Rig Veda 5.1.2 — Mandala 5, Sukta 1, Mantra 2
Sukta 5.1
Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.1)
Devata: Agni (as Hotā)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अबोधि होता यजथाय देवानूर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातरस्थात् । समिद्धस्य रुशददर्शि पाजो महान्देवस्तमसो निरमोचि ॥
Transliteration
ábodhi hótā yajáthāya devā́n ūrdhvó agníḥ sumánāḥ prā́tar asthāt | samiddhásya rúśad adarśi pā́jo mahā́n devás támāso nír amoci ||
Translation
ഹോതാ ദേവന്മാരുടെ യജ്ഞത്തിനായി ജാഗരിതനായി; ഉർദ്ധ്വനായ അഗ്നി സുമനസ്സോടെ പ്രാതഃകാലത്ത് നിലകൊണ്ടു. സമിദ്ധനായവന്റെ ദീപ്തമായ പാജസ് (ശക്തി) ദൃശ്യമാകുന്നു—തമസ്സിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ ആ ദേവൻ മഹാനാണ്.
Word by Word
अबोधिawoke; was awakened
अबोधि:
—
TypeVerb
Root√बुध्
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु) प्रातिपदिक
यजथायfor the sacrifice/act of worship
यजथाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयजथ (√यज्) प्रातिपदिक
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव प्रातिपदिक
ऊर्ध्वःupright; rising
ऊर्ध्वः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व प्रातिपदिक
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि प्रातिपदिक
सुमनाःwell-disposed; benevolent
सुमनाः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुमनस् प्रातिपदिक
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् अव्यय
अस्थात्stood up; arose
अस्थात्:
—
TypeVerb
Root√स्था
समिद्धस्यof the kindled (one)
समिद्धस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसमिद्ध (सम्+√इध्) प्रातिपदिक
रुशत्shining; bright
रुशत्:
Karma (दर्शनस्य)
TypeAdjective
Rootरुशत् प्रातिपदिक
अदर्शिappeared; was seen
अदर्शि:
—
TypeVerb
Root√दृश्
पाजःradiance; brilliance; strength
पाजः:
Kartā
TypeNoun
Rootपाजस् प्रातिपदिक
महान्great
महान्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् प्रातिपदिक
देवःthe god (Agni)
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव प्रातिपदिक
तमसःfrom darkness
तमसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootतमस् प्रातिपदिक
निःout; forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः अव्यय (उपसर्ग)
अमोचिwas released; broke free
अमोचि:
—
TypeVerb
Root√मुच्
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.