ്മ (മന്ത്രശക്തിയിൽ സമൃദ്ധനായ) പരമോത്തമനായ; അതൂർത്ത (അജേയൻ), ശ്രാവയത്-പതി (സത്യത്തെ ശ്രവണത്തിൽ മുഴങ്ങിപ്പിക്കുന്ന അധിപതി) ആയ പുത്രനെ ദാശുഷനു നൽകുന്നു.
Mantra 6
अग्निर्ददाति सत्पतिं सासाह यो युधा नृभिः । अग्निरत्यं रघुष्यदं जेतारमपराजितम् ॥
അഗ്നി സത്പതി (സത്യാധിപതി)യെ ദാനം ചെയ്യുന്നു—വീരന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച ധീരനെ; അഗ്നി രഘുഷ്യദ് (വേഗത്തിൽ പായുന്ന) അശ്വത്തെയും നൽകുന്നു—ജേതാവ്, അപരാജിതൻ: യാത്രയിൽ വിജയഗതിയുടെ ശക്തികളെ.
Mantra 7
यद्वाहिष्ठं तदग्नये बृहदर्च विभावसो । महिषीव त्वद्रयिस्त्वद्वाजा उदीरते ॥
ഹേ വിഭാവസു (സർവ്വപ്രകാശക) അഗ്നേ! വഹനത്തിനായി ഏറ്റവും ശക്തമായതായ ആ മഹത്തായ സ്തുതിയെ നിനക്കായി ഞങ്ങൾ പാടുന്നു. മഹിഷിയെപ്പോലെ—നിന്റെ ശക്തിയാൽ—നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ റയി (സമ്പത്ത്)യും വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)യും ഉയർന്നു വരുന്നു.
Mantra 8
तव द्युमन्तो अर्चयो ग्रावेवोच्यते बृहत् । उतो ते तन्यतुर्यथा स्वानो अर्त त्मना दिवः ॥
നിന്റെ ദ്യുമന്തമായ അർച്ചികൾ—അഗ്നിയുടെ സ്തുതിഗാനങ്ങൾ—സോമപീഡനശിലയായ ഗ്രാവാ ഉച്ചരിക്കുന്നതുപോലെ ‘ബൃഹത്’ (മഹത്തായത്) എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. നിന്റെ ഗർജ്ജനശക്തിയും മുഴങ്ങുന്നു—ദ്യൗ (ആകാശം) തന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉയരുന്ന നാദംപോലെ.
Mantra 9
एवाँ अग्निं वसूयवः सहसानं ववन्दिम । स नो विश्वा अति द्विषः पर्षन्नावेव सुक्रतुः ॥
ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ, വസുക്കളെ (സത്യസമ്പത്തിനെ) ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, സഹസാവാനായ അഗ്നിയെ വന്ദിച്ചു. സുക്രതു (ശുഭസങ്കൽപമുള്ളവൻ) അവൻ, ഒരു നൗകപോലെ, എല്ലാ ദ്വേഷങ്ങളെയും ശത്രുബലങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച് ഞങ്ങളെ മറുകരയിലേക്കു കടത്തട്ടെ.
A direct turning ‘straight to Agni’ for aid—Agni is approached as the divine helper and giver of riches.
Agni is described as truth-established and seer-born, able to overcome hostility; the hymn links devotion and offering with tangible blessings such as fame, strength of mantra, and progeny.
Agni’s boon: he grants the giver a renowned, mantra-rich, unconquered ‘son’—a peak statement of Agni’s power to establish continuity and excellence.
The hymn ends with collective obeisance and the central protective image: Agni, of right resolve, carries the worshipper beyond all hatreds like a ship across waters.
pārṣati dviṣaḥ
अग्निस्तुविश्रवस्तमं तुविब्रह्माणमुत्तमम् । अतूर्तं श्रावयत्पतिं पुत्रं ददाति दाशुषे ॥nāveva sukratuḥ
It asks Agni for help, prosperity, and protection, praising him as the truthful divine fire who can carry the worshipper beyond hostile forces.
The image means Agni safely ‘ferries’ a person across danger—symbolically across hatred, opposition, and obstacles—just as a boat carries one over water.
The hymn seeks riches and well-being, protection from enemies, and even a worthy, renowned son for the one who offers and honors Agni.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.