Rig Veda 1.174.10: Mandala 1, Sukta 174, Mantra 10

Sukta 1.174

Rishi: Agastya Māna (traditional; verify).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm).

Samhita Patha (Devanagari)

त्वमस्माकमिन्द्र विश्वध स्या अवृकतमो नरां नृपाता । स नो विश्वासां स्पृधां सहोदा विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.174.10

Transliteration

tvám asmā́kam indra viśvádha syā avṛ́ka-tamo narā́ṃ nṛ-pātā́ | sá no víśvāsāṃ spṛdhā́ṃ sahó-dā vidyā́meṣaṃ vṛ́janaṃ jīrá-dānum ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, എല്ലാ വിധത്തിലും നീ ഞങ്ങളുടേതായിരിക്കണമേ; മനുഷ്യരുടെ രക്ഷകരിൽ നീ അവൃകതമ—ചെന്നായയുടെ ഭയം തൊടാത്ത അത്യുത്തമൻ—മാനവ രാജശക്തിയുടെ സംരക്ഷകൻ. അപ്പോൾ, സഹോദാ—ബലദാതാവേ—എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും നീ ഞങ്ങളെ ജയിപ്പിക്ക; ഞങ്ങൾ ആ ഇഷം—പ്രേരക സമൃദ്ധി—യും വൃജനം—യുദ്ധസമൂഹം—യും, ജീരദാനു—വേഗത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുന്ന അനുഗ്രഹമായി—അറിയുകയും നേടുകയും ചെയ്യട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us / our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वधा: in every way / always
• विश्वधा: अधिकारण (रीत्या/प्रकारेण)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वधा (अव्यय)

• स्याः: may you be
• स्याः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• अवृकतमः: most unwolfish / least like a wolf (most harmless/protective)
• अवृकतमः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अ-वृक-तम (प्रातिपदिक; वृक ‘wolf’ + नञ् + तमप्)

• नराम्: of men
• नराम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• नृपाताः: protector/lord of men
• नृपाताः: कर्तृ (त्वम्…स्याः इत्यस्य विधेय)
• Type: Noun
• Root: नृ-पातृ (प्रातिपदिक; ‘protector/lord of men’)

• सः: he/that (i.e., you)
• सः: कर्तृ (अनुवृत्तः ‘त्वम्’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वासाम्: of all
• विश्वासाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• स्पृधाम्: of rivalries / hostilities
• स्पृधाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (प्रातिपदिक; ‘rivalry/hostility’)

• सहोदा: strength-bestowing / victorious by might
• सहोदा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सहस्-उद (प्रातिपदिक; ‘strength-giving/strength-born’)

• विद्याम: may we know / may we find
• विद्याम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

• एषम्: this
• एषम्: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एष (प्रातिपदिक)

• वृजनम्: distress / hostile band / difficulty
• वृजनम्: कर्म (एषं वृजनम्)
• Type: Noun
• Root: वृजन (प्रातिपदिक)

• जीरदानुम्: having swift/flowing ‘dānu’ (streams); (epithet)
• जीरदानुम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: जीर-दानु (प्रातिपदिक; ‘with flowing/aging streams’ > epithet)