
Sukta 1.59
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 1.59)
Agni Vaiśvānara
Triṣṭubh (11-syllable pādas, standard for many Agni hymns here)
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ വൈശ്വാനരനായി—എല്ലാ അഗ്നികളും ആനന്ദിക്കുന്ന സർവ്വവ്യാപക അഗ്നിയായി—മനുഷ്യവാസസ്ഥലങ്ങളുടെ ‘നാഭി’ (കേന്ദ്രബന്ധം)യായി, ജനങ്ങളെ ധർമ്മാനുസൃത ക്രമത്തിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നവനായി സ്തുതിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ പ്രചോദിത ഹോതൃവായി അവതരിപ്പിച്ച്, പുരാതനവും മഹത്തുമായ സ്തുതികളും ഹവിസ്സും ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നവനെന്നു പറയുന്നു; ഭാരദ്വാജ വംശത്തിനും എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും ബലം, സമൃദ്ധി, ക്രമബദ്ധമായ ജീവിതം എന്നിവ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവനായി വർണ്ണിക്കുന്നു.
Mantra 1
वया इदग्ने अग्नयस्ते अन्ये त्वे विश्वे अमृता मादयन्ते । वैश्वानर नाभिरसि क्षितीनां स्थूणेव जनाँ उपमिद्ययन्थ ॥
ഹേ അഗ്നേ, സത്യമായി മറ്റു എല്ലാ അഗ്നികളും നിനക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ആനന്ദിക്കുന്നത്—നീ ഏക അമൃത അഗ്നി. ഹേ വൈശ്വാനര, നീ വാസസ്ഥലങ്ങളുടെ നാഭി (കേന്ദ്ര-ഗ്രന്ഥി) ആകുന്നു; തൂണുപോലെ നീ മനുഷ്യരെ ഒന്നിച്ചു നിർത്തി, അവരെ പ്രമാണത്തിലും ഋത (ശരിയായ ക്രമം) ലേക്കും നയിക്കുന്നു.
Mantra 2
मूर्धा दिवो नाभिरग्निः पृथिव्या अथाभवदरती रोदस्योः । तं त्वा देवासोऽजनयन्त देवं वैश्वानर ज्योतिरिदार्याय ॥
അഗ്നി ദ്യൗവിന്റെ ശിരസ്സും പൃഥിവിയുടെ നാഭിയും ആയി; പിന്നെ അവൻ രണ്ടു ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ സജീവ ഗതിയായി നിലകൊണ്ടു. ദേവന്മാർ നിന്നെ ദേവനായി ജനിപ്പിച്ചു, ഹേ വൈശ്വാനര—ആര്യനുവേണ്ടി നീ സത്യമായും ജ്യോതി ആകുന്നു.
Mantra 3
आ सूर्ये न रश्मयो ध्रुवासो वैश्वानरे दधिरेऽग्ना वसूनि । या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु या मानुषेष्वसि तस्य राजा ॥
സൂര്യനിൽ സ്ഥിരമായ കിരണങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെ, വൈശ്വാനര അഗ്നിയിൽ എല്ലാ വസുക്കളും—സമ്പത്തുകളും—സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു. പർവതങ്ങളിൽ ഉള്ളതെല്ലാം, ഔഷധികളിൽ ഉള്ളതെല്ലാം, ജലങ്ങളിൽ ഉള്ളതെല്ലാം, മനുഷ്യരിൽ ഉള്ളതെല്ലാം—അവയുടെ എല്ലാറ്റിന്റെയും രാജാവായി നീ നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 4
बृहती इव सूनवे रोदसी गिरो होता मनुष्यो न दक्षः । स्वर्वते सत्यशुष्माय पूर्वीर्वैश्वानराय नृतमाय यह्वीः ॥
തന്റെ പുത്രനോടു വിശാലമായ രണ്ടു ലോകങ്ങൾ—ദ്യാവാ-പൃഥിവി—എന്നപോലെ, വചനങ്ങൾ പുറപ്പെടുന്നു; അഗ്നി ഹോതൃ, മനുഷ്യനെപ്പോലെ നിപുണൻ, സമ്പൂർണ്ണ ദക്ഷതയുള്ളവൻ. സ്വർവത്—പ്രകാശലോകത്തിന്റെ അധിപതി—സത്യശുഷ്മ, സത്യബലമുള്ളവനുവേണ്ടി, പുരാതനവും പ്രബലവുമായ സ്തുതികൾ വൈശ്വാനരനിലേക്കു ഒഴുകുന്നു—നൃതമ, ഏറ്റവും പുരുഷാർത്ഥിയായ നേതാവിലേക്കു.
Mantra 5
दिवश्चित्ते बृहतो जातवेदो वैश्वानर प्र रिरिचे महित्वम् । राजा कृष्टीनामसि मानुषीणां युधा देवेभ्यो वरिवश्चकर्थ ॥
വിശാലമായ ദ്യാവിനെയും അതിക്രമിച്ച്, ഹേ ജാതവേദസ് വൈശ്വാനര, നിന്റെ മഹിമ ഒഴുകിപ്പൊങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യകൃഷ്ടികളുടെ—മാനവസമൂഹങ്ങളുടെ—രാജാവാണ് നീ. യുദ്ധബലത്താൽ നീ ദേവന്മാർക്കായി വിശാലമായ ഇടവും തടസ്സമില്ലാത്ത വഴിയും ഒരുക്കി.
Mantra 6
प्र नू महित्वं वृषभस्य वोचं यं पूरवो वृत्रहणं सचन्ते । वैश्वानरो दस्युमग्निर्जघन्वाँ अधूनोत्काष्ठा अव शम्बरं भेत् ॥
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആ വൃഷഭന്റെ (ബലവാന്റെ) മഹത്വം പ്രസ്താവിക്കുന്നു—പൂരുക്കൾ അവനെ വൃത്രഹൻ, തടസ്സഹന്താവെന്നായി അനുഗമിക്കുന്നു. വൈശ്വാനര അഗ്നി ദസ്യു-ശക്തിയെ വധിച്ച്, തടയണകൾ ഇളക്കി, ശംബരനെ ഭേദിച്ചു.
Mantra 7
वैश्वानरो महिम्ना विश्वकृष्टिर्भरद्वाजेषु यजतो विभावा । शातवनेये शतिनीभिरग्निः पुरुणीथे जरते सूनृतावान् ॥
വൈശ്വാനരൻ മഹിമയാൽ സർവ്വജനങ്ങളുടെ നിർമ്മാതാവ്; ഭരദ്വാജന്മാരിൽ യജ്യൻ; വിശാലപ്രകാശി. നൂറുകളുടെ വിജയം നേടാൻ നൂറുമടങ്ങ് ശക്തികളോടെ, അഗ്നി അനേകം നയങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു—സൂനൃതാ, സത്യവും മംഗളവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകളാൽ സമൃദ്ധൻ.
Vaiśvānara is Agni as the universal fire shared by all people—present in homes, in sacrifice, and as a cosmic power that holds communities together.
It means Agni is the central bond of settled life: the hearth and ritual fire around which order, unity, and right measure (ṛta) are established.
It can be recited during lighting a lamp or tending a sacred fire, with a simple ghee offering, to invoke clarity, inner strength, and harmony in the household or community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.