Rig Veda 10.96.4: Mandala 10, Sukta 96, Mantra 4

Sukta 10.96

Rishi: Not specified in provided text (RV 10.96 Indra hymn).

Devata: Indra.

Chandas: Triṣṭubh (probable).

Samhita Patha (Devanagari)

दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद्वज्रो हरितो न रंह्या । तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोका अभवद्धरिम्भरः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.96.4

Transliteration

diví ná ketúr ádhi dhāyi haryató vivyácad vájro hárīto ná raṁhyā́ | túdad áhīṁ háriśipro yá ā́yasaḥ sahásraśokā abhavad dharim-bharáḥ ||

Translation

ദിവിയിൽ ഇഷ്ടനീയമായ ഒരു പ്രകാശ-ധ്വജം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) വജ്രം എല്ലാടവും വ്യാപിച്ച്, ഹരിതത്തെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു. സുന്ദര-ഓഷ്ഠനായ (ഇന്ദ്രൻ) ആയസ (ലോഹീയ) ബലത്തോടെ അഹി—തടസ്സമാകുന്ന സർപ്പത്തെ കുത്തി ഭേദിക്കുന്നു; ഹരിമ്ഭര—സുവർണ്ണ തേജസ്സിന്റെ ധാരകൻ—ആയിരം ശോക (ജ്വാല/കിരണം)കളോടെ ദീപ്തനാകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दि॒वि: in heaven
• दि॒वि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग’)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• केतुः: a banner; a sign, beacon
• केतुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• धायि: was set/placed
• धायि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• हर्यतः: of the tawny one (Hari)
• हर्यतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: हर्यत् (प्रातिपदिक; ‘हरि-वर्ण/हरि-युक्त’)

• विव्यचत्: spread out, extended
• विव्यचत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: व्यच् (धातु) + वि-

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• हरितः: tawny, golden
• हरितः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: हरित् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• रंह्याः: of the swift one (swift mare/stream)
• रंह्याः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रंह्या (प्रातिपदिक; ‘वेगवती/शीघ्रगामिनी’)

• तुदत्: striking, smiting
• तुदत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: तुद् (धातु)

• अहिम्: the serpent (Ahi)
• अहिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• हरिशिप्रः: having tawny cheeks/jaws
• हरिशिप्रः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: हरि-शिप्र (समास; प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• आयसः: of iron; iron-like
• आयसः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: आयस (प्रातिपदिक; ‘लौह/आयसमय’)

• सहस्रशोकाः: having a thousand flames/gleams
• सहस्रशोकाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-शोक (समास; प्रातिपदिक)

• अभवत्: became
• अभवत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + अभि-

• हरिम्भरः: the bearer of the tawny (steeds); Hari-bearer
• हरिम्भरः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: हरिम्भर (प्रातिपदिक; ‘हरि-वाह/हरि-धारक’)