Rig Veda 3.14.2: Mandala 3, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 3.14

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अयामि ते नमउक्तिं जुषस्व ऋतावस्तुभ्यं चेतते सहस्वः । विद्वाँ आ वक्षि विदुषो नि षत्सि मध्य आ बर्हिरूतये यजत्र ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.14.2

Transliteration

ayā́mi te náma-uktiṃ juṣasva ṛtā́vaḥ túbhyaṃ cétate sahasvaḥ | vidvā́n ā́ vakṣi vidúṣo ní ṣatsi mádhya ā́ barhír ūtáye yajatra ||

Translation

ഹേ സഹസ്വഃ, ഋതാവാൻ (ഋതത്തിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനേ), നിനക്കായി ഞാൻ നമസ്കാരവാക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു; അതിനെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്ക. നിന്റെ ദിശയിലേക്കാണ് ചേതന/ഇച്ഛ ഉയരുന്നത്, ഹേ മഹാബലവാനേ. അറിഞ്ഞവനേ, അറിഞ്ഞവരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; അറിഞ്ഞവനായി മദ്ധ്യേ ബർഹി (പവിത്ര കുശാസനം)മേൽ നമ്മുടെ ഊതി (സഹായം)ക്കായി ഇരിക്ക, ഹേ യജത്ര (പൂജ്യ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयामि: I extend/offer (I present)
• अयामि: Kartā
• Type: Verb
• Root: यम् (यच्छति/यामि)

• ते: to you/for you (your)
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्-प्रत्यय) सर्वनाम

• नमउक्तिम्: a reverential utterance (hymn of homage)
• नमउक्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् + उक्ति (√वच्)

• जुषस्व: enjoy/accept (be pleased with)
• जुषस्व: Kartā
• Type: Verb
• Root: जुष्

• ऋतावः: O possessor of ṛta (truth/order)
• ऋतावः: Sambodhana
• Type: Adjective
• Root: ऋत + वस् (वसु-प्रत्यय/वस्-प्रत्यय) → ऋतावस्

• तुभ्यम्: for you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्-प्रत्यय) सर्वनाम

• चेतते: is attentive/observes, takes heed
• चेतते: Kartā
• Type: Verb
• Root: चित्

• सहस्वः: O mighty one (possessing strength)
• सहस्वः: Sambodhana
• Type: Noun (epithet)
• Root: सहस्

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: √विद् → विद्वस् (कृदन्त)

• आ: hither, forth (prefix: ‘towards’)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / अव्यय

• वक्षि: carry/bring (hither)
• वक्षि: Kartā
• Type: Verb
• Root: वह्

• विदुषः: of the knowing one (of the wise)
• विदुषः: Sambandha
• Type: Adjective/Participle
• Root: √विद् → विद्वस् (कृदन्त)

• नि: down, into (prefix)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग) / अव्यय

• षत्सि: you sit/settle
• षत्सि: Kartā
• Type: Verb
• Root: सद्

• मध्य॑े: in the middle
• मध्य॑े: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मध्य

• आ: towards, onto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / अव्यय

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• ऊतये: for help/protection
• ऊतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ऊति

• यजत्र: O worshipful one, worthy of sacrifice
• यजत्र: Sambodhana
• Type: Adjective (epithet)
• Root: यजत्र (√यज्-निष्पन्न विशेषण)