Sukta 15
Sukta 5.15
Agni
ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം അഗ്നിദേവനെ ജ്ഞാനിയും പ്രാചീന ദർശിയും, സമ്പത്തും സ്ഥിരതയും നിലനിർത്തുന്ന അധിഷ്ഠാതാവുമായിട്ടാണ് സ്തുതിക്കുന്നത്; നെയ്യാൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവനായി. യാഗചക്രങ്ങളിൽ അവൻ എപ്പോഴും പുതുതായി ജനിക്കുന്നവനായി, വൈര്യവും ശത്രുതയും അകറ്റുന്ന ഉഗ്രരക്ഷകനായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഗുഹയിലെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ‘പടി/ചുവട്’ എന്നപോലെ അവൻ മഹാസമൃദ്ധിയെ ഉണർത്തി, അത്രിയെ അന്ധകാരത്തിനപ്പുറം കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.
Mantras
Mantra 1
प्र वेधसे कवये वेद्याय गिरं भरे यशसे पूर्व्याय । घृतप्रसत्तो असुरः सुशेवो रायो धर्ता धरुणो वस्वो अग्निः ॥
പുരാതന യശസ്സിനായി, അറിയപ്പെടേണ്ട വിധാതാവായ ഋഷി-കവിയ്ക്ക് ഞാൻ വാക്ക് അർപ്പിക്കുന്നു. ഘൃതംകൊണ്ട് പ്രസന്നനായ, അസുര (പ്രബല ചൈതന്യശക്തിയുടെ അധിപൻ)യും സുശേവ (ഹിതകരൻ)യും ആയ അഗ്നി—രായ (സമൃദ്ധി)യുടെ ധർത്താവ്, അധിഷ്ഠാനം, വസു (ധന-സത്ത)യുടെ വാഹകനാണ്.
Mantra 2
ऋतेन ऋतं धरुणं धारयन्त यज्ञस्य शाके परमे व्योमन् । दिवो धर्मन्धरुणे सेदुषो नॄञ्जातैरजाताँ अभि ये ननक्षुः ॥
ഋതം (സത്യ-ക്രമം) കൊണ്ടു അവർ ഋതത്തിന്റെ ധരുൺ—ആധാരം—ധരിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ ദീപ്തശക്തിയിൽ, പരമ വ്യോമത്തിൽ. ദിവ്യധർമ്മങ്ങളുടെ ധരുൺയിൽ ആസീനരായി, അവർ—ബലവാന്മാർ—തങ്ങളിൽ ജനിച്ചതിനാൽ അജന്മ (അജാത)മായതിനെപ്പോലും അഭിഗമിച്ച് പ്രാപിച്ചു അധീനമാക്കുന്നു.
Mantra 3
अङ्होयुवस्तन्वस्तन्वते वि वयो महद्दुष्टरं पूर्व्याय । स संवतो नवजातस्तुतुर्यात्सिङ्हं न क्रुद्धमभितः परि ष्ठुः ॥
അംഹസ് (ക്ലേശം) നശിപ്പിക്കുന്ന യുവൻ തന്റെ തനു വിപുലമാക്കുന്നു; പുരാതന കൃത്യത്തിനായി അവൻ മഹത്തായ, ദുസ്തരമായ ബലം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. സംവത്സരചക്രങ്ങളിലൂടെ നവജാതനായി, അവൻ മുന്നോട്ട് തുരത്തുന്നു—ക്രുദ്ധനായ സിംഹംപോലെ; അവന്റെ ചുറ്റും വൈരികൾ ദൂരത്ത് നില്ക്കുന്നു.
Mantra 4
मातेव यद्भरसे पप्रथानो जनंजनं धायसे चक्षसे च । वयोवयो जरसे यद्दधानः परि त्मना विषुरूपो जिगासि ॥
മാതാവുപോലെ, നീ ഭാരം വഹിച്ച് നിന്നെ വിപുലമാക്കുമ്പോൾ, ജനജനത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ദൃഷ്ടി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. സത്തയുടെ വളർച്ചയ്ക്കായി ശക്തിക്ക് മേൽ ശക്തി ധരിച്ചു, നീ നിന്റെ സ്വയംകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നു—വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച്.
Mantra 5
वाजो नु ते शवसस्पात्वन्तमुरुं दोघं धरुणं देव रायः । पदं न तायुर्गुहा दधानो महो राये चितयन्नत्रिमस्पः ॥
ഹേ ദേവാ! നിന്റെ ശവസ്‌ (ബലം) എന്ന സമൃദ്ധി അറ്റത്തോളം കാവലാകട്ടെ; നിന്റെ ദിവ്യ റായ (സമ്പത്ത്) എന്ന ദോഹനം വിശാലം, അതു ദൃഢമായ അധിഷ്ഠാനം. യാത്രികൻ രഹസ്യസ്ഥാനത്ത് പാദമുദ്ര മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, നീ ഗുഹയിൽ പദം സ്ഥാപിക്കുന്നു; മഹാ റായയെ ഉണർത്തി, അത്രി ഋഷിയെ (അന്ധകാരം/ഗുഹയിൽ നിന്ന്) കടത്തിവിടുന്നു.
Inside Sukta 15
How it unfolds
- Where it opens
A solemn ‘bringing forth of speech’ to Agni as the wise, knowable seer of ancient glory, shining with ghee.
- Development
Agni’s power expands: he is ever-newly born in cycles, spreads vast strength, and becomes unapproachable to foes.
- Climax
Agni surges forward like an angry lion, forcing adversaries to keep their distance—protector at the peak of his might.
- Where it settles
Agni is affirmed as the wide foundation of divine wealth and the secret step in the cave, awakening great plenitude and bringing Atri across darkness.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the wise disposer (vedhas), the kavi (seer-poet), “to be known,” shining when anointed with ghee, benevolent yet formidable—an asura in the older Vedic sense of a lord of power.
- Cosmic functionMediator between humans and gods through sacrifice; carrier of offerings, kindler of divine presence, and protector who repels harm while establishing prosperity and order.
- Inner significanceThe awakened fire of consciousness—discernment, aspiration, and inner heat (tapas) that transforms obscurity into clarity and releases hidden plenitude.
The seer
- Atri (Atriya)Atrigotra (Atriyas) · One of the great Vedic seer-families; celebrated for luminous, Agni-centered hymns and for the Atri legend of being brought out of obscurity by divine help (often connected with light/fire symbolism).
Famous verses
ghṛtaprasatto asuraḥ suśevo
siṅhaṃ na kruddham
padaṃ na tāyur guhā dadhānaḥ
Attributes of the deity
- Kavi (seer) and vedhas (wise ordainer)
- Ever-newly born in the rites
- Ghee-bright (ghṛtaprasatta)
- Protector and slayer of anguish
- Bearer and foundation of wealth/plenitude (rāyas dhartā, dharuṇa)
- Fierce like a lion against adversaries
Also by this seer
- A large portion of Rigveda Mandala 5 is attributed to the Atris (Atriya family hymns).
- Associated Vedic lore around the Atri tradition, including the motif of release from darkness and the recovery of light/vision (Agni as helper).
The rite, step by step
- Prepare the altar/fireplace and kindle the sacred fire (ādhāna/agnipraṇayana context as applicable).
- Recite the hymn while offering ghee to brighten and steady Agni (ghṛta as ‘clarifier’).
- Invoke Agni as protector to drive away distress and hostility (rakṣā, apad-dhāraṇa).
- Conclude with a prosperity petition—Agni as the foundation/bearer of wealth and the awakener of hidden abundance.
Offerings
- Ghee (clarified butter)
- Kindling sticks (samidh)
- Optional: grains or simple oblations according to household custom
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the wise, ancient seer who is kindled with ghee, protects from distress and enemies, and establishes prosperity and stability.
Because Agni is rekindled in each ritual cycle; the fire is physically re-born in the sacrifice and symbolically re-awakened as fresh divine power.
It points to a hidden place of light or abundance within darkness—Agni reveals that secret ‘footing,’ awakening inner and outer plenitude and guiding the seeker (Atri) across obscurity.
Ask anything about Sukta 15 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
