Rig Veda 10.64.3: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 3

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone

Devata: Multi-deity litany (Narāśaṃsa, Pūṣan, Agni, Sūrya/Māsa, Candramas, Yama, Trita, Vāta, Uṣas, Night, Aśvins)

Chandas: Jagatī (probable due to long list and cadence; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥

Transliteration

narā́ vā śáṃsaṃ pūṣáṇam ágohyam agním devéddham abhy àrcase girā́ | sū́ryāmā́sā candrámasā yamáṃ diví tritáṃ vā́tam uṣásam aktúm aśvínā ||

Translation

വാക്കുകൊണ്ട് നീ നരാശംസനെ സ്തുതിക്കുന്നു; ഗൂഢനായ പൂഷണനെ, ദേവന്മാർ പ്രജ്വലിപ്പിച്ച അഗ്നിയെ ഗിരകളാൽ അർച്ചിക്കുന്നു. സൂര്യനെയും മാസനെയും, ചന്ദ്രമസിനെയും, ദിവ്യനായ യമനെയും, ത്രിതനെയും, വാതനെയും, ഉഷസ്സിനെയും, രാത്രിയെയും, അശ്വിനൗവിനെയും—ആ എല്ലാ ശക്തികളെയും—ജാഗ്രതയ്ക്കും ക്രമസ്ഥാപനത്തിനുമായി—നീ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नराḥ: men, heroes
• नराḥ: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• शंसम्: praise, eulogy
• शंसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• पूषणम्: Pūṣan
• पूषणम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: पूषण् (देवनाम; प्रातिपदिक)

• अगोह्यम्: not to be concealed; manifest
• अगोह्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ-गोह्य (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun (deity)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• देवेद्धम्: kindled by the gods
• देवेद्धम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: देव-इद्ध (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधार)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्चसे: you praise/worship
• अर्चसे: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• गिरा: with a hymn/voice
• गिरा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• सूर्यामासौ: Sun and Moon (as a pair)
• सूर्यामासौ: Karma
• Type: Noun (dual)
• Root: सूर्य + मास (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चन्द्रमसम्: the Moon
• चन्द्रमसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)

• यमम्: Yama
• यमम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: यम (देवनाम; प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• त्रितम्: Trita
• त्रितम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: त्रित (देवनाम; प्रातिपदिक)

• वातम्: Vāta (Wind)
• वातम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• उषसम्: Uṣas (Dawn)
• उषसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उषस् (देवनाम; प्रातिपदिक)

• अक्तुम्: night, darkness
• अक्तुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अक्तु (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins
• अश्विना: Karma
• Type: Noun (dual)
• Root: अश्विन् (देवनाम; प्रातिपदिक)